Księga Psalmów 70:4 – znaczenie i zastosowanie

Ten krótki werset brzmi jak echo cudzego śmiechu, który wciąż dźwięczy w uszach. Psalmista nie opisuje spokojnej obrony, tylko ranę. Słowa „Ha, ha” są proste, a mimo to wystarczają, by człowiek poczuł się obnażony i samotny. Serce rozpoznaje w tym upokorzenie, które potrafi zostać długo po tym, jak drwiny ucichły. Warto zauważyć, dokąd psalmista niesie swój ból. Nie zamienia wstydu w zemstę własnymi rękami, lecz mówi o nim przed Bogiem. Prośba, by drwiący odstąpili i okryli się hańbą, brzmi surowo, ale ma w sobie coś bliskiego ludzkiemu sercu: krzywda wypowiedziana na głos przestaje być ciężarem zamkniętym w milczeniu. Psalm nie obiecuje, że wszystkie drwiny zakończą się w określonym czasie ani że każdy szyderca się nawróci. Zostawia jednak wyraźny ślad tego, że cierpienie zostało usłyszane. Psalmista nie czeka, aż jego ból stanie się łatwiejszy do wypowiedzenia, zanim zaniesie go przed Boga. Już sama modlitwa staje się dla niego miejscem, w którym wstyd zostaje nazwany, a nie ukryty.

Słowa „Ha, ha” odsłaniają nie tylko sprzeciw, lecz szyderstwo skierowane ku człowiekowi w chwili jego nieszczęścia. Psalmista prosi, by ci, którzy tak mówią, odeszli okryci hańbą. Nie przedstawia odwetu jako własnego działania: jego modlitwa oddaje sąd Bogu, do którego zwraca się o rychłą pomoc. Werset należy czytać w napięciu całego psalmu. W poprzednim wersecie Dawid prosi o zawstydzenie tych, którzy czyhają na jego życie i cieszą się z jego krzywdy. Zaraz potem przeciwstawia ich postawie tych, którzy szukają Boga i radują się w Nim. To nie jest więc pochwała upokarzania przeciwników dla samej satysfakcji. Chodzi o pragnienie, by szyderstwo i krzywda nie miały ostatniego słowa, a Boża sprawiedliwość została ujawniona. Psalm nie obiecuje, że każdy krzywdzący człowiek zostanie natychmiast zawstydzony ani że cierpienie szybko ustąpi. Kończy się jednak wyznaniem zależności: ubogi i bezradny człowiek nazywa Boga swoim wspomożycielem i wybawcą. Werset 70:4 pokazuje, że lament może nazwać zło bez udawania, iż ból już minął, a zarazem skierować sprawę ku Bogu.

Psalmista nie wchodzi w spór z tymi, którzy z niego drwią. Zwraca się do Boga, a jego prośba brzmi: „Niech odstąpią okryci hańbą, którzy mi mówią: Ha, ha”. Szyderstwo mieści się w dwóch krótkich dźwiękach, a modlitwa, która mu odpowiada, zostaje w rękach Boga. Kontekst wiele wyjaśnia. Już w Księdze Psalmów 70:2 autor woła o pomoc, a w Księdze Psalmów 70:6 nazywa siebie ubogim i nędznym. Drwina trafia więc w kogoś, kto nie ma siły, by się obronić. Modlitwa nie jest tu popisem wymowy ani zemstą. Jest oddaniem sprawy Temu, który sądzi sprawiedliwie. Można to zobaczyć w zwykłym dniu. Ktoś w pracy słyszy złośliwe uwagi po nieudanym projekcie. Może odpowiedzieć ostrym słowem, może też zamilknąć i w ciszy powierzyć tę sprawę Bogu. Psalm nie wskazuje jednej drogi, ale pokazuje, gdzie kończy się ciężar szydercy: przed obliczem Boga, a nie w rękach tego, kto się wyśmiewa. Ten werset mówi, że Bóg słyszy także najkrótszy i najbardziej bolesny śmiech.

Słowa „Ha, ha” odsłaniają szczególną ranę: cudze szyderstwo pada na człowieka, który już woła o ratunek. Psalm nie wygładza tego doświadczenia ani nie każe udawać, że kpina nie boli. Wcześniej Dawid prosi Boga, by zawstydzeni zostali ci, którzy cieszą się z jego nieszczęścia; zaraz potem jego słowa otwierają się na radość tych, którzy szukają Boga. Prośba, by szydercy „odstąpili okryci hańbą”, nie jest spokojnym opisem sprawiedliwego porządku, który już nastał. To błaganie człowieka zagrożonego i ubogiego, skierowane do Boga jako wspomożyciela i wybawcy. W tej modlitwie jest miejsce na pragnienie, by krzywda nie miała ostatniego słowa, choć sam psalm nie opowiada, jak ani kiedy nastąpi rozstrzygnięcie. Obrazem pozostaje głos szyderstwa, który nie staje się głosem ostatecznym. Obok niego brzmi wyznanie: „Bóg jest wielki!” Nadzieja nie polega tu na zaprzeczeniu upokorzeniu, lecz na tym, że człowiek może przynieść je przed Boga, nie oddając szydercom prawa do określenia jego przyszłości.