1 List do Koryntian 9:17 – znaczenie i zastosowanie

Paweł mówi tu o swojej służbie bardzo osobiście. Wcześniej pisze, że głoszenie Ewangelii nie jest jego chlubą, bo ciąży na nim obowiązek (Pierwszy List do Koryntian 9:16). Potem dodaje: „Gdybym to czynił z własnej woli, miałbym zapłatę, lecz jeśli działam nie z własnej woli, to tylko spełniam obowiązki szafarza” (Pierwszy List do Koryntian 9:17). Szafarz to ktoś, komu coś zostało powierzone i kto za to odpowiada. Ten fragment mówi o dwóch sposobach trwania przy zadaniu: z wyboru, który przynosi nagrodę, oraz z powierzenia, które zostawia człowieka z obowiązkiem. W tym jest coś łagodnego. Wierność nie zawsze rodzi się z nastroju, a obowiązek potrafi być ciężki wtedy, gdy zapał gaśnie. Paweł nie ukrywa tego napięcia. Jego wytrwałość opiera się na powierzeniu, a nie na samym uczuciu, i pokazuje, że można trwać wiernie także wtedy, gdy serce nie jest rozpalone. Warto jednak pamiętać, że apostoł opisuje własne posłannictwo i zapłatę, jaką z niego ma. Nie formułuje w ten sposób ogólnej zasady dla każdego trudu. Jego słowa są świadectwem człowieka, któremu powierzono głoszenie Ewangelii.

W 1 Liście do Koryntian 9:17 Paweł rozróżnia głoszenie Ewangelii z własnej inicjatywy od pełnienia powierzonej mu służby. Nie sugeruje, że głosi ją niechętnie. W poprzednim wersecie mówi o obowiązku, który na nim spoczywa, a zaraz potem wyjaśnia, że jego szczególną zapłatą jest rezygnacja z prawa do utrzymania przez wspólnotę. Obraz szafarza porządkuje sens tej wypowiedzi. Szafarz zarządza czymś, co zostało mu powierzone; nie może uważać tego za własną zasługę ani dowolnie rozporządzać powierzonym dobrem. Paweł widzi więc głoszenie Ewangelii jako zadanie otrzymane od Boga, a nie osiągnięcie, którym mógłby się chlubić. Jednocześnie nie twierdzi, że samo prawo do utrzymania jest niewłaściwe: wcześniej uznaje, że głoszący Ewangelię mogą z niej żyć. Kluczowe rozróżnienie dotyczy zatem nie wartości służby, lecz jej źródła i motywacji. Apostolskie powołanie jest obowiązkiem, ale sposób, w jaki Paweł rezygnuje z własnych praw, staje się jego szczególną chlubą. W tym fragmencie wolność nie oznacza braku zobowiązań; oznacza gotowość, by nie wykorzystywać należnych praw kosztem Ewangelii.

Apostoł Paweł rozróżnia tu dwa sposoby działania: „Gdybym to czynił z własnej woli, miałbym zapłatę, lecz jeśli działam nie z własnej woli, to tylko spełniam obowiązki szafarza” (1 List do Koryntian 9:17). Pierwszy sposób wiąże się z zapłatą, drugi z powierzeniem. Ta różnica dotyczy nie tylko tego, co ktoś robi, ale też tego, skąd bierze się jego wytrwałość. Można to zobaczyć w zwykłej pracy. Ktoś, kto prowadzi księgowość cudzej firmy, może dbać o każdy rachunek nie dlatego, że chce go mieć na własność, lecz dlatego, że odpowiada za to, co mu zaufano. Taka wierność nie zawsze jest oklaskiwana, a mimo to ma swoją wagę. Paweł mówi o sobie podobnie. Nie wybiera głoszenia dla nagrody, bo wie, że Ewangelia została mu powierzona. Swoją zapłatą nazywa to, że głosi Ewangelię bez żadnej opłaty i nie korzysta z przysługujących mu praw. Werset pokazuje, że wierność może nieść własną zapłatę. Nie każda praca zostaje od razu doceniona, a mimo to nabiera sensu, gdy wynika z powierzenia, a nie z rachunku zysków i strat. Tam, gdzie służba jest odpowiedzią na powierzenie, zapłatą staje się już sama wierność.

Paweł nie opisuje tu zwykłej pracy wykonywanej z przymusu. W poprzednich zdaniach przypomina, że głoszącym Ewangelię przysługuje prawo do utrzymania, lecz sam z niego nie skorzystał. Werset 17 odsłania, jak rozumie swoją misję: nie jako osobiste osiągnięcie, za które należy mu się uznanie, lecz jako powierzone zadanie. Szafarz nie jest właścicielem tego, co mu powierzono. Jego wierność polega na trosce o dar i na przekazaniu go dalej. Dla Pawła głoszenie Ewangelii jest obowiązkiem apostolskim; sam pisze, że ciąży na nim i że nie głosi dla własnej chluby. Wolność polega tu nie na dowolności w porzuceniu powołania, lecz także na gotowości rezygnacji z należnych praw, by nie stawiać przeszkody Ewangelii. Nie oznacza to, że każda służba ma być bezpłatna ani że każdy obowiązek religijny unieważnia osobisty wybór. W dalszym zdaniu Paweł wskazuje, że jego szczególną „zapłatą” jest głoszenie bez wynagrodzenia. Obraz powierzonego skarbu pomaga uchwycić ciężar i godność tej roli: dar nie należy do szafarza, ale jego wierność ma znaczenie. Werset mówi o apostolskim powołaniu Pawła, a zarazem przypomina, że służba Ewangelii może być oddana bez szukania własnej chluby.