List do Rzymian 3:22 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset otwiera nową myśl w Liście do Rzymian. Apostoł mówi o sprawiedliwości Bożej, która przychodzi przez wiarę w Jezusa Chrystusa, i od razu wskazuje jej zasięg: „dla wszystkich, którzy wierzą”. Po wcześniejszych wywodach o Prawie, które ujawniło grzech, to zdanie brzmi jak ogłoszenie daru, którego nie da się wypracować. Słowo „wszystkich” dotyka zmęczonej tęsknoty, by być przyjętym bez ciągłego liczenia własnych zasług. Zdanie „Bo nie ma tu różnicy” zapowiada to, co zaraz zostanie rozwinięte. W Liście do Rzymian 3:23 Paweł pisze, że wszyscy zgrzeszyli, więc wobec Boga nie ma podziału na lepszych i gorszych. Nie ma tu osobnej drogi dla tych, którzy w swoich oczach wypadają korzystniej od innych. Warto zauważyć, że werset mówi więcej o otwartości daru niż o ludzkiej wielkości. Wiara jest tu przyjęciem, a nie zasługą, która mogłaby kogoś wyróżnić. Dlatego ten fragment bywa szczególnie pocieszający dla tych, którzy od dawna porównują się z innymi i nie potrafią odpocząć od tej miary.

W Liście do Rzymian 3:22 Paweł rozwija myśl z poprzedniego wersetu: sprawiedliwość Boża stała się jawna niezależnie od uczynków Prawa, choć Prawo i Prorocy o niej świadczą. Nie chodzi więc o osiągnięcie, którym człowiek mógłby wykazać się przed Bogiem, lecz o Boże działanie, dostępne przez wiarę w Jezusa Chrystusa. Nowość nie oznacza zerwania z wcześniejszym objawieniem: Prawo i Prorocy poświadczają tę drogę, choć nie mogą uczynić człowieka sprawiedliwym. Słowo „sprawiedliwość” może brzmieć jak ocena ludzkiego postępowania. Tutaj kontekst kieruje uwagę także na to, że Bóg pozostaje sprawiedliwy, a zarazem usprawiedliwia wierzących dzięki odkupieniu w Chrystusie (List do Rzymian 3:24–26). Wiara nie jest zasługą zastępującą uczynki; wskazuje na przyjęcie tego, czego człowiek sam nie może sobie zapewnić. Dopowiedzenie „dla wszystkich, którzy wierzą” łączy powszechny zasięg daru z jego określeniem: jest on dla wierzących. Zarazem „nie ma tu różnicy” odpowiada na wcześniejsze rozważanie o Żydach i poganach. Skoro wszyscy zgrzeszyli, pochodzenie ani posiadanie Prawa nie daje powodu do wywyższania się. Wers łączy wspólną potrzebę ludzi z otwartym dostępem do Bożej łaski przez Chrystusa.

Ten werset zaczyna się od tego, co jawne: sprawiedliwość Boża przychodzi przez wiarę w Jezusa Chrystusa. Nie jest zarezerwowana dla tych, którzy zajmują lepszą pozycję, mają większe zasługi albo dłużej trwają w religijnych praktykach. Jest dla wszystkich, którzy wierzą. Najmocniej działa zdanie „Bo nie ma tu różnicy:”. W codziennym życiu łatwo liczyć, kto jest bliżej, a kto dalej. Porównujemy wykształcenie, pracę, pobożność, a nawet cierpliwość w domu. Różnice między ludźmi są realne, ale w sprawie dostępu do Bożej sprawiedliwości nic nie dają. W Liście do Rzymian 3:23 Paweł dodaje, że wszyscy zgrzeszyli i są pozbawieni chwały Bożej. Ta sama prawda, która odbiera powód do dumy, odbiera też powód do pogardy. Nikt nie stoi wyżej dzięki swojemu dorobkowi, więc nikt nie musi wywyższać się przed innymi ani upokarzać ich. Ten fragment zmienia sposób patrzenia na porażki. Człowiek, który wie, że nie zapracował na miejsce przy Bogu, nie musi udawać, że już je ma. Może przyjść z tym, czym jest naprawdę. Wtedy widać, że Boża sprawiedliwość jest darem przyjmowanym przez wiarę.

„Jest to sprawiedliwość Boża przez wiarę w Jezusa Chrystusa dla wszystkich, którzy wierzą. Bo nie ma tu różnicy” — Paweł wskazuje na dar, który nie opiera się na pochodzeniu ani na doskonałym wypełnieniu Prawa. Wcześniej mówi, że Prawo ujawnia grzech, a nie daje człowiekowi podstaw, by uznać się za sprawiedliwego przed Bogiem. Teraz odsłania się droga zakorzeniona w Bożej wierności i w Chrystusie. Wiara nie staje się tu kolejnym osiągnięciem, którym można się chlubić. Jest ufnością skierowaną ku Jezusowi, przez którego Bóg usprawiedliwia. Następne wersety dopowiadają, że dzieje się to za darmo, z łaski. Nie trzeba więc przynosić Bogu świadectwa własnej bezbłędności, by znaleźć się w zasięgu Jego miłosierdzia. Słowa „nie ma tu różnicy” wybrzmiewają szczególnie mocno w rozważaniu o Żydach i innych narodach. Żaden człowiek nie stoi przed Bogiem dzięki samej przynależności, a zarazem nikt nie zostaje wykluczony z obietnicy z powodu braku takiego dziedzictwa. U wszystkich droga prowadzi przez wiarę w Chrystusa. Jak jeden stół gromadzi ludzi, którzy nie mogą sami zapłacić za miejsce, tak łaska nie wyróżnia według zasług: wskazuje na Tego, który je otwiera.