List do Rzymian 15:18 – znaczenie i zastosowanie

Paweł zaczyna od zdania, które brzmi jak wyznanie kogoś, kto dobrze zna źródło swoich sił: „Nie odważę się jednak wspominać niczego poza tym, czego dokonał przeze mnie Chrystus w doprowadzeniu pogan do posłuszeństwa wierze słowem, czynem”. Mówi o pracy, słowie i czynie, ale najwięcej znaczy tu ruch serca. Nie opowiada o zasługach, lecz o tym, co Chrystus czynił przez niego. Ta postawa przynosi ulgę. Ktoś, kto służy innym, łatwo zaczyna liczyć swoje wysiłki i czuje, że każdy owoc musi być jego zasługą. Paweł przenosi ciężar na Tego, który prowadzi dzieło, i dzięki temu jego słowa oraz czyny zyskują spokój. Paweł nie odbiera sobie odpowiedzialności za słowo i czyn. Sprawcą posłuszeństwa pogan pozostaje jednak Chrystus, a jego chlubienie się, o którym pisze wcześniej, ma jeden adres. Można sobie wyobrazić wieloletniego wolontariusza parafialnego, który po trudnym roku czuje, że jego udział nic nie znaczy. Słowa Pawła nie odbierają mu dorobku, a jedynie przenoszą jego źródło poza niego samego. W tym jest najdelikatniejsza prawda tego fragmentu.

W Liście do Rzymian 15:18 Paweł wyznacza granicę własnej chluby: nie przypisuje sobie zasługi za to, co dokonało się wśród pogan. Mówi o tym, czego Chrystus dokonał „przeze mnie”. Apostoł nie przedstawia siebie jako biernego narzędzia, lecz jako sługę, którego działanie pozostaje zależne od Chrystusa. To rozróżnienie chroni zarówno przed samouwielbieniem, jak i przed pomniejszaniem znaczenia ludzkiej pracy. Celem tej misji było doprowadzenie pogan „do posłuszeństwa wierze”. W kontekście listu wiara nie oznacza wyłącznie przyjęcia pewnej informacji: wiąże się z odpowiedzią życia na Ewangelię. Nie chodzi jednak o zasługiwanie na Bożą przychylność przez bezbłędne posłuszeństwo. Paweł opisuje przemianę, której źródłem jest Chrystus, a która obejmuje zarówno zaufanie, jak i wierność. Wersety 19–20 rozwijają tę myśl: Paweł wspomina o znakach, cudach i mocy Ducha Świętego, a także o głoszeniu Ewangelii na nowych terenach. Słowo i czyn nie są tu konkurencyjnymi sposobami działania; razem ukazują zasięg misji. Ostatecznie jej owoc nie staje się pomnikiem apostoła, lecz świadectwem działania Chrystusa przez człowieka.

Paweł nie chwali się swoimi osiągnięciami. Pisze, że nie odważy się wspominać „niczego poza tym, czego dokonał przeze mnie Chrystus”. Od razu wskazuje, kto jest sprawcą dzieła. Apostoł jest narzędziem, a źródłem skutku pozostaje Chrystus. Ta jasność porządkuje całą służbę. W tym jednym zdaniu apostoł wymienia dwa wymiary działania: słowo i czyn. Cel jest nazwany wyraźnie: doprowadzenie pogan do posłuszeństwa wierze. Słowo bez czynu łatwo staje się samą teorią, a czyn bez słowa może pozostać niezrozumiały. Paweł łączy oba wymiary w jedną służbę. W Liście do Rzymian 15:18 widać też pokorę. Apostoł przypisuje Chrystusowi całe dzieło, choć sam wiele w nie włożył. Wątek mocy wraca w następnym wersecie, gdzie mowa o znakach, cudach i Duchu Świętym. Wiarygodność służby nie wynika więc z osobistej sprawności, lecz z tego, że Chrystus działa przez ludzi. Ta perspektywa daje spokój. Gdy wysiłek nie przynosi widocznych owoców, nie oznacza to porażki służby. W Liście do Rzymian 15:17 Paweł mówi, że może się chlubić tylko w Chrystusie Jezusie. Owoc należy do Tego, który działa, a służącemu zostaje wierność.

Paweł nie przypisuje sobie dzieła, które opisuje. Mówi o tym, czego Chrystus dokonał przez niego: poganie zostali doprowadzeni do posłuszeństwa wierze. Apostoł jest sługą, nie źródłem światła; przez jego słowa i czyny działa ktoś większy od niego. To posłuszeństwo nie jest przedstawione jako przymus, lecz jako odpowiedź wiary, która obejmuje całe życie. Ewangelia nie pozostaje samą treścią do przyjęcia umysłem. Może kształtować sposób traktowania bliźnich, zwłaszcza gdy wspólnota uczy się znosić słabości innych, zamiast szukać wyłącznie własnej wygody. W tym właśnie rysuje się ślad Chrystusa, który nie szukał tego, co dogodne dla siebie. W słowach Pawła pobrzmiewa pokora człowieka świadomego powierzonej mu służby. Jego odwaga nie polega na pomniejszaniu własnego udziału ani na stawianiu siebie w centrum, lecz na wskazaniu, komu należy się chwała. Wiara, która rodzi posłuszeństwo, staje się widoczna w życiu wspólnoty, a jej owoc nie zamyka się w zasłudze jednej osoby. To Chrystus prowadzi ludzi ku Bogu, posługując się ludzkim głosem i czynem.