List do Rzymian 5:19 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset bywa czytany jak sucha formuła teologiczna, a tymczasem mieści w sobie całe ludzkie doświadczenie ciężaru i ulgi. Autor zestawia dwa wydarzenia: nieposłuszeństwo jednego człowieka oraz posłuszeństwo Jednego. Pierwsze sprawiło, że wszyscy stali się grzesznikami, drugie zapowiada, że wszyscy staną się sprawiedliwymi. Czasowniki niosą tu szczególną wagę. „Stali się” opisuje to, co już się dokonało, a „staną się” otwiera przyszłość, której nie przesądza dawna wina. W Liście do Rzymian 5:18 ten sam kontrast wraca w innym kształcie: wyrok potępiający i usprawiedliwienie dające życie. Paweł mówi tu o łasce i darze, a nie o tym, ile człowiek zdoła sam udźwignąć, bo to czyn Jednego przynosi usprawiedliwienie wszystkim ludziom. Grzech jest realny i bywa bolesny, lecz w tej historii nie ma on ostatniego słowa. Werset nie opisuje codziennego życia w tej nowej sprawiedliwości i nie obiecuje, że wszystkie rany zagoją się od razu. Zostawia jednak pewność, że między winą a życiem stoi Ktoś, kto zrobił coś za wszystkich. Najważniejsze w nim jest to, że sprawiedliwość nie zaczyna się od człowieka, tylko od Jednego, który przywraca nadzieję tam, gdzie zostały już tylko skutki winy.

W Liście do Rzymian 5:19 Paweł zestawia skutki dwóch czynów: nieposłuszeństwa jednego człowieka i posłuszeństwa Jednego, czyli Jezusa Chrystusa. Kluczowe jest tu coś więcej niż porównanie dwóch moralnych przykładów. Adam i Chrystus występują jako przedstawiciele, których czyny obejmują innych: grzech nie pozostaje wyłącznie prywatną sprawą, a posłuszeństwo Chrystusa otwiera drogę do sprawiedliwości. Podobieństwo nie oznacza jednak, że skutki obu czynów działają identycznie. Kilka wersetów wcześniej Paweł mówi o tych, którzy „otrzymują obfitość łaski i daru sprawiedliwości” (List do Rzymian 5:17). Sprawiedliwość jest więc darem, nie osiągnięciem ani prostą nagrodą za własną bezbłędność. Werset 19 nie objaśnia samodzielnie, jak ten dar zostaje przyjęty ani jaki będzie ostateczny los każdej osoby. Chrześcijanie różnie rozumieją zakres słowa „wszyscy”, czytając je w świetle całego listu. Sedno pozostaje jasne: posłuszeństwo Chrystusa ma moc odwrócić wspólną, grzeszną kondycję ludzkości. Paweł nie mówi, że zło jest drobne, lecz że łaska Boga w Chrystusie jest większa niż jego skutki.

Ten werset ustawia obok siebie dwa wydarzenia: nieposłuszeństwo jednego człowieka i posłuszeństwo Jednego. Warto zauważyć, że mowa o tym, w jakim położeniu znaleźli się wszyscy: „stali się grzesznikami”. Tekst nie opisuje każdego z osobna jako powtórzenia tego samego czynu. Pokazuje wspólny stan, który wynika z tamtego upadku. Druga połowa zdania jest w czasie przyszłym: „staną się sprawiedliwymi”. Kontekst w Liście do Rzymian 5:15-17 mówi o darze, który przewyższa skutek grzechu. Nie jest to proste odwrócenie biegu wydarzeń, lecz łaska obfitsza niż wina. Najtrudniej przyjąć tę prawdę wtedy, gdy człowiek sam ocenia swoją wartość po ostatnim potknięciu. Wtedy wydaje mu się, że cała jego sprawiedliwość wisi na jednym dobrym dniu. Ten werset przesuwa punkt ciężkości. Sprawiedliwość nie zaczyna się w naszym posłuszeństwie, lecz w posłuszeństwie Chrystusa. Nasze wybory są ważne, ale nie są fundamentem. Wiele zależy od tego, jak człowiek patrzy na swoją słabość. Ktoś, kto zna ten fragment, może przestać traktować każdy upadek jak wyrok. Nie oznacza to lekceważenia grzechu. Oznacza to, że grzech nie ma ostatniego słowa.

Jedno nieposłuszeństwo stało się źródłem skutków, których nie dało się zamknąć w życiu jednego człowieka. Paweł mówi o wspólnym uwikłaniu w grzech, a nie o tym, że każdy ponosi winę za cudzy osobisty czyn. W tym samym zdaniu otwiera jednak większą perspektywę: posłuszeństwo Jednego, Jezusa Chrystusa, staje się źródłem sprawiedliwości dla wielu. Wcześniejsze wersety podkreślają, że jest to dar łaski, nie osiągnięcie wypracowane własnymi siłami. Nie oznacza to, że ludzkie wybory przestają mieć znaczenie. Oznacza, że grzech nie ma ostatniego słowa o ludzkim losie. Chrystus nie tylko odwraca dawny wyrok; w Nim otwiera się życie, którego źródłem jest Boża łaska. Słowa „wszyscy staną się sprawiedliwymi” brzmią szeroko. W kontekście tego rozdziału opisują rozległość daru Chrystusa, lecz nie rozstrzygają samodzielnie wszystkich pytań o to, jak każda osoba go przyjmuje. Pozostaje pewność, że posłuszeństwo Jednego ma zasięg większy niż nieposłuszeństwo: łaska może dosięgnąć miejsca, w którym grzech zdawał się wyznaczać granicę.