List do Rzymian 5:3 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset zaczyna się od słowa „Ale”, jakby Paweł chciał dodać coś do tego, co właśnie powiedział o pokoju i nadziei. Następnie pisze zdanie, które brzmi odważnie: „chlubimy się także uciskami, wiedząc, że ucisk wyrabia wytrwałość”. Ta odwaga nie udaje, że ucisk nie boli. Apostoł nie każe cieszyć się cierpieniem i nie nazywa go dobrem samym w sobie. Mówi o wiedzy, która dojrzewa w doświadczeniu, i o przekonaniu, że ciężkie chwile nie zostają puste. Paweł używa pierwszej osoby liczby mnogiej, więc chluba ma tu charakter wspólny. Wyrasta ona z zaufania, że w ciężarze nie kończy się droga, a nie z triumfu nad bólem. Wytrwałość dojrzewa powoli, w zwyczajnych dniach, których nikt by sobie nie wybrał, i dlatego nie da się jej przyspieszyć. Ten werset nie obiecuje, że każdy ucisk będzie miał czytelny sens. Zachowuje jednak to, co w nim najważniejsze: cierpienie nie jest ostatnim słowem o człowieku, który w nim trwa.

Paweł nie nazywa ucisku dobrem samym w sobie. „Chlubimy się także uciskami” znaczy, że trudności nie odbierają wierzącym podstawy nadziei: ich pokój z Bogiem i dostęp do łaski opierają się na Chrystusie, nie na pomyślnych okolicznościach. Chlubienie się nie jest więc zachwytem nad cierpieniem ani udawaniem, że ono nie boli. Werset pokazuje, jak ucisk może kształtować wytrwałość. Nie chodzi o automatyczną korzyść z każdego bólu, jakby cierpienie samo w sobie uszlachetniało człowieka. Paweł opisuje drogę wiary, na której wytrwałość zostaje poddana próbie, a dalszy ciąg zdania prowadzi ku nadziei. Przykładem może być osoba, która w długiej chorobie nie traci całkowicie ufności, choć nadal przeżywa lęk i zmęczenie. Nie każdy rozwój jest widoczny od razu ani każdy człowiek przechodzi tę drogę w identyczny sposób. Kluczowe jest źródło tej nadziei: kilka wersetów dalej Paweł mówi o miłości Bożej rozlanej w sercach przez Ducha Świętego, a następnie wskazuje na śmierć Chrystusa za grzeszników. Dlatego sens wersetu nie brzmi: „Cierpienie zawsze kończy się sukcesem”. Brzmi raczej: ucisk nie unieważnia łaski; w jej obrębie może rodzić wytrwałość, która podtrzymuje nadzieję.

Apostoł nie udaje, że ucisk jest przyjemny. Mówi jednak o chlubieniu się nim, a jego powód jest konkretny: „wiedząc, że ucisk wyrabia wytrwałość”. Trudny okres sam z siebie nie czyni człowieka silniejszym. Wytrwałość rodzi się wtedy, gdy ktoś nie porzuca wierności po pierwszym zawodzie, lecz wraca do modlitwy, do obowiązku i do drugiego człowieka. Dalsze słowa pokazują kierunek tego procesu. W Liście do Rzymian 5:4 wytrwałość prowadzi do wypróbowanej cnoty, a ta do nadziei. Nadzieja nie jest więc pustym optymizmem, bo w Liście do Rzymian 5:5 wskazano jej źródło: miłość Boża jest rozlana w sercach przez Ducha Świętego. Werset nie obiecuje jednak, że każde cierpienie od razu przyniesie owoc. Apostoł pisze do tych, którzy przez wiarę uzyskali dostęp do łaski, w której trwają. Dopiero trwanie w zaufaniu nadaje trudności kierunek. Ten fragment uczy patrzeć na trudność jako na miejsce, w którym formuje się charakter. Jego siła nie polega na tym, że ból znika, lecz na tym, że nie jest ostatnim słowem.

Paweł nie nazywa ucisku dobrem samym w sobie. W Liście do Rzymian 5:3 mówi o chlubieniu się uciskami, ponieważ widzi w nich drogę, na której „ucisk wyrabia wytrwałość”. To nie brzmi jak pochwała bólu ani jak obietnica, że każda krzywda szybko przyniesie widoczny pożytek. Słowa te wyrastają z wcześniejszej nadziei: pokój z Bogiem i dostęp do łaski są darem przez Jezusa Chrystusa. Dlatego cierpienie nie musi być ostatnim słowem o ludzkim życiu. Wytrwałość nie oznacza niewrażliwości. To raczej wierność, która pozostaje, gdy droga staje się ciężka, jak u człowieka opiekującego się bliskim dzień po dniu, bez pewności, kiedy przyjdzie ulga. Nie każda sytuacja pozwala od razu dostrzec owoc, a sam tekst nie nakazuje szukać cierpienia ani znosić krzywdy w milczeniu. W następnym wersecie wytrwałość prowadzi ku wypróbowanej cnocie, a ta ku nadziei. Paweł przypomina zarazem, że nadzieja nie zawodzi dzięki miłości Bożej rozlanej w sercach przez Ducha Świętego. Ucisk może więc stać się miejscem wytrwania, ale źródłem nadziei pozostaje Bóg, nie cierpienie.