Dzieje Apostolskie 2:11 – znaczenie i zastosowanie

W Jerozolimie, w dniu Pięćdziesiątnicy, zebrali się ludzie z wielu stron świata: Żydzi i prozelici, Kreteńczycy i Arabowie. Według Dziejów Apostolskich 2:11 słyszą oni, jak w ich językach głoszone są „wielkie dzieła Boże”. Ten szczegół łatwo przeoczyć, bo wydaje się tylko częścią opisu zdumiewającego wydarzenia, a ma w sobie sporo ciepła. Język ojczysty nie jest zwykłym narzędziem do mówienia. To mowa, w której człowiek dorasta, płacze i kocha, i w której najłatwiej czuje się rozumiany. Tekst nie mówi, że słuchacze mieli najpierw stać się kimś innym, by pojąć to, co się dzieje. Opisuje ich jako ludzi, którzy słyszą Boże dzieła w tym, co już znają. Nie wynika z niego, że wiadomość o Bogu wymagała od nich porzucenia własnego świata. Przychodzi ona do nich tam, gdzie już są. Wielkość Bożych dzieł nie zamyka się w jednej mowie ani w jednym kręgu ludzi. Dzieje Apostolskie 2:11 pokazują, że Boża obecność odnajduje człowieka w jego własnym języku i w jego własnym życiu, a potem pozwala mu usłyszeć to, co najważniejsze.

Dzieje Apostolskie 2:11 skupiają uwagę nie na niezwykłości samego zjawiska, lecz na tym, co słuchacze rozpoznają: wielkie dzieła Boże są głoszone w ich własnych językach. Wcześniej pytają, jak Galilejczycy mogą być zrozumiani przez ludzi przybyłych z wielu krain. Ten werset odpowiada przez świadectwo zgromadzonych, nie przez wyjaśnienie mechanizmu wydarzenia. Wymienia Żydów i prozelitów, czyli osoby nawrócone na judaizm, a także Kreteńczyków i Arabów. Różnorodność pochodzenia nie znika, ale nie przeszkadza w usłyszeniu wspólnej treści. Kluczowe rozróżnienie dotyczy języka i przesłania: języki są liczne, lecz głoszone dzieła należą do Boga. Nie chodzi więc o to, że wszyscy mówią tak samo, ale że mogą usłyszeć świadectwo we własnej mowie. W dalszym kontekście jedni są zdumieni i pytają o znaczenie tego wydarzenia, inni zaś drwią. Samo usłyszenie nie usuwa zatem różnicy w reakcji. Pięćdziesiątnica ukazuje wspólnotę, w której zrozumiałość nie wymaga ujednolicenia ludzi, a centrum stanowi to, co Bóg uczynił.

Lista w Dziejach Apostolskich 2:11 wygląda jak spis narodów, który trudno zapamiętać. Są tu Żydzi, prozelici, czyli poganie przyjęci do judaizmu, mieszkańcy Krety i Arabowie. Każdy z nich słyszy jednak coś ważniejszego niż zbitkę obcych dźwięków. Słyszy o wielkich dziełach Bożych we własnym języku. Ten szczegół ma znaczenie. Tekst nie zaczyna od tego, by ludzie najpierw opanowali cudzy język. Wiadomość dociera do nich przez to, czym posługują się na co dzień. Takie słuchanie wymaga prostoty. Może to być kobieta z sąsiedztwa, która opowiada o wierze zwykłymi słowami, a nie kościelnym żargonem. Taka rozmowa często dociera dalej niż długie wykłady. Warto zauważyć, że cudzoziemcy nie są w tym fragmencie przeszkodą. Stają się świadkami. Słowo Boże nie zatrzymuje się na granicach narodów, które tak dokładnie wylicza ta część Dziejów. Najważniejsze jest jednak to, co zostaje powiedziane. W centrum stoją wielkie dzieła Boże, a nie zdolności mówców ani ich pochodzenie. Dobre świadectwo zawsze wskazuje na Tego, który działa.

„Słyszymy ich głoszących w naszych językach wielkie dzieła Boże” — mówią zgromadzeni w Jerozolimie, zdumieni, że rozumieją Galilejczyków. Wymienione ludy i przybysze nie tworzą jednolitej wspólnoty języka ani pochodzenia. Każdy słyszy świadectwo w mowie bliskiej sobie. W tej różnorodności rozbrzmiewa opowieść o Bogu, który nie ogranicza swego działania do jednego miejsca ani jednej grupy. Dzieje Apostolskie nie przedstawiają tu językowej jedności jako warunku spotkania z Bogiem. To, co wielkie, zostaje ogłoszone tak, by mogło dotrzeć do ludzi o odmiennych korzeniach. Zdumienie słuchaczy pokazuje, że dzieje się coś, czego sami nie potrafią wyjaśnić; niektórzy drwią, inni pytają, co to znaczy. Jedno wydarzenie rodzi różne odpowiedzi, a opowieść zaraz przechodzi do przemówienia Piotra. Ten obraz może towarzyszyć także wspólnocie, w której spotykają się różne języki, pamięci i drogi wiary. Świadectwo o Bogu nie zaciera tych różnic. Rozbrzmiewa pośród nich, a jego centrum pozostają wielkie dzieła Boże — nie niezwykłość samych mówiących, lecz Bóg, którego działanie staje się słyszalne.