List do Rzymian 12:10 – znaczenie i zastosowanie

Te dwa zdania należą do krótkich wskazań, którymi apostoł Paweł porządkuje życie wspólnoty w Rzymie. Słowo „bądźcie” jest w liczbie mnogiej, więc polecenie dotyczy nie jednego serca, lecz całego zgromadzenia. Miłość braterska, o której mowa, pokazuje się w zwyczajnym sposobie traktowania drugich, a nie tylko w chwilowym wzruszeniu. Życzliwość, której oczekuje apostoł, ma w sobie coś łagodnego i codziennego, co nie wymaga szczególnych okoliczności. Szczególnie poruszające jest to, jak Paweł mówi o czci. Wyprzedzanie drugich w okazywaniu szacunku oznacza, że nikt nie musi czekać, aż ktoś pierwszy zauważy jego wysiłek albo ból. Ktoś we wspólnocie może mieć za sobą trudny tydzień i nie prosić o uwagę, a wtedy pierwszy gest życzliwości bywa dla niego prawdziwą ulgą. Taki gest nie wymaga wielkich słów, wystarczy zauważyć drugiego i uszanować jego obecność w tej chwili, nawet bez słowa. Cześć i życzliwość stoją w tym fragmencie obok siebie, jak dwie strony tej samej troski. Wspólnota, w której ludzie wychodzą sobie naprzeciw, staje się miejscem, gdzie ciężar rzadziej spoczywa na jednych barkach, a wiara zyskuje swój zwyczajny, codzienny kształt.

W Liście do Rzymian 12:10 życzliwość i wzajemny szacunek nie są dodatkiem do wiary, lecz jej widocznym wyrazem we wspólnocie. Paweł łączy je z miłością braterską: relacje między wierzącymi mają przypominać więź rodzinną, a nie układ oparty na dystansie czy rywalizacji. Szczególnie wymowne jest wezwanie, by w okazywaniu czci wyprzedzać jedni drugich. Nie chodzi o współzawodnictwo o uznanie ani o udawanie, że każdy ma takie same zasługi. Wcześniej w tym rozdziale Paweł przestrzega przed zawyżoną oceną siebie i przypomina o różnych darach. Cześć nie oznacza więc nadawania komuś wyższej pozycji, ale dostrzeganie jego godności i dobra bez potrzeby pomniejszania go. W codziennym życiu wspólnoty może to oznaczać uznanie czyjejś służby, uważne wysłuchanie osoby łatwo pomijanej albo rezygnację z walki o ostatnie słowo. Takie gesty nie zastępują prawdy o złu: kontekst mówi także o miłości bez obłudy i podążaniu za dobrem. Pokazują jednak, że prawda może być wypowiadana bez pogardy. Wzajemna cześć przemienia relacje, bo uwagę kieruje z własnego znaczenia ku dobru drugiej osoby.

Krótki fragment w Liście do Rzymian 12:10 dotyczy bardzo zwyczajnych spraw. Apostoł Paweł pisze o miłości braterskiej, czyli o relacjach w zborze, gdzie ludzie różnią się charakterem, pracą i doświadczeniem. Życzliwość ma tu konkretny wymiar. Nie wystarczy ją czuć, trzeba ją okazywać w codziennym kontakcie. Najbardziej praktyczne jest tu słowo „wyprzedzajcie”. Zwykle czekamy, aż ktoś okaże nam szacunek, i dopiero wtedy odpowiadamy. Paweł zachęca, by to wspólnota zaczynała od czci wobec innych. Jeden pierwszy gest potrafi zmienić atmosferę w całej grupie. Pewna kobieta w zespole zauważa, że koleżanka na zebraniu milczy, mimo że jej pomysł był dobry. Zamiast czekać, aż ktoś ją doceni, mówi głośno, co w tej propozycji zasługuje na uznanie. Taki gest nic nie kosztuje, a dla drugiego człowieka może być bardzo ważny. Werset nie obiecuje, że każdy odwzajemni życzliwość. Nakazuje ją jednak bez względu na odpowiedź, ponieważ miłość braterska nie zależy od reakcji innych. Wspólnota rośnie wtedy, gdy ktoś zaczyna pierwszy, zamiast czekać na drugich.

„W miłości braterskiej bądźcie życzliwi dla siebie nawzajem. W okazywaniu czci wyprzedzajcie jedni drugich” — pisze Paweł w Liście do Rzymian 12:10. To wezwanie należy do opisu wspólnoty, której życie staje się odpowiedzią na miłosierdzie Boga. Miłość nie ma być pozorem, a różne dary służą innym; cześć nadaje tym relacjom konkretny kształt. Wyprzedzić drugiego w okazywaniu czci nie znaczy zdobyć przewagę ani otrzymać uznanie w zamian. To raczej gotowość, by dostrzec godność drugiego człowieka, zanim zacznie się domagać własnego miejsca. Przy wspólnym stole może to oznaczać uważne wysłuchanie, a w kościele — szacunek dla cichej służby, której łatwo nie zauważyć. Jest w tym obraz miejsca pozostawionego dla drugiego: nie pustego z braku znaczenia, lecz otwartego z miłości. Taka postawa nie odbiera człowiekowi godności. Przeciwnie, pozwala, by każdy służył tym, co otrzymał, bez wynoszenia siebie ponad innych. Werset nie przedstawia czci jako nagrody za wyjątkowe zasługi. Ukazuje ją jako codzienny sposób bycia razem, zakorzeniony w miłości szczerej i zwrócony ku dobru wspólnoty.