List do Rzymian 9:3 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa wypływają z serca, które nie potrafi przejść obojętnie obok cudzego losu. Paweł najpierw zapewnia, że mówi prawdę, a zaraz potem opisuje smutek, który nie ustaje. Gdy pisze, że chciałby sam być „pod klątwą, odłączony od Chrystusa”, nie wylicza kosztów, lecz wyraża tęsknotę kogoś, kto kocha swój lud tak mocno, że byłby gotów oddać za niego wszystko. To życzenie nie brzmi z pogardy ani z gniewu, lecz z bólu, który trudno nazwać inaczej niż miłością. Ten fragment pokazuje też, jak miłość potrafi stać się gotowością do dźwigania cudzego ciężaru. Nie oznacza to jednak, że cierpienie każdego kochającego ma taki sam wymiar ani że Paweł formułuje zasadę dla wszystkich. Jest to świadectwo jednej, konkretnej troski o ludzi, których apostoł nazywa swoimi rodakami. Kolejne wersety mówią, że słowo Boże nie zawiodło, choć wielu Izraelitów pozostało poza obietnicą. Ten spokój nie zabiera bólu Pawła, ale stawia go w perspektywie wierności Boga, dzięki czemu smutek może mieszkać obok nadziei.

Słowa „Wolałbym bowiem sam być pod klątwą, odłączony od Chrystusa” są wyrazem skrajnego bólu, nie programem teologicznym. Paweł nie przedstawia tu możliwości wymiany własnego zbawienia na zbawienie innych. Mówi o cierpieniu tak głębokim, że posługuje się obrazem osobistej utraty tego, co najważniejsze. Kontekst nadaje temu wyznaniu konkretny przedmiot: jego rodacy, Izraelici. W poprzednich wersetach Paweł wymienia ich szczególne dary i historię, a zarazem opłakuje ich sytuację. Nie mówi z obojętnością o ludziach, z którymi łączy go pochodzenie, nawet gdy widzi napięcie między ich dziedzictwem a przyjęciem Chrystusa. Ważne jest też rozróżnienie między pochodzeniem a przynależnością do ludu Bożego. Następny werset zaprzecza, jakoby słowo Boże zawiodło, i dopowiada, że nie każdy potomek Izraela jest Izraelem w pełnym sensie. Wiersz trzeci nie rozstrzyga więc sam, kto zostaje zbawiony ani jak działa Boży wybór. Ukazuje natomiast miłość Pawła do rodaków: teologiczna refleksja nie zagłusza jego żalu. Jego słowa pozwalają dostrzec, że troska o prawdę i głęboki smutek z powodu innych mogą współistnieć.

Paweł pisze te słowa po mocnym zapewnieniu, że mówi prawdę w Chrystusie, a jego sumienie to potwierdza. Dopiero potem wyznaje, że w sercu nosi wielki smutek i nieprzerwany ból z powodu swoich rodaków (zob. List do Rzymian 9:1-2). Słowa z 9:3, „Wolałbym bowiem sam być pod klątwą, odłączony od Chrystusa dla zbawienia moich braci, którzy według ciała są moimi rodakami", są więc wyrazem pragnienia, a nie opisem planu ani zapowiedzią. Apostoł myśli o Izraelitach, którzy mieli przybrane synostwo, przymierza, Prawo i obietnice, a mimo to Paweł martwi się o ich zbawienie. W tym fragmencie uderza konkretność miłości Pawła. Nie odwraca się od ludzi, którzy go zawiedli. Chce dla nich zbawienia tak mocno, że byłby gotów ponieść cenę, której nie wolno lekko traktować. Jego słowa mają ciężar, bo wypływają z uczciwości, a nie z retorycznej ozdoby. Zaraz dalej, w Liście do Rzymian 9:6-7, apostoł stwierdza, że słowo Boże nie zawiodło, i odróżnia tych, którzy pochodzą od Izraela, od tych, którzy są prawdziwym Izraelem. Żal Pawła i pewność obietnicy stoją obok siebie. Obie rzeczy mogą mieszkać w jednym sercu, a wierność Boga pozostaje niezmienna.

W Liście do Rzymian 9:3 Paweł odsłania ból, który nie mieści się w spokojnym języku: wolałby sam być pod klątwą i odłączony od Chrystusa, gdyby mogło to przynieść zbawienie jego rodakom. Nie przedstawia takiego odłączenia jako możliwej drogi zbawienia ani nie umniejsza więzi z Chrystusem. Mówi o głębi swojej troski. W poprzednim wersecie nazywa ten stan wielkim smutkiem i nieprzerwanym bólem. Chodzi o Izraelitów, jego braci według pochodzenia, którym powierzono przymierza, obietnice i służbę Bożą. Paweł nie patrzy więc na nich z dystansu. Ich los dotyka go także dlatego, że z Izraela pochodzi Chrystus. W tych słowach miłość przybiera postać ciężaru, którego człowiek nie może po prostu odłożyć. Paweł nie twierdzi, że może zbawić innych własnym cierpieniem. Ukazuje raczej, jak poważnie traktuje ich oddalenie od Chrystusa. Jego gotowość do poniesienia ceny mówi o więzi, nie o rozwiązaniu tajemnicy zbawienia. Zarazem ten ból nie oznacza, że słowo Boże zawiodło, jak wyjaśnia dalszy fragment. Troska Pawła i wierność Boga pozostają obok siebie, bez łatwego pocieszenia.