1 List do Koryntian 10:28 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset wyjaśnia wyjątek w fragmencie, w którym Paweł pozwala jeść mięso bez dociekań, bo ziemia i wszystko, co ją napełnia, należy do Pana. Gdy jednak ktoś zwraca uwagę, że posiłek był złożony na ofiarę, rezygnacja z niego nie wynika z lęku przed własnym grzechem. Wynika z troski o człowieka, który to usłyszał i może się zaniepokoić. Warto zauważyć, czego ten fragment nie mówi. Nie czyni z sumienia wyłącznie przeszkody ani nie nakłada na nikogo cudzych obaw jako obowiązku. Paweł wyjaśnia w następnym wersecie, że chodzi o sumienie bliźniego, a nie o sumienie tego, kto je. Słowo „wolność” pojawia się tam jako coś, co trzeba umieć ograniczyć wobec drugiego człowieka. Dla emocjonalnego wymiaru wiary to istotne. Sumienie bywa miejscem napięcia między tym, na co pozwala wolność, a tym, co może zaciążyć na sercu kogoś bliskiego. Werset nie udaje, że takiego napięcia nie ma. Pokazuje, że można w nim zachować pokój, ponieważ decyzja podjęta z miłości nie odbiera godności ani temu, kto rezygnuje, ani temu, kto słyszy.

Werset 28 dopowiada ważne zastrzeżenie do wcześniejszej zgody Pawła na jedzenie tego, co podano na przyjęciu. Jeśli jednak ktoś wyraźnie zaznaczy, że mięso było złożone w ofierze bożkowi, chrześcijanin ma z niego zrezygnować. Powodem nie jest to, że pokarm sam w sobie stał się nieczysty: Paweł wcześniej mówi, że „Pańska bowiem jest ziemia i wszystko, co ją napełnia” oraz że można jeść bez dociekania. Zmienia się sytuacja, bo informacja o pochodzeniu mięsa nadaje jedzeniu znaczenie dla obecnych. Kluczowe rozróżnienie dotyczy wolności i jej społecznego skutku. W następnym wersecie Paweł wyjaśnia, że chodzi o sumienie bliźniego, nie o wyrok nad własną wolnością. Rezygnacja z mięsa nie oznacza więc uznania, że bałwochwalczy obrzęd ma władzę nad pokarmem. Jest świadomym ograniczeniem własnego prawa, by nie zaciemniać znaczenia chrześcijańskiej wiary ani nie ranić sumienia drugiej osoby. Ten przykład służy szerszej zasadzie z rozdziału: dobro bliźniego może wyznaczać granicę korzystania z wolności, a codzienne decyzje także mogą służyć chwale Boga.

Ten werset opisuje konkretną sytuację. Ktoś zwraca uwagę, że mięso na stole zostało wcześniej złożone na ofiarę. Apostoł nie każe wtedy jeść na siłę ani odmawiać z zasady. Prosi o powściągliwość: „nie jedzcie przez wzgląd na tego, który was ostrzegł, i z uwagi na sumienie” (List do Koryntian 10:28). Warto zauważyć, czyje sumienie tu liczy się najbardziej. Dalszy ciąg rozdziału mówi o sumieniu bliźniego, a nie o własnym (List do Koryntian 10:29). Wolność w jedzeniu zostaje, ale ma być złączona z troską o kogoś, kto może się zgorszyć. W praktyce wygląda to zwyczajnie. Przykładowo ktoś siedzi przy stole u znajomych i słyszy uwagę, która zmienia sens posiłku. Może wtedy po cichu wybrać inaczej, nie robiąc z tego wyznania ani sporu. Taki wybór nie stawia drugiego człowieka w kłopotliwej sytuacji. Fragment nie jest listą zakazów. Pokazuje, że wiara obecna jest także przy zwykłym stole, w rozmowie i w gościnności. Mądrość polega na tym, by własna wolność nie była ostatnim argumentem, gdy w pobliżu jest czyjś lęk albo zgorszenie. Wszystko ma służyć chwale Bożej (List do Koryntian 10:31).

Wolność przy stole nie kończy się na pytaniu, co wolno zjeść. W poprzednich wersetach Paweł przypomina, że ziemia i wszystko, co ją napełnia, należy do Boga; zachęca też, by nie szukać wyłącznie własnego dobra. Gdy ktoś uprzedza, że mięso złożono w ofierze, prosi, by z niego zrezygnować ze względu na tę osobę i jej sumienie. Nie chodzi o to, że pokarm sam w sobie staje się nieczysty. Paweł wyjaśnia, że ma na myśli sumienie bliźniego, a zarazem pyta, dlaczego cudze sumienie miałoby rozstrzygać o jego wolności. Powstaje napięcie, którego nie należy usuwać: człowiek może dziękować Bogu za jedzenie, a jednak z miłości odstąpić od własnego prawa. To drobna decyzja, lecz odsłania kierunek serca. Przy wspólnym stole wolność nie musi domagać się, by wszystko, co dozwolone, zostało wykorzystane. Może pozostać cicha, ustępując miejsca komuś, kto nie potrafi jeszcze jeść z takim samym spokojem. W tym geście wiara nie gardzi stworzeniem ani nie czyni z sumienia władcy. Uczy raczej, że wdzięczność Bogu i troska o bliźniego mogą spotkać się przy jednym stole.