List do Rzymian 9:10 – znaczenie i zastosowanie

Werset przypomina o domu Izaaka i Rebeki, w którym z „jednego zbliżenia z naszym ojcem Izaakiem” rodzą się bliźnięta. Apostoł Paweł pisze o tym z wielkim smutkiem z powodu swoich rodaków, dlatego trudno czytać ten fragment chłodno. Słychać w nim ból kogoś, kto widzi, że obietnica dotyczy także jego bliskich, a mimo to nie wszyscy, którzy pochodzą od Izraela, są Izraelem. Jest w tym obrazie coś szczególnie poruszającego. Dwoje dzieci powstaje z jednego zbliżenia, a ich drogi od początku się różnią. Werset nie mówi, że bliźnięta coś dobrego lub złego uczyniły, bo jeszcze się nie urodziły. Mówi raczej o postanowieniu Bożym, które nie zależy od uczynków, lecz od woli Tego, który powołuje. Dla kogoś, kto czuje się odsunięty albo nierówno potraktowany, ten tekst bywa trudny. Pokazuje jednak, że Bóg wchodzi w najcięższe pytania o sprawiedliwość, obietnicę i rodzinę. Nie podaje prostego wyjaśnienia każdej różnicy losów, ale zostawia przestrzeń na zaufanie wobec Tego, który prowadzi historię obietnicy.

W Liście do Rzymian 9:10 Paweł rozwija argument o tym, że przynależność do ludu obietnicy nie wynika po prostu z pochodzenia. Wspomina Rebekę, która poczęła bliźnięta z jednego zbliżenia z Izaakiem. Ten szczegół podkreśla wspólne pochodzenie Jakuba i Ezawa: obaj byli synami tych samych rodziców, a jednak dalszy wywód Pawła skupi się na tym, któremu przypadnie obietnica. Kluczowe rozróżnienie nie przebiega więc między różnymi rodzinami ani między bardziej i mniej szlachetnym rodowodem. Paweł przygotowuje czytelnika na słowa o wyborze Bożym, który nie opiera się na późniejszych uczynkach bliźniąt: zanim się urodziły, nie uczyniły jeszcze ani dobra, ani zła (werset 11). Werset 10 sam nie wyjaśnia całej nauki o wybraniu; wprowadza przykład, który ma ją unaocznić. To ważne w szerszym kontekście rozdziału. Paweł odpowiada na bolesne pytanie, czy niewiara części Izraela oznacza, że słowo Boże zawiodło. Jego argument nie pozwala sprowadzić obietnicy do biologicznego dziedziczenia. Pokazuje, że wierność Boga wobec obietnicy nie jest automatycznym skutkiem rodzinnego pochodzenia.

Paweł przechodzi od Sary do Rebeki, aby pokazać coś, czego nie da się zbyć jednym zdaniem. Rebeka urodziła bliźnięta z jednego zbliżenia z tym samym ojcem, Izaakiem. Mimo wspólnego początku dzieci różniły się od siebie, a ich drogi potoczyły się zupełnie inaczej. Ta prawda ma w codzienności konkretny sens. Wspólne pochodzenie, wspólny dom i podobny start nie dają gwarancji tych samych losów ani tej samej wartości w oczach ludzi. Paweł zwraca uwagę, że wybór nie zależał od czynów, bo dzieci jeszcze się nie urodziły i nie zrobiły nic dobrego ani złego. Podstawą jest więc wola Boga, a nie zasługi. Ktoś, kto porównuje swoje życie z rodzeństwem, sąsiadem czy kolegą z pracy, łatwo zaczyna liczyć cudze osiągnięcia jako dowód na własną porażkę. Ten werset odbiera taką miarę. Bóg nie ustawia ludzi w kolejce według naszych rankingów. Werset mówi o Bożym powołaniu, które trwa niezależnie od tego, czy wszystkie drogi są dla nas zrozumiałe. Właśnie dlatego jego pewność nie zależy od naszej kondycji, lecz od wierności Tego, który wybiera.

Słowa o Rebece poszerzają obraz, który Paweł właśnie nakreślił przez Sarę i Izaaka. Nie chodzi już tylko o cud narodzin syna obietnicy. Rebeka poczęła bliźnięta z jednego zbliżenia z Izaakiem, a jednak wspólne pochodzenie i ta sama chwila poczęcia nie oznaczają w dalszym wywodzie identycznej drogi obu synów. Paweł prowadzi tę myśl ku temu, co stało się, zanim bliźnięta się urodziły i zanim uczyniły cokolwiek dobrego lub złego. Podkreśla, że Boże postanowienie opiera się na woli Tego, który powołuje, a nie na zasługach, których człowiek mógłby się domagać. Ten fragment nie podaje pełnego wyjaśnienia tajemnicy Bożego wyboru. Odsuwa jednak przekonanie, że obietnica jest dziedziczona automatycznie, jak rodzinny majątek. Można dostrzec tu granicę ludzkiego rachunku: dwie osoby zaczynają życie w tej samej rodzinie, lecz Boże działanie nie daje się sprowadzić do samego pochodzenia. Paweł nie mówi tego z chłodną obojętnością. Wcześniej wyraża głęboki ból o swoich rodaków, a teraz rozważa wierność Bożemu słowu. Nadzieja tej części rozdziału spoczywa nie w ludzkiej kontroli nad obietnicą, lecz w Bogu, który powołuje.