1 List do Koryntian 9:19 – znaczenie i zastosowanie

„Tak więc, nie zależąc od nikogo, stałem się niewolnikiem wszystkich, aby tym liczniejsi byli ci, których pozyskam." Te słowa w Pierwszym Liście do Koryntian 9:19 brzmią jak paradoks, bo wolność zostaje tu oddana w służbę. Apostoł nie przestaje być wolny. Wybiera jednak, że jego wolność nie będzie zamknięta w sobie, lecz otwarta na tych, do których chce dotrzeć. Warto zauważyć, że w kolejnych wersetach Paweł opisuje tę służbę bardzo konkretnie. Stawał się jak Żyd dla Żydów, jak ktoś pod Prawem dla tych pod Prawem, jak słaby dla słabych. Nie chodzi tu o zmianę siebie w kogoś innego, lecz o gotowość, by zejść na poziom drugiego człowieka i tam z nim być. Taka bliskość kosztuje, bo wymaga porzucenia części własnych praw i przyzwyczajeń. Paweł mówi wprost, że nie szuka zapłaty ani uznania, bo jego celem jest to, by inni mogli usłyszeć Ewangelię i ją przyjąć. Dobrowolne uniżenie wolnego człowieka służy tu temu, by ktoś inny znalazł drogę do Boga.

Paweł stawia obok siebie dwa pozornie sprzeczne określenia: jest wolny od zależności od ludzi, a jednak staje się „niewolnikiem wszystkich”. Paradoks rozjaśnia kontekst rozdziału. Broni swojego apostolstwa i praw, które mu przysługują, lecz podkreśla, że z nich nie korzysta, gdy mogłoby to utrudnić głoszenie Ewangelii. Jego wolność nie oznacza prawa do stawiania własnej wygody na pierwszym miejscu; oznacza możliwość dobrowolnego zrezygnowania z uprawnień dla dobra innych. „Pozyskać” nie znaczy tu zdobyć przewagę ani wymusić zgodę. Paweł mówi o ludziach, którzy mogą przyjąć Ewangelię. W kolejnych wersetach opisuje dostosowanie się do Żydów, osób pod Prawem i tych, którzy Prawu nie podlegają. Nie przedstawia jednak zmiany wiary czy zasad: zaznacza, że nadal podlega prawu Chrystusowemu. Chodzi o usunięcie niepotrzebnych barier, nie o rozmycie treści. Ta postawa wynika z obowiązku głoszenia, nie z zabiegania o uznanie. Werset łączy zatem wolność z odpowiedzialnością apostolską. Służba nie jest tu zaprzeczeniem wolności, lecz jej ukierunkowaniem: Paweł używa swojej swobody nie po to, by zachować każde prawo dla siebie, ale by Ewangelia mogła dotrzeć do innych.

Paweł mówi tu o wolności, która nie szuka własnej korzyści. Nie zależy od uznania ludzi ani od należnej mu zapłaty. Właśnie dlatego może oddać się innym w całości. Słowo „niewolnik” brzmi ostro, lecz w tym miejscu opisuje dobrowolne zobowiązanie. Apostoł nie rezygnuje z wolności dla samej formy. Czyni to, aby więcej ludzi mogło usłyszeć Ewangelię. Wcześniej, w 1 Liście do Koryntian 9:18, pokazuje, że jego zapłatą jest właśnie to, że głosi bez korzystania z przysługujących mu praw. Wolność zostaje tu zmierzona miłością do tych, do których chce dotrzeć. W codzienności wygląda to skromnie. Człowiek, który ma prawo mieć rację w rodzinnym sporze, może z niego zrezygnować, bo zależy mu bardziej na pojednaniu niż na wygranej. Nie traci przez to godności. Zyskuje za to wiarygodność w oczach tych, z którymi chce być blisko. Ten fragment pokazuje, że prawdziwa wolność nie zamyka się w sobie. Staje się narzędziem miłości, a jej miarą jest to, ile dobra przez nią dociera do innych.

W 1 Liście do Koryntian 9:19 Paweł zestawia wolność z dobrowolnym oddaniem siebie: „nie zależąc od nikogo, stałem się niewolnikiem wszystkich”. Nie opisuje przymusu ani utraty godności. Mówi o rezygnacji z własnych praw, by Ewangelia mogła dotrzeć do ludzi, których inaczej trudno byłoby spotkać. Wcześniej wyjaśnia, że głoszenie Ewangelii jest powierzonym mu obowiązkiem, a nie sposobem na zdobycie osobistej chluby. To oddanie nie oznacza, że Paweł porzuca wierność Bogu. W kolejnych wersetach zaznacza, że nie jest wolny od prawa Bożego, lecz podlega prawu Chrystusowemu. Potrafi dostosować się do ludzi o różnych zwyczajach i położeniu, nie czyniąc z własnych uprawnień przeszkody w spotkaniu. Można to sobie wyobrazić jako otwarte drzwi: Paweł nie każe innym najpierw przekroczyć progu jego przyzwyczajeń, lecz sam wychodzi ku nim. Celem nie jest przypodobanie się wszystkim ani obietnica, że każdy zostanie pozyskany. Paweł mówi o tym, by „tym liczniejsi byli ci”, których pozyska. W jego służbie wolność staje się przestrzenią dla miłości, która nie szuka własnej przewagi.