List do Rzymian 3:18 – znaczenie i zastosowanie

„bojaźni Bożej nie ma przed ich oczami” to zdanie zamykające obraz mowy i dróg człowieka, które zdradzają, że Boga nie bierze się pod uwagę. Paweł nie mówi tu o jednym człowieku w chwili słabości, lecz o szerszym obrazie, złożonym z cytatów z Pisma. Brak bojaźni przed oczami oznacza, że Bóg nie stoi w polu widzenia, przed którym coś się waży i zatrzymuje. W tych słowach jest ciężar, bo to obraz pustki, w której nie ma czego się przytrzymać. Nie wolno jednak czytać tego fragmentu jako ostatniego słowa. W dalszej części w Liście do Rzymian 3:21 pojawia się sprawiedliwość Boża, która stała się jawna, i ta zmiana kierunku ma swoją wagę. Dalszy tekst wskazuje, że usprawiedliwienie przychodzi przez wiarę w Jezusa Chrystusa, a nie z uczynków Prawa. Dla kogoś, kto dziś czuje dystans wobec Boga, ten werset może brzmieć jak wyrok. Jednak tekst nie zatrzymuje się na opisie braku. Ten fragment mówi o tym, czego człowiek sam nie wytworzy, i właśnie dlatego kieruje uwagę ku temu, co Bóg daje w Chrystusie.

„Bojaźni Bożej nie ma przed ich oczami” — to końcowe zdanie szeregu obrazów w Liście do Rzymian 3:18. Paweł mówi tu o ludziach, których słowa i czyny przynoszą krzywdę, a nie o jednym łatwym do wskazania typie grzesznika. Werset nie opisuje braku lęku przed karą, lecz braku Boga jako punktu odniesienia: Jego obecność i sąd nie kształtują tego, co człowiek uznaje za słuszne. Zbiorczy język tego fragmentu przedstawia wspólną ludzką kondycję, nie twierdzi, że każda osoba popełnia wszystkie wymienione czyny w takim samym stopniu. To rozróżnienie jest ważne, bo „bojaźń Boża” nie oznacza wyłącznie przerażenia. Obejmuje uznanie, że Bóg jest Bogiem, a człowiek nie jest ostateczną miarą dobra. Gdy taki porządek znika z pola widzenia, życie może podążać drogą opisaną wcześniej: słowa ranią, a przemoc niszczy pokój. Paweł nie przedstawia jednak tego obrazu jako oskarżenia wyłącznie pogan. Werset 19 rozszerza wniosek: Prawo ucisza ludzkie przechwałki, a cały świat staje wobec Boga jako winny. Zarazem następne wersety kierują ku sprawiedliwości Bożej przez wiarę w Jezusa Chrystusa. Diagnoza nie służy potępieniu jednej grupy, lecz odsłania wspólną potrzebę łaski.

Ten krótki werset zamyka listę obrazów, którą apostoł Paweł zebrał w tym miejscu: usta pełne przekleństwa i goryczy, nogi szybkie do rozlewu krwi, zagłada i nędza na drogach, pokój nieznany. Przy tym wszystkim wskazuje, czego w tym opisie brakuje. „Bojaźni Bożej nie ma przed ich oczami” (List do Rzymian 3:18). Oczy są tu ważne, bo to, co stoi przed nimi, wyznacza kierunek reszty życia. Człowiek, przed którego oczami nie ma Boga, widzi innych i siebie bez odniesienia do Niego. Może na przykład ostro odpowiedzieć koledze w pracy i nie zatrzymać się, bo w tej chwili liczy się tylko to, kto ma rację. Ten sam człowiek mógłby zobaczyć sytuację inaczej, gdyby pamiętał, że Bóg słucha każdego słowa. Warto zauważyć, że apostoł nie mówi tu o stresie ani o zwykłym zmęczeniu. Mówi o bojaźni, czyli o szacunku dla Boga jako Tego, przed którym się żyje. Taka bojaźń porządkuje spojrzenie na ludzi i na własne czyny. Werset pokazuje, że wiele szkód zaczyna się wtedy, gdy to, co najważniejsze, przestaje być widoczne.

„Bojaźni Bożej nie ma przed ich oczami” — ten obraz mówi o życiu, w którym Bóg przestaje być punktem odniesienia. Nie chodzi przede wszystkim o lęk przed karą, lecz o brak czci, która uznaje, że życie i dobro nie należą wyłącznie do człowieka. Gdy taki wzrok gaśnie, krzywda może wydawać się zwyczajna, a cudze cierpienie łatwo znika z pola widzenia. W sąsiednich wersetach List do Rzymian opisuje słowa pełne goryczy, przemoc i nieznajomość drogi pokoju. Nie jest to oskarżenie skierowane tylko przeciw jednej grupie. Dalszy tok rozdziału prowadzi do milczenia wszystkich przed Bogiem: Prawo odsłania grzech, ale nie daje człowiekowi podstaw, by sam siebie uznał za sprawiedliwego. To surowe rozpoznanie nie jest ostatnim słowem. Zaraz potem Paweł mówi o sprawiedliwości Bożej przez wiarę w Jezusa Chrystusa. W świetle tej nadziei „bojaźń Boża” nie staje się ceną zbawienia. Jest raczej odzyskaniem prawdy o tym, kto jest Bogiem, a kim jest człowiek. Wzrok skierowany ku Bogu może znów dostrzec bliźniego, zamiast odwracać się od jego rany.