1 List do Koryntian 1:21 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset mówi o tym, jak Bóg postanowił działać, a nie o tym, jak ludzie powinni Go szukać. Świat, mimo całej swojej mądrości, nie poznał Boga przez nią, a Paweł nie potępia rozumu jako takiego, lecz pokazuje granice tego, co ludzka mądrość potrafi sama osiągnąć. Głoszenie słowa, które dla wielu wydaje się głupstwem, stało się drogą, którą Bóg wybrał, by zbawić wierzących (1 List do Koryntian 1:21). Jest w tym coś bardzo czułego. Czekanie, aż wszystko zostanie zrozumiane, zanim pozwoli się sobie zaufać, potrafi być cichym ciężarem i rodzić samotność. Apostoł pokazuje, że Bogu nie zależy na tym, byśmy najpierw doszli do pełnego pojęcia. Spodobało Mu się przybliżyć się do człowieka przez prostą wieść, którą można przyjąć sercem nawet wtedy, gdy głowa jeszcze nie nadąża za wszystkimi pytaniami. Nie oznacza to, że wiara ma być pozbawiona myślenia. Oznacza, że najgłębsza bliskość z Bogiem nie zależy od tego, jak mądrze potrafimy Go opisać, lecz od tego, czy zaufamy Mu w tym, co już usłyszeliśmy.

Paweł nie przeciwstawia tu myślenia wierze. Rozróżnia ludzką mądrość, która próbuje poznać Boga własnymi miarami, od mądrości, którą Bóg objawia. Samo rozumowanie nie daje człowiekowi władzy nad Bogiem ani nie odkrywa Go tak, jakby był przedmiotem badań. Koryncki kontekst dopowiada, na czym polega ta różnica: Paweł głosi Chrystusa ukrzyżowanego. Dla świata krzyż wygląda na porażkę, a głoszenie go może wydawać się głupstwem. Właśnie przez to orędzie Bóg zbawia wierzących. Nie jest to pochwała nierozumu ani zakaz zadawania pytań. Chodzi o to, że Boża mądrość nie przychodzi jako osiągnięcie prestiżu, retorycznej sprawności czy intelektualnej samowystarczalności. Werset stawia więc granicę pysznemu przekonaniu, że człowiek sam wyznaczy, jak Bóg ma się objawić. Zbawienie jest dziełem Boga, przyjętym w wierze, a nie nagrodą za przewagę umysłu. Nie wynika stąd, że wiedza lub rozum są bezwartościowe. Ich miejsce staje się jasne dopiero wtedy, gdy nie zastępują Chrystusa ukrzyżowanego: w tym, co świat uznaje za słabe, objawia się Boża moc i mądrość.

Apostoł Paweł stwierdza rzecz trudną dla dumy: świat, mimo całej swojej mądrości, nie poznał Boga. Nie oskarża przy tym rozumu. Pokazuje raczej, że poznanie Boga nie zależy wyłącznie od tego, jak sprawnie człowiek myśli. Dlatego Bóg wybrał drogę, którą ludzka miara uznaje za niepozorną: „spodobało się Bogu przez głupstwo głoszenia słowa zbawić wierzących" (1 List do Koryntian 1:21). Zbawienie przychodzi przez wiarę w głoszone słowo, a nie przez popis erudycji. Werset mówi o wierzących, więc nie obiecuje zbawienia każdemu niezależnie od jego odpowiedzi na Ewangelię. Na przykład ktoś od lat czyta obszerne traktaty o sensie życia i wraca do nich z coraz większym zmęczeniem. Może się zdarzyć, że dopiero proste świadectwo o krzyżu Chrystusa dociera do niego mocniej niż wszystkie argumenty. Z tego nie wynika, że rozum jest bezużyteczny. Wynika z tego, że sam rozum nie wystarcza. Najmocniej wybrzmiewa tu pokora wobec Bożych planów. Ludzkie kryteria mądrości nie są miarą tego, czego Bóg dokonuje przez słabość słowa. Przesłanie krzyża zachowuje moc, nawet gdy wygląda na zbyt proste dla wykształconego świata.

Paweł mówi o granicy ludzkiej mądrości: może ona badać świat, lecz sama nie doprowadza do poznania Boga. Nie dlatego, że myślenie nie ma wartości, ale dlatego, że Boga nie da się sprowadzić do tego, co człowiek potrafi pojąć i uznać za przekonujące. W Koryncie jedni oczekiwali znaków, inni cenili mądrość słowa. Paweł wskazuje na drogę, która nie spełnia tych oczekiwań: głoszenie ukrzyżowanego Chrystusa. „Głupstwo głoszenia słowa” nie oznacza, że Ewangelia jest bezmyślna. Mówi o tym, jak krzyż wygląda z perspektywy świata: słabość i hańba nie przypominają zwycięstwa. A jednak właśnie w ukrzyżowanym Chrystusie objawia się Boża moc, która zbawia wierzących. Nie jest to obietnica łatwego życia ani nagroda za szczególną przenikliwość. Zbawienie przychodzi przez zaufanie temu, czego człowiek nie mógłby uczynić sam. Jak małe ziarno, które nie wygląda na plon, słowo o krzyżu niesie życie nie przez pozór siły, lecz przez Boże działanie. W tej paradoksalnej drodze odsłania się mądrość, której nie można zdobyć samym rozumem ani posiadaniem.