List do Rzymian 9:33 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment mówi o kamieniu, który Bóg sam kładzie na Syjonie. Ta sama skała może być dla jednych oparciem, a dla innych przeszkodą, o którą się potykają. Paweł wcześniej wyjaśnia, dlaczego tak się dzieje: Izrael zabiegał o usprawiedliwienie z uczynków, a nie z wiary, i właśnie tam się potknął (List do Rzymian 9:32). Kamień nie zmienia się. Zmienia się droga, którą ktoś do niego podchodzi. Warto zwrócić uwagę na obietnicę zapisaną w drugiej części zdania: „a kto wierzy w niego, nie będzie zawstydzony” (List do Rzymian 9:33). Nie mówi ona, że wierzący będzie wolny od trudów albo że jego sytuacja zawsze się ułoży. Dotyczy ona tego, kto opiera się na Chrystusie, a nie na własnym dorobku. Człowiek nie musi wtedy bronić swojej wartości nieustannym wysiłkiem, ponieważ jego pewność ma źródło poza nim samym. Dla kogoś, kto przez lata stara się zasłużyć na akceptację, takie słowa mogą okazać się szczególnie bliskie. Ciągłe udowadnianie czegoś potrafi wyczerpać do cna. Paweł nie proponuje tu jednak pustej pociechy, lecz wskazuje na skałę, która utrzymuje mocniej niż wszystkie nasze starania. Obietnica nie opiera się na tym, ile człowiek zdoła udźwignąć, ale na Tym, który kładzie kamień.

Obraz kamienia łączy dwie reakcje na tę samą rzeczywistość: można się o niego potknąć albo oprzeć na nim z ufnością. W Liście do Rzymian 9:33 Paweł cytuje słowa proroka Izajasza, by wyjaśnić, dlaczego część Izraela nie osiągnęła usprawiedliwienia, choć zabiegała o nie przez Prawo. Problemem, według poprzedniego wersetu, było poleganie na uczynkach zamiast na wierze. Kamieniem jest tu Chrystus: nie dlatego, że wiara zwalnia z posłuszeństwa, lecz dlatego, że właściwa relacja z Bogiem nie jest nagrodą wypracowaną własną zasługą. „Kamień obrazy” nie oznacza więc, że Bóg zastawia pułapkę. Ten sam Chrystus, który staje się powodem zgorszenia dla polegających na własnej sprawiedliwości, jest pewnym oparciem dla wierzących. Słowa „nie będzie zawstydzony” wyrażają obietnicę, że ufność pokładana w Nim nie okaże się daremna. Nie jest to obietnica braku cierpienia ani gwarancja łatwego życia. Kontekst zachowuje także ciężar bólu Pawła o rodaków; nie pozwala sprowadzić tekstu do potępienia całego Izraela. Werset ukazuje raczej napięcie między ludzkim poczuciem zasługi a Bożym darem: Chrystus nie daje się zamienić w kolejny powód do chluby, lecz staje się fundamentem zaufania.

Ten werset zamyka wywód Pawła o Izraelu, który gorliwie zabiegał o usprawiedliwienie, a mimo to się potknął. Apostoł łączy tu słowa z Księgi Izajasza: „Oto kładę na Syjonie kamień obrazy i skałę zgorszenia, a kto wierzy w niego, nie będzie zawstydzony”. Obraz kamienia jest zaskakujący. Ten sam kamień, o który wielu się potyka, dla wierzących staje się oparciem. Warto zauważyć, czego Paweł nie piętnuje. Nie mówi o ludziach, którzy zbyt mało się starali. Mówi o tych, którzy starali się bardzo, lecz szukali usprawiedliwienia z uczynków, a nie z wiary. Gorliwość sama w sobie nie jest tu problemem. Problemem jest miejsce, w którym człowiek pokłada ufność. Ktoś, kto mierzy swoją wartość liczbą wykonanych zadań, łatwo się potyka, bo wynik zawsze wydaje się niewystarczający. Obietnica, że wierzący nie będzie zawstydzony, mówi o pewności oparcia, a nie o braku trudności. Wierność w zwykłych dniach nadal wymaga wysiłku i wytrwałości. Jednak słowa Pawła pokazują, że ciężar przestaje spoczywać wyłącznie na człowieku, który musi się wykazać. Wiara staje się miejscem, na którym można stanąć pewnie.

Obraz kamienia z Listu do Rzymian 9:33 wyrasta z bólu Pawła o jego rodaków. W poprzednich słowach apostoł mówi, że poganie otrzymali usprawiedliwienie przez wiarę, podczas gdy Izrael potknął się, zabiegając o nie jakby przez uczynki. Nie jest to triumfalny osąd jednego narodu przez drugi. W tle pozostaje smutek człowieka, który pragnie zbawienia swoich braci. „Oto kładę na Syjonie kamień obrazy i skałę zgorszenia, a kto wierzy w niego, nie będzie zawstydzony”. W chrześcijańskim odczytaniu kamień wskazuje na Chrystusa: dla jednych staje się On przeszkodą, dla wierzących zaś oparciem nadziei. Nie dlatego, że wiara jest kolejnym osiągnięciem, lecz dlatego, że przyjmuje zbawienie jako dar, a nie zapłatę za własną doskonałość. Paweł opisuje tu różne odpowiedzi na Chrystusa, nie podstawę do pogardy wobec kogokolwiek. Kamień nie zmienia położenia zależnie od tego, kto na niego patrzy. Zmienia się sposób, w jaki człowiek wobec niego staje. Paweł nie usuwa tajemnicy ani bólu związanego z niewiarą swoich rodaków. Wskazuje jednak, że zaufanie Chrystusowi nie kończy się zawstydzeniem: nadzieja opiera się na Nim, nie na pewności własnych zasług.