1 List do Koryntian 10:25 – znaczenie i zastosowanie

Paweł pisze do chrześcijan w Koryncie, w mieście, gdzie mięso na targu często pochodziło z ofiar składanych bóstwom. Jego zdanie jest jednak spokojne: można kupić mięso w sklepie i zjeść je bez dociekania, bo ziemia i wszystko, co ją napełnia, należą do Pana. Ten werset chroni przed ciągłym przeszukiwaniem każdej rzeczy, przed niepokojem, który potrafi zjeść człowieka od środka. Można sobie wyobrazić kogoś, kto po zakupach wciąż wraca myślami do tego, skąd pochodzi każdy kawałek mięsa, i nie potrafi spokojnie usiąść do obiadu. Taka troska wygląda na odpowiedzialność, ale często zamienia się w ciężar. Paweł pokazuje inny kierunek: wolność w zwykłych sprawach ma służyć spokojowi sumienia, a nie stawać się kolejnym powodem do lęku. Kolejne wersety przypominają jednak, że ta wolność ma też wymiar wspólnotowy. Gdy ktoś inny widzi sprawę inaczej, troska o jego sumienie nadal ma znaczenie. Werset 25 nie odbiera tej troski. Pokazuje raczej, że spokój własnego sumienia i szacunek dla drugiego człowieka mogą iść razem, a Bóg, do którego należy ziemia, jest blisko także tych drobnych, codziennych wyborów.

Zgoda na jedzenie mięsa z targu nie oznacza, że każdy kontekst jego spożywania jest obojętny. W 1 Liście do Koryntian 10:25 Paweł rozróżnia zwykły zakup żywności od udziału w kulcie: wcześniej ostrzega, że nie można zasiadać jednocześnie przy stole Pana i przy stole demonów. Mięso sprzedawane w sklepie nie staje się zakazane tylko dlatego, że mogło pochodzić ze zwierzęcia złożonego w ofierze. Słowa „niczego nie dociekając – dla spokoju sumienia” zdejmują z wierzących obowiązek prowadzenia śledztwa przy każdym zakupie. Nie mają jednak znaczyć, że sumienie i wpływ decyzji na innych są nieważne. W dalszych wersetach Paweł opisuje inną sytuację: podczas posiłku ktoś wyraźnie informuje, że mięso było ofiarowane. Wtedy zaleca powstrzymanie się ze względu na sumienie tej osoby. Kluczowa jest więc różnica między pochodzeniem produktu a znaczeniem, jakie jedzeniu nadaje konkretny kontekst. „Pańska jest bowiem ziemia i wszystko, co ją napełnia” (1 List do Koryntian 10:26). Wolność chrześcijańska nie polega na podejrzliwości wobec stworzenia ani na lekceważeniu bliźniego; pozwala przyjąć Boży dar, nie uczestnicząc w bałwochwalstwie.

Ten werset dotyczy mięsa sprzedawanego na rynku, które mogło wcześniej służyć w pogańskich ofiarach. W 1 Liście do Koryntian 10:25 autor pisze: „Tak więc wszystko, cokolwiek sprzedają w sklepie mięsnym, spożywajcie, niczego nie dociekając – dla spokoju sumienia”. Wolność jest tu wyraźna i nie zostaje odebrana. Zaraz wcześniej autor zaznacza jednak, czym ta wolność ma być prowadzona. Nie wszystko przynosi korzyść i nie wszystko buduje, a nikt nie powinien szukać własnego dobra, lecz dobra bliźniego. Werset 25 należy więc czytać razem z tym, co mówi o miłości. Autor nie układa z tego zakazu na każdą okoliczność. W wersecie 28 pojawia się wyjątek: jeśli ktoś wyraźnie wskaże, że pokarm złożono w ofierze, lepiej powstrzymać się ze względu na tego, kto ostrzegł, i na jego sumienie. Werset 29 dodaje, że chodzi o sumienie bliźniego, nie o sumienie jedzącego. Pytanie nie kończy się więc na tym, czy coś wolno. Obejmuje również to, jak moje zachowanie wpłynie na drugiego człowieka. Zdanie to daje spokój sumienia, bo nie każe badać każdego szczegółu życia. Jednocześnie wiąże wolność z troską o innych.

Paweł mówi o mięsie sprzedawanym w sklepie, w świecie, w którym część pokarmu mogła wcześniej zostać związana z kultem bożków. Nie każe jednak wierzącym badać każdej porcji ani żyć w podejrzliwości. Zaraz przypomina, że „Pańska bowiem jest ziemia i wszystko, co ją napełnia”. Stworzenie nie przestaje należeć do Boga z powodu ludzkiego obrzędu. Ta wolność ma granicę: nie wolno łączyć stołu Pana ze stołem demonów. A gdy jedzenie zostaje wyraźnie nazwane ofiarą, Paweł zaleca powstrzymanie się ze względu na sumienie drugiego człowieka. W centrum nie stoi więc skrupulatna kontrola własnej czystości, lecz wierność Bogu połączona z troską o bliźniego. Różnica między zwykłym zakupem a świadomym udziałem w kulcie ma tu znaczenie. Samo pochodzenie pokarmu nie czyni go znakiem przynależności do bożków; znaczenie zyskuje także przez kontekst i sposób, w jaki decyzja oddziałuje na innych. Sklep mięsny staje się obrazem zwyczajnego życia, w którym nie każda rzecz wymaga lękliwego dociekania. Wolność przyjmuje dar stworzenia z wdzięcznością, a zarazem umie ustąpić, gdy jej użycie mogłoby zranić czyjeś sumienie. Dojrzałość nie polega na podejrzewaniu wszystkiego, lecz na rozpoznaniu, komu służy dana decyzja.