List do Rzymian 3:24 – znaczenie i zastosowanie

Ten fragment mówi o ludziach, którzy sami nie mają czym się usprawiedliwić. Tuż przed nim stoi zdanie z „Listu do Rzymian 3:23”, że wszyscy zgrzeszyli i są pozbawieni chwały Bożej, a werset 24 zaczyna się od słowa „a”, jakby odpowiadał na ten stan. Najpierw pada opis tego, czego brakuje, dopiero potem mowa o darze. Serce zatrzymuje się przy tej kolejności, bo poczucie winy i pustki często każe najpierw szukać sposobu, by zasłużyć na przyjęcie. Apostoł tej drogi nie wskazuje. Usprawiedliwienie dostaje się „za darmo, z Jego łaski”, a więc nie jako zapłata za wysiłek, lecz jako coś, co wychodzi od Boga. Wskazanie na odkupienie „w Chrystusie Jezusie” przenosi ciężar z własnych starań na osobę Jezusa. Nie znaczy to, że wiara jest bierna, bo „List do Rzymian 3:22” mówi o sprawiedliwości przez wiarę. Samo prawo do przyjęcia zostaje jednak ulokowane poza człowiekiem. Dla kogoś, kto od dawna liczy swoje winy, taka prawda bywa ulgą trudną do przyjęcia, ponieważ odbiera ostatnią podporę, na której opierała się jego samokontrola. Łaska nie udaje, że pustki nie ma. Dotyka jej i nazywa po imieniu, a potem wypełnia darem. Usprawiedliwienie przestaje wtedy być rachunkiem, który trzeba spłacić, i staje się darem, który nie czeka na nasze zasługi.

Słowo „dostępują” wpisuje usprawiedliwienie w szerszy argument Pawła: Żydzi i poganie stoją wobec Boga na tej samej podstawie, bo „wszyscy zgrzeszyli” (List do Rzymian 3:23). Prawo odsłania grzech, lecz samo nie może człowieka usprawiedliwić. Nie daje więc jednej grupie powodu do chluby ani drugiej — powodu do rozpaczy. Paweł łączy tu trzy rzeczy, których nie należy zlewać w jedno. Usprawiedliwienie opisuje uznanie człowieka za sprawiedliwego przed Bogiem; łaska wskazuje, że nie jest to zapłata za zasługi; odkupienie w Chrystusie nazywa podstawę tego daru. „Za darmo” nie znaczy, że zło jest nieistotne ani że przebaczenie nic nie kosztuje. Następny werset wiąże je z krwią Chrystusa, a dalszy podkreśla wiarę. Dlatego dobra praca, religijna gorliwość czy znajomość przykazań nie są ceną, którą można przedstawić Bogu. Nie unieważnia to ich wartości, lecz porządkuje ich miejsce: nie kupują przyjęcia przez Boga. W centrum zdania pozostaje Boża łaska, a nie ludzki bilans zasług. Usprawiedliwienie jest darem zakorzenionym w Chrystusie, nie trofeum dla tych, którzy mają się czym pochwalić.

Wszyscy zgrzeszyli i wszyscy są pozbawieni chwały Bożej. Właśnie w tym miejscu List do Rzymian 3:24 mówi coś zaskakującego: „a dostępują usprawiedliwienia za darmo, z Jego łaski, przez odkupienie, które jest w Chrystusie Jezusie”. Słowo „za darmo” zmienia cały rachunek. Ktoś, kto przez lata liczy swoje dobre uczynki, żeby zasłużyć na przychylność Boga, może w końcu zmęczyć się tym liczeniem i bać się, że nigdy nie wystarczy. Paweł nie odrzuca Prawa, bo według Listu do Rzymian 3:20 przez nie przychodzi znajomość grzechu. Nie czyni jednak z niego drogi do usprawiedliwienia. Źródłem tego daru jest łaska Boża. Odkupienie, które jest w Chrystusie Jezusie, stanowi drogę, przez którą dar się otwiera. Słowa „za darmo” i „z Jego łaski” stoją obok siebie, więc usprawiedliwienie nie jest czymś wywalczonym, lecz czymś otrzymanym. Fragment nie opisuje, jak ten dar przeżywa każdy człowiek na co dzień. Mówi natomiast wyraźnie, że nie jest on wynagrodzeniem za wysiłek. Pochodzi od Boga, a jego centrum stanowi Chrystus.

W Liście do Rzymian 3:24 Paweł mówi o usprawiedliwieniu jako darze: „za darmo, z Jego łaski”. Nie jest ono zapłatą za moralną bezbłędność ani odznaczeniem dla tych, którzy potrafili wspiąć się wystarczająco wysoko. W poprzednim zdaniu apostoł obejmuje wszystkich wspólną prawdą grzechu; teraz wskazuje na Boże działanie, które nie opiera się na ludzkim powodzie do chluby. To początek, który nie wynika z ludzkiej przewagi. „Przez odkupienie, które jest w Chrystusie Jezusie” nadaje temu darowi konkretny kształt. Łaska nie oznacza, że zło jest nieważne lub że człowiek sam wydostaje się z jego więzów. W Chrystusie Bóg otwiera drogę pojednania, której człowiek nie mógł sobie wypracować. Obraz więźnia uwolnionego nie własną siłą, lecz przez wykupienie, pomaga uchwycić tę zależność, choć nie wyczerpuje tajemnicy zbawienia. To słowo odbiera podstawę wywyższaniu się nad innymi. Nikt nie staje przed Bogiem jako wierzyciel, który domaga się należnej zapłaty. Zarazem dar nie czyni życia obojętnym: zakorzenia nadzieję w Chrystusie, a nie w zmiennym rachunku zasług.