1 List do Koryntian 9:13 – znaczenie i zastosowanie

Paweł przypomina koryntianom coś, co dobrze znali z życia religijnego: „ci, którzy trudzą się przy ofiarach, żywią się ze świątyni”, a służący przy ołtarzu mają udział w tym, co na nim składano. Apostoł nie wprowadza tu nowej zasady, tylko odwołuje się do porządku, który jego słuchacze znali z własnych doświadczeń. Pytanie „Czyż nie wiecie” brzmi spokojnie, jak u kogoś, kto nie musi tłumaczyć się z oczywistości. Fragment należy do szerszego wywodu o prawie głoszących Ewangelię do utrzymania, a sam Paweł w tym samym rozdziale mówi, że z tego prawa nie skorzystał. Werset 13 nie opisuje uczuć ani nastroju tych, którzy służą, i nie podpowiada, jak mają się czuć. Pokazuje raczej, że służba przy rzeczach świętych ma swoje miejsce w zwykłym, wspólnym życiu, w którym jedni dają, a inni zostają utrzymani. Najbardziej przemawia w tym zdaniu to, że trud i utrzymanie należą do jednego porządku. Potrzeba bycia utrzymanym nie odbiera służbie jej wartości, bo ofiara i to, co z niej żyje, są złączone przy tym samym ołtarzu.

Obraz świątyni i ołtarza w 1 Liście do Koryntian 9:13 nie jest przypadkowym szczegółem: Paweł odwołuje się do znanej zasady, że służący przy ofiarach otrzymywali z nich utrzymanie. Posługa religijna nie odrywała ich od potrzeb codziennego życia; wiązała się z prawem do udziału w tym, co służyło kultowi. Werset jest częścią argumentu Pawła o utrzymaniu głosicieli Ewangelii. W kolejnych słowach odnosi tę zasadę do apostołów, a zarazem wyjaśnia, że sam z niej nie skorzystał, aby nie stawiać przeszkód Ewangelii. Kluczowe rozróżnienie dotyczy więc prawa i decyzji: prawo do wsparcia jest uzasadnione, ale dobrowolne z niego zrzeczenie się może służyć innym celom. Nie należy zatem czytać tego fragmentu ani jako nakazu, by każdy głosiciel zawsze utrzymywał się z posługi, ani jako pochwały pracy bez wynagrodzenia. Paweł uzasadnia godziwe wsparcie służby, nie zaś przymus określonego sposobu finansowania. Przykład świątyni pokazuje zasadę, którą następnie odnosi do wspólnoty: materialne utrzymanie może być właściwym udziałem w dziele głoszenia Ewangelii.

Pytanie Pawła opiera się na czymś, co Koryntianie dobrze znali. Ci, którzy pracowali przy ofiarach, żyli z tego, co dawała świątynia. Apostoł nie wymyśla nowej zasady. Przypomina zwyczaj zrozumiały dla wszystkich. Słowa o tym, że służący „mają udział w ofiarach ołtarza”, opisują uporządkowany związek między służbą a utrzymaniem. Służba przy tym, co święte, ma swoje realne podstawy w tym, co wspólnota może dać. W 1 Liście do Koryntian 9:12 Paweł i jego towarzysze przyznają, że mają takie samo prawo, a mimo to z niego nie korzystają. Znoszą wszystko, byle nie stawiać przeszkód Ewangelii. Obraz świątyni nie służy więc do domagania się zapłaty, lecz wyjaśnia, dlaczego apostoł może świadomie z tego zrezygnować. Paweł nie kwestionuje samej zasady. Uznaje ją, a jednocześnie pokazuje, że wierność Ewangelii może wymagać rezygnacji z należnych rzeczy. Ktoś, kto na co dzień służy we wspólnocie, może z tego wyciągnąć wniosek, że utrzymanie nie jest jedyną miarą dobrej służby. Fragment pokazuje więc, że prawo do udziału nie wyczerpuje tego, co znaczy służyć.

Świątynia i ołtarz nie oddzielają służby Bogu od codziennego chleba. Paweł przywołuje znany obraz: ci, którzy trudzą się przy ofiarach, otrzymują z nich pożywienie, a słudzy ołtarza mają udział w tym, co na nim składane. Ich utrzymanie nie jest czymś obcym wobec świętej służby. W rozdziale ten przykład wspiera argument, że głoszący Ewangelię mogą z niej żyć. Paweł zarazem mówi, że sam nie skorzystał z tego prawa, aby nie stawiać przeszkód Ewangelii. Nie odbiera więc innym prawa do utrzymania ani nie przedstawia własnego wyboru jako obowiązku dla wszystkich. Pokazuje raczej, że służba może obejmować zarówno przyjęcie należnego wsparcia, jak i dobrowolne z niego zrezygnowanie. Jest w tym prosty, ważny porządek: duchowe dobro nie czyni ludzkich potrzeb nieważnymi. Ci, którzy służą wspólnocie, pozostają ludźmi potrzebującymi pożywienia i troski. A wspólnota, która korzysta z ich pracy, uczestniczy także w jej materialnym podtrzymywaniu. Wierność Bogu nie unosi się ponad codziennością; może być widoczna również w tym, jak dzielony jest chleb.