List do Rzymian 5:18 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset mówi o dwóch czynach jednego człowieka, które rozchodzą się na wszystkich. Pierwszy sprowadził wyrok potępiający, drugi przynosi usprawiedliwienie dające życie. Czytając go, czuję, jak ciężko brzmi słowo „wyrok”, bo dotyka ono całego ludzkiego losu, a nie tylko jednej chwili. Apostoł nie zatrzymuje się jednak przy tym ciężarze. Stawia obok niego sprawiedliwy czyn, który nie zostaje zamknięty w przeszłości, lecz ma moc sięgnąć wszystkich. Warto zauważyć, że w tym zdaniu nie ma mowy o tym, że ktoś sam dźwiga skutki cudzej winy albo sam musi zasłużyć na nowe życie. Zdanie opisuje to, co zrobił Jeden, i to, co z tego wynika dla wszystkich. Dla kogoś, kto nosi w sobie lęk, że jego życie zostało z góry zmierzone brakiem, jest to bardzo odciążające. Werset nie zaprzecza, że ciężar istnieje. Mówi jednak, że nie ma on ostatniego słowa. W tym widzę największą pociechę tego fragmentu. Wyrok nie jest ostatnim zdaniem o człowieku, bo nad nim pada słowo życia, wypowiedziane przez sprawiedliwy czyn Jednego.

Werset zestawia dwa czyny i dwa skutki: przestępstwo jednego człowieka przynosi wyrok, a sprawiedliwy czyn Jednego otwiera drogę do usprawiedliwienia i życia. Paweł nie opisuje tu jedynie złego przykładu Adama ani dobrego przykładu Jezusa. Mówi o ich reprezentatywnej roli: skutki ich czynów obejmują innych. Wersety 14–19 rozwijają ten kontrast, wskazując na Adama oraz Jezusa Chrystusa. Słowo „wszyscy” trzeba czytać w tej paraleli, a nie odrywać od argumentu. Każdy człowiek należy do rzeczywistości naznaczonej grzechem i śmiercią; dar Chrystusa ma zasięg wykraczający poza jedno pokolenie czy grupę. Zarazem werset 17 mówi o tych, którzy otrzymują obfitość łaski i dar sprawiedliwości. Dlatego sam werset 18 nie rozstrzyga, że każdy człowiek zostaje zbawiony niezależnie od odpowiedzi na Boży dar. Chrześcijanie różnie objaśniają, jak powszechny zasięg dzieła Chrystusa łączy się z jego przyjęciem, lecz kontekst podkreśla obfitość łaski. „Usprawiedliwienie dające życie” oznacza więcej niż uchylenie wyroku: w Chrystusie Bóg prowadzi ludzi ku życiu. Główny ciężar zdania spoczywa więc na kontraście: łaska nie tylko równoważy skutki grzechu, lecz przewyższa je.

Ten werset ustawia dwie szale obok siebie. Na jednej leży przestępstwo jednego człowieka, na drugiej czyn Jednego, Jezusa Chrystusa. Paweł nie opisuje dwóch równych wydarzeń. Zestawia dwa porządki, a słowa „jak… tak” wskazują na podobieństwo kształtu, a nie na równość skutków. Podobnie List do Rzymian 5:15 mówi, że dar łaski spłynął obficiej niż skutek grzechu. Tekst stwierdza, że czyn Jednego sprowadza na wszystkich ludzi usprawiedliwienie. Chrześcijanie różnie rozumieją, jak ten skutek dociera do konkretnej osoby. Jedni podkreślają powszechność dzieła Chrystusa, inni wiążą jego przyjęcie z wiarą, o której Paweł pisze w Liście do Rzymian 5:1. Werset opisuje zasięg dzieła, a nie każdy etap jego przyjęcia, dlatego ta różnica pozostaje otwarta. Dla codziennego życia ważne jest to, skąd zaczyna się werdykt. Człowiek, który w pracy popełnił błąd albo w domu znowu nie wytrzymał, nie musi zaczynać od sumowania własnych win. Ostatnie słowo nad jego życiem wypowiada czyn Jednego. Dlatego porażka może być poważna, ale nie musi być ostateczna.

W Liście do Rzymian 5:18 Paweł ukazuje dzieje ludzkości przez dwa czyny i ich dalekosiężne skutki. Nie chodzi o prosty rachunek winy i zasługi. Jeden człowiek, Adam, staje się początkiem historii naznaczonej grzechem i śmiercią; Jezus Chrystus, posłuszny Ojcu, otwiera drogę usprawiedliwienia i życia. Słowo „wszyscy” odsłania powszechny zasięg obu skutków. Nikt nie żyje poza raną grzechu, ale łaska Chrystusa nie jest mniejsza od nieszczęścia, które ma przezwyciężyć. W sąsiednich zdaniach Paweł mówi o obfitości daru i o tych, którzy go przyjmują. Nie przedstawia więc życia jako czegoś, co człowiek może sobie wypracować; źródłem nadziei pozostaje dar Boga. Można widzieć tu dwa nurty płynące przez wspólną ludzką historię: śmierć, która przyszła przez przestępstwo, i życie, które przychodzi przez sprawiedliwy czyn Jednego. Perspektywa wieczności nie pomniejsza ciężaru zła ani śmierci. Pokazuje, że nie mają one ostatniego słowa. Usprawiedliwienie nie jest jedynie uniewinnieniem w chwili sądu; prowadzi ku życiu, którego pełni człowiek sam nie potrafi sobie dać.