1 List do Koryntian 9:11 – znaczenie i zastosowanie

Apostoł Paweł zamyka tu wcześniejszy wywód o oraczu i młocarzu, którzy pracują w nadziei na plon. Pisze: „Jeżeli więc my zasialiśmy wam dobra duchowe, to cóż wielkiego, że uczestniczymy w żniwie waszych dóbr doczesnych?” (1 List do Koryntian 9:11). Nie prosi wprost o wsparcie. Stawia obok siebie dwie wartości i pyta, czy jego oczekiwanie w ogóle jest czymś wielkim. Ta perspektywa ma w sobie coś poruszającego. Ludzie, którzy otrzymali od kogoś słowo podnoszące na duchu, często chcą się odwdzięczyć i jest to zrozumiałe. Paweł patrzy jednak na wymianę z innej strony. To, co on daje, sięga głębiej niż wszystko, co można policzyć w pieniądzach. Dlatego zwrot „cóż wielkiego” nie umniejsza jego pracy, lecz ustawia ją we właściwej skali. Fragment pokazuje też, że dobra duchowe i doczesne nie stoją ze sobą w konkurencji. Jedno wyrasta z drugiego w zwykłym obiegu wzajemnej troski. Paweł mówi o żniwie jako o czymś, co następuje po zasiewie, ale nie tłumaczy, kiedy i jak plon się pojawi. Słowo zasiane w czyimś życiu pozostaje żywe, nawet gdy nikt nie notuje, co z niego wyrosło.

W obrazie siewu i żniwa Paweł przedstawia relację między służbą apostolską a materialnym wsparciem wspólnoty. „Dobra duchowe” to głoszona Ewangelia i praca, dzięki której Koryntianie otrzymali udział w życiu wiary. „Dobra doczesne” oznaczają środki potrzebne do utrzymania tych, którzy tę służbę pełnią. Pytanie o żniwo nie ustanawia ceny za Ewangelię: wskazuje, że wspólnota może sprawiedliwie wspierać tych, którzy jej służą. W całym rozdziale Paweł broni prawa apostoła do utrzymania, przywołując przykłady pracy i troski Boga o pracujących. Zarazem wyraźnie odróżnia prawo od korzystania z niego. W następnym wersecie mówi, że nie skorzystał z tej możliwości, aby nie stawiać przeszkód Ewangelii. Nie przedstawia więc rezygnacji ze wsparcia jako obowiązku każdego głoszącego ani przyjmowania go jako nadużycia. Pokazuje raczej, że służba może dawać uzasadnione prawo do utrzymania, a dobrowolne z niego zrezygnowanie może służyć dobru Ewangelii. Kluczowe jest zatem rozróżnienie między uprawnieniem a roszczeniem: duchowa posługa nie jest towarem, lecz jej materialne podtrzymywanie może być sprawiedliwym udziałem wspólnoty w jej owocach.

Paweł rozumuje tu prostą logiką, która ma w sobie spokój. Skoro zasialiśmy w Koryntianach dobra duchowe, to nie ma w tym nic dziwnego, że z ich dóbr doczesnych czerpiemy utrzymanie. Słowa „cóż wielkiego” brzmią skromnie. Apostoł nie domaga się należności jak wierzyciel. Odwołuje się do tego, co jest oczywiste dla każdego, jak do plonu, który przychodzi po zasiewie. Ten obraz zawiera ważną mądrość. Dobra duchowe przewyższają pieniądze, ale nie znaczy to, że materialne wsparcie jest czymś wstydliwym. Ktoś, kto na co dzień głosi Ewangelię, może mieć swoje codzienne potrzeby zaspokojone przez tych, którzy ją przyjęli. Taka wymiana nie zamienia jednak Dobrej Nowiny w towar. Czytany razem z Pierwszym Listem do Koryntian 9:12 i 9:15, ten fragment pokazuje coś jeszcze. Paweł przyznaje sobie to prawo, a mimo to z niego nie korzysta, bo nie chce stawiać żadnych przeszkód Ewangelii Chrystusowej. Dawanie i przyjmowanie mają więc płynąć z wolności. Wtedy wsparcie staje się naturalnym owocem wspólnego życia w Chrystusie, a nie rachunkiem wystawionym za łaskę.

Paweł zestawia dwa rodzaje dóbr: duchowe, które głosił Koryntianom, i doczesne, z których mógłby otrzymywać utrzymanie. Nie przedstawia tego jako zapłaty za Ewangelię. Przypomina raczej, że służba wymaga czasu i pracy, a wspólnota może sprawiedliwie troszczyć się o tych, którzy jej służą. Obraz zasiewu i żniwa ukazuje więź, nie rachunek: to, co duchowe, owocuje w życiu wspólnoty, a materialne wsparcie pozwala służbie trwać. Werset należy do szerszej obrony Pawła przed tymi, którzy go potępiają. Jego prawo do utrzymania nie oznacza, że zawsze z niego korzystał. W dalszej części tego fragmentu wyjaśnia, że zrezygnował z tej możliwości, by nie stawiać przeszkód Ewangelii Chrystusowej. Jest w tym ważna wolność: można przyjąć należne wsparcie, ale można też z niego zrezygnować ze względu na dobro innych. Dobra duchowe nie są własnością głoszącego, którą sprzedaje odbiorcom. Pochodzą od Boga. Paweł przypomina jednak, że wspólnota przyjmująca Ewangelię uczestniczy także w odpowiedzialności za tych, którzy ją głoszą.