1 List do Koryntian 1:13 – znaczenie i zastosowanie

Trzy pytania w Liście do Koryntian 1:13 brzmią jak krótkie, ostre westchnienie. Paweł nie wykłada w nich nauki. Pozwala raczej, by spór w Koryncie wybrzmiał w całej swojej bolesności. Słychać w tym zdenerwowanie człowieka, który widzi, jak jego bracia i siostry dzielą się według imion ludzi, których kochali, i czuje, że to, co wspólne, zaczyna pękać. Odpowiedzi na te pytania są oczywiste i właśnie dlatego uderzają. Chrystus nie może być podzielony, bo jest jeden. Paweł nie umarł za nikogo z nich, więc żadne imię ludzkie nie może zająć miejsca Tego, który oddał życie za wszystkich. Chrzest również został złożony w imię Chrystusa, a nie w imię człowieka, który go udzielał. Przynależność do wspólnoty wynika więc z Bożego działania, a nie z sympatii do kaznodziei. Warto zauważyć, że Apostoł nie gasi przywiązania, jakie ludzie czuli do swoich nauczycieli. Pokazuje jedynie, komu należy się najgłębsza wierność. Ten ruch przynosi ulgę, bo wierność przestaje wtedy wymagać, by ktokolwiek dźwigał cały ciężar wspólnoty na własnych barkach. Pytania te nie zamykają rozmowy, lecz przypominają, że jedność rodzi się z jednego źródła.

Trzy krótkie pytania w 1 Liście do Koryntian 1:13 odsłaniają błąd stojący za podziałami we wspólnocie: jej członkowie zaczęli przypisywać się różnym nauczycielom, jakby przynależność do nich określała chrześcijańską tożsamość. Paweł nie odpowiada tu wykładem, lecz pytaniami, które przywracają właściwą miarę. Chrystus nie jest podzielony, a więc Jego wspólnota nie może traktować przywódców jak odrębnych źródeł zbawienia. Pytanie „Czy Paweł został za was ukrzyżowany?” przypomina, że centrum wiary stanowi czyn Chrystusa, nie zasługi ani charyzma głosiciela. Kolejne pytanie o chrzest w imię Pawła wiąże przynależność z tym, komu człowiek zostaje powierzony; Paweł nie rości sobie takiego miejsca. Zaraz potem wyjaśnia, że ochrzcił niewielu, i podkreśla powołanie do głoszenia Ewangelii, nie zaś wyższość jednego szafarza. Nie jest to odrzucenie chrztu: pytania demaskują przypisywanie mu partyjnej etykiety. Różne posługi mogą służyć tej samej Ewangelii, lecz stają się źródłem rozłamu, gdy lojalność wobec głosiciela przesłania wspólne powołanie do Chrystusa. Spór o to, kto kogo ochrzcił, przesłania sens znaku i krzyża. Jedność nie wymaga identycznych opinii o nauczycielach; wymaga, by żaden nauczyciel nie zastąpił Chrystusa jako podstawy wspólnoty.

Paweł nie stawia tych trzech pytań, by ktoś na nie odpowiedział. Każde z nich ma w sobie oczywistą odpowiedź: nie. Chrystus nie jest podzielony, Paweł nie został ukrzyżowany za Koryntian i nikt nie został ochrzczony w imię apostoła. Obraz, który rysuje ten fragment, jest prosty. Wierzący w Koryncie przypisywali sobie przywódców jak drużyny. Jedni mówili: ja jestem Pawła, inni: ja Apollosa, a jeszcze inni: ja Chrystusa. Apostoł pokazuje, że źródłem wspólnoty jest krzyż i chrzest, a nie człowiek, który przyniósł im Ewangelię. Paweł mówi o sobie z dystansem. Zaraz potem przypomina, że Chrystus nie posłał go, aby chrzcił, lecz aby głosił Ewangelię. Nie chodzi więc o to, by sługa stał się centrum uwagi. Jego rola ma wskazywać na Tego, który zbawia. Spory rodzą się wtedy, gdy wiara zostaje zbyt ściśle związana z konkretną osobą, grupą albo sposobem myślenia. Gdy wierzący rywalizują o to, czyj autorytet jest większy, łatwo zapominają, kto naprawdę jest Panem. Fragment przypomina, że prawdziwa jedność nie bierze się z podobnych gustów, lecz z tego, do kogo wszyscy należą.

Pytania Pawła odsłaniają ciężar sporów w Koryncie. Jedni powoływali się na Pawła, inni na Apollosa lub Kefasa, jakby przynależność do głoszącego mogła wyznaczać osobną drogę do Boga. Apostoł odpowiada pytaniami, które przywracają właściwą miarę: Chrystus nie jest podzielony, a to nie Paweł został ukrzyżowany za wspólnotę. Krzyż należy do Chrystusa i nie może stać się znakiem żadnego ludzkiego stronnictwa. Wspomnienie chrztu dotyka początku wspólnego życia wierzących. Chrzest nie czyni człowieka własnością tego, kto go udzielił, lecz wiąże go z Chrystusem. Paweł nie pomniejsza znaczenia chrztu; podważa takie jego rozumienie, które stawia sługę Ewangelii w centrum zamiast Zbawiciela. W kolejnych zdaniach podkreśla, że został posłany, by głosić Ewangelię, nie zaś budować własne imię. Można wyobrazić sobie wspólnotę, w której ludzie pamiętają, kto ich wprowadził w wiarę, lecz nie czynią z tej wdzięczności podziału. To, co służy Chrystusowi, wskazuje poza siebie. W pytaniach Pawła pobrzmiewa więc nie pogarda dla ludzkich przewodników, ale wezwanie, by nie zajmowali miejsca Ukrzyżowanego, który jest źródłem jedności.