List do Rzymian 8:8 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset brzmi surowo i łatwo usłyszeć w nim wyrok nad całym życiem człowieka. Warto jednak zauważyć, że Apostoł mówi o tych, którzy żyją według ciała, czyli o kierunku, w którym ktoś dąży, a nie o jednym słabym dniu. Werset 7 wyjaśnia, dlaczego tak jest: dążenie ciała jest wrogie Bogu, ponieważ nie poddaje się Prawu Bożemu ani nawet nie jest do tego zdolne. W tym zdaniu może kryć się lęk. Ktoś, kto czyta je w samotności, może pomyśleć, że Bóg jest od niego daleko. Tymczasem zaraz potem Paweł zwraca się do adresatów: „Wy jednak nie żyjecie według ciała, lecz według Ducha, jeśli tylko Duch Boży w was mieszka” (List do Rzymian 8:9). Cały rozdział otwiera zapewnienie, że dla tych, którzy są w Chrystusie Jezusie, nie ma już potępienia (List do Rzymian 8:1). Werset 8 nie zamyka więc drzwi. Nazywa różnicę między dwoma kierunkami życia i pokazuje, że chodzi o to, czemu ktoś się oddaje. Ten fragment dotyczy całego kierunku serca, a nie pojedynczego gestu. Dalszy ciąg rozdziału mówi o Duchu, który mieszka w tych, do których Paweł się zwraca, i to zmienia sposób, w jaki można czytać surowe słowa ósmego wersetu.

W Liście do Rzymian 8:8 „ciało” nie oznacza po prostu ludzkiego ciała ani tego, co materialne. W sąsiednich wersetach Paweł opisuje życie „według ciała” jako dążenie do tego, czego chce ciało, i opór wobec Bożego Prawa. Chodzi więc o sposób życia, w którym człowiek pozostaje zamknięty na Boga, jakby własne pragnienia mogły wyznaczać ostateczną miarę dobra. Dlatego słowa „nie mogą podobać się Bogu” nie są twierdzeniem, że Bóg odrzuca ludzką cielesność lub każdą osobę zmagającą się ze słabością. Paweł mówi o kierunku życia, nie o pojedynczym upadku. Zarazem rozdział rozpoczyna się zapewnieniem, że dla tych, którzy są w Chrystusie Jezusie, nie ma potępienia (List do Rzymian 8:1). Nie chodzi zatem o zdobywanie Bożej przychylności przez bezbłędność. Kluczowe jest przejście od życia według ciała do życia według Ducha. W Liście do Rzymian 8:9 Paweł wiąże je z obecnością Ducha Bożego. Werset 8 nazywa granicę: życie skupione wyłącznie na sobie nie może być zgodne z Bogiem. Nie jest to jednak ostatnie słowo o wierzących, lecz tło dla działania Ducha, który prowadzi ku życiu i pokojowi.

Ten werset zamyka wywód z poprzednich zdań, w których apostoł Paweł opisuje dwa kierunki życia: dążenie ciała i dążenie Ducha. Werset 8 wyjaśnia, dlaczego pierwszy kierunek nie może podobać się Bogu: „A ci, którzy żyją według ciała, nie mogą podobać się Bogu.” Najważniejsze jest tu słowo „żyją”. Paweł mówi o ogólnym kierunku życia, a nie o pojedynczym upadku. Inaczej wygląda sytuacja, w której to, czego chce ciało, staje się głównym kompasem. Na przykład człowiek, który co wieczór wybiera wygodę, pieniądze i uznanie zamiast tego, co wiąże się z wiernością, z czasem układa wokół tych pragnień cały dzień, a potem i całe życie. Werset nie opisuje ludzi jako zupełnie bezsilnych. Jego ostrość dotyczy tego, dokąd prowadzi dążenie i jak ustawia serce. W następnym wersecie Paweł wskazuje drugą stronę: mówi o tych, którzy żyją według Ducha, i o Duchu Bożym, który mieszka w wierzących. Zatem o relacji z Bogiem świadczy przede wszystkim kierunek życia, a nie tylko pojedyncze wybory.

Paweł pisze: „A ci, którzy żyją według ciała, nie mogą podobać się Bogu”. W świetle sąsiednich wersetów „ciało” nie oznacza tu po prostu ludzkiego ciała ani jego potrzeb. Chodzi o sposób życia podporządkowany temu, czego pragnie człowiek odcięty od Boga: o kierunek, który nie chce przyjąć Jego prowadzenia. Taka droga nie prowadzi ku życiu i pokojowi. Obrazem może być drzewo, którego korzenie nie sięgają źródła wody. Nie chodzi o pojedynczą chwilę słabości, lecz o życie zwrócone w stronę, w której nie ma miejsca na Ducha. Paweł nie pozostawia jednak tego zdania jako wyroku nad każdym, kto upada. Rozdział zaczyna się od słów o braku potępienia dla tych, którzy są w Chrystusie Jezusie, a dalej mówi o Duchu mieszkającym w wierzących. Dlatego ostrzeżenie nie przeczy nadziei. Pokazuje powagę życia zamkniętego na Boga, a zarazem wskazuje, że życie według Ducha jest darem, nie osiągnięciem ludzkiej samowystarczalności. Ostateczny kierunek człowieka nie jest obojętny: w Chrystusie otwiera się droga ku życiu, które zaczyna się już teraz i należy do wieczności.