1 List do Koryntian 9:7 – znaczenie i zastosowanie

Pytania z tego fragmentu brzmią niemal swobodnie. Żołnierz nie służy na koszt własnego żołdu, a ten, kto uprawia winnicę, zwykle je jej owoce. Paweł nie wymaga tu heroizmu. Przypomina coś tak oczywistego, że łatwo to przeoczyć: praca rodzi swoje owoce. Warto zauważyć, czego ten werset nie obiecuje. Nie zapewnia, że każdy trud zostanie w tym życiu hojnie nagrodzony. Opisuje raczej zwykły, sprawiedliwy porządek, w którym ten, kto daje z siebie, może przyjąć to, co z tego wyrasta. Dla kogoś, kto od dawna daje bez odpoczynku, taka prostota bywa cenna, bo nie każe mierzyć wartości służby wyłącznie ciężarem. Obraz pasterza dotyka czegoś bardzo ludzkiego. Ten, kto pasie trzodę, czerpie z niej pożywienie, ponieważ jego praca jest częścią wspólnego życia, a nie ofiarą złożoną w próżni. Paweł posługuje się tymi zwyczajnymi obrazami, by mówić o odpowiedzialności wspólnoty wobec tych, którzy głoszą Ewangelię. W tym codziennym obrazie wysiłek i pożytek należą do jednego porządku, który Paweł uznaje za naturalny.

Paweł uzasadnia prawo do utrzymania osób, które poświęcają się służbie apostolskiej. W 1 Liście do Koryntian 9:7 przywołuje trzy zwyczajne obrazy: żołnierza, który służy, winiarza korzystającego z owoców swojej pracy oraz pasterza żywiącego się mlekiem trzody. Każdy pokazuje tę samą zasadę: praca i związane z nią utrzymanie nie są czymś, co trzeba sztucznie od siebie oddzielać. To argument o uprawnieniu, nie o przymusie korzystania z niego. Paweł pyta, czy służba apostolska może być wyjątkiem od reguły, którą uznaje się w innych zawodach. W sąsiednich wersetach mówi o prawie do jedzenia i picia oraz o pracy zarobkowej; zaraz potem odwołuje się także do Prawa Mojżeszowego. Jego wywód dotyczy zatem konkretnej sprawy: wspólnota może materialnie wspierać tych, którzy służą jej duchowo. Obrazy nie przedstawiają służby jako sposobu na bogactwo ani każdej posługi jako identycznej. Ujawniają raczej proporcję: ten, kto pracuje dla dobra innych, może słusznie uczestniczyć w owocach tej pracy. Paweł broni prawa, którego dobrowolne niewykorzystanie nie unieważnia.

Te trzy pytania mają wspólną cechę: każde zakłada oczywistą odpowiedź. Nikt nie pełni służby na własny koszt, nikt nie uprawia winnicy bez prawa do jej owoców, nikt nie pasie stada, nie korzystając z jego mleka. Paweł nie wymyśla tu nowych zasad. Opiera się na tym, co każdy zna z codziennego życia, z wojska, z pracy na roli i przy zwierzętach. Werset 7 mówi więc o uczciwym związku między trudem a jego owocem. Kto daje swój czas i siły, ma prawo oczekiwać, że jego praca przyniesie to, czego potrzebuje do życia. Obraz winnicy jest szczególnie wymowny. Ten, kto przez cały rok troszczy się o krzewy, ma prawo spożyć ich owoce. Odebranie mu plonu byłoby niesprawiedliwością wobec jego pracy. Sam werset nie zawiera jeszcze wniosku. Argument rozwija się w kolejnych słowach, a w wersecie 11 Paweł porównuje dobra duchowe, które zasiał wśród Koryntian, z dobrami doczesnymi, które mogą od nich otrzymać. Już w tych przykładach widać jednak coś ważnego. Wierność w zwykłych obowiązkach ma swój naturalny owoc, a uczciwa wdzięczność nie psuje tej prostej logiki.

Paweł stawia trzy zwyczajne obrazy: żołnierz otrzymuje utrzymanie, człowiek uprawiający winnicę korzysta z jej owoców, a pasterz żywi się mlekiem trzody. Każdy z nich pokazuje tę samą zasadę: praca i jej owoc nie są od siebie obojętnie oddzielone. W kontekście Paweł broni prawa apostołów do utrzymania. Wspomina o jedzeniu i piciu oraz o tym, że on i Barnaba również mogliby nie pracować zarobkowo. Dalej odnosi tę zasadę do swojej służby: skoro przekazują wspólnocie dobra duchowe, mają prawo uczestniczyć w jej dobrach materialnych. Werset nie nakazuje więc każdemu porzucić pracę ani nie obiecuje powodzenia każdemu, kto służy. Uzasadnia konkretne prawo osób oddanych głoszeniu Ewangelii do otrzymywania wsparcia. Obrazy są bliskie ziemi i codziennemu utrzymaniu. Nie pomniejszają służby duchowej; pokazują, że jej ciężar także należy dostrzec. Wspólnota nie jest właścicielem cudzej pracy, a służba nie przestaje być służbą dlatego, że wymaga chleba, czasu i troski. W tej perspektywie wdzięczność przybiera również materialny kształt: pozwala, by ten, kto sieje, miał udział w owocu.