Księga Psalmów 69:5 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset brzmi jak wołanie kogoś, kto jest już zmęczony. Psalmista mówi o nieprzyjaciołach liczniejszych niż włosy na jego głowie, o ludziach, którzy nienawidzą go bez powodu. Najbardziej przejmujące jest pytanie: „czyż mam oddać to, czego nie porwałem?”. Człowiek oskarżony bezpodstawnie czuje, że ciężar cudzej krzywdy spada na jego barki. Warto zauważyć, że ten sam psalmista wcześniej przyznaje, iż jego głupota nie jest przed Bogiem zakryta (Księga Psalmów 69:6). Nie udaje więc, że nie ma żadnych win. Odróżnia to, co naprawdę jest jego, od tego, co zostało mu przypisane bez podstaw. Ta różnica ma znaczenie, bo serce przytłoczone oskarżeniem łatwo traci zdolność rozeznania między jednym a drugim. Modlitwa psalmisty nie zamyka się jednak w goryczy. Pozostaje przed Bogiem, który zna prawdę o tym, co zostało przekręcone. Taka obecność nie usuwa zarzutów od razu, ale przypomina, że sprawa nie kończy się na tym, co mówią ludzie. Bóg widzi to, czego nie widzą oskarżyciele, i właśnie dlatego można przed Nim złożyć to, czego nie da się dźwigać samemu.

W Księdze Psalmów 69:5 osaczony modlący się mówi o wrogach, których liczba i siła zdają się przytłaczające. Zarzut, że nienawidzą go „bez powodu”, przedstawia jego doświadczenie niesprawiedliwości; nie oznacza, że cały psalmista jest bez winy. Już następny werset przyznaje: „Ty znasz moją głupotę”, a jego występki nie są ukryte przed Bogiem. Oba wyznania stoją obok siebie: może cierpieć z powodu krzywdzącej wrogości, a zarazem uznawać własną odpowiedzialność. Pytanie, czy ma oddać to, czego nie porwał, jest obrazem oskarżenia i wymuszonego zadośćuczynienia za coś, czego nie uczynił. Nie chodzi więc tylko o ogólny lęk przed nieprzyjaźnią, lecz o ciężar, w którym cudza siła i zakłamanie mogą przedstawiać winnego jako niewinnego, a niewinnego obciążać cudzą winą. W pierwszych wersetach psalmu obraz tonącego pokazuje, jak głęboko ten ucisk sięga. Psalm nie sprowadza jednak całej sytuacji do skargi na ludzi. W sąsiednim wersecie modlący się zwraca się do Boga, który zna zarówno jego winę, jak i krzywdę. Szczerość przed Bogiem nie wymaga ani zaprzeczania własnym błędom, ani przyjęcia zarzutów, które są nieprawdziwe.

Psalmista opisuje sytuację, w której ludzie nienawidzą go bez powodu, a ich przybywa. Według tego wersetu wrogów jest więcej, niż włosów na głowie, a mimo to nie słychać w nim paniki. Słychać raczej gorzkie pytanie: „czyż mam oddać to, czego nie porwałem?”. Psalmista nie przyznaje się do zarzutów, które na niego spadają. Mówi wprost, że nie zabrał cudzego, więc nie zamierza płacić za cudze winy. Taka postawa ma wymiar bardzo praktyczny. Ktoś, komu przypisuje się cudzą krzywdę, może ulec pokusie, by załatwić sprawę za wszelką cenę, nawet kosztem własnej uczciwości. Psalmista oddziela to, co jest jego, od tego, co na niego zwalono. Zostaje przy prawdzie i nie zgadza się na wymuszoną spłatę. Warto zauważyć, że pytanie nie jest deklaracją doskonałości. W Księdze Psalmów 69:6 ten sam człowiek wyznaje swoje błędy przed Bogiem. Uczciwość wobec ludzi nie wyklucza więc uczciwości wobec siebie i Boga. Wers 5 pokazuje raczej, że prawda o zarzutach ma inne miejsce niż prawda o własnym sercu. Wreszcie napięcie tego wersetu nie zostaje rozwiązane. Psalmista nadal woła o pomoc i nadal ufa Temu, który zna sprawę lepiej niż ktokolwiek inny.

„Liczniejsi są od włosów mojej głowy ci, którzy nienawidzą mnie bez powodu” — skarga psalmisty nie łagodzi skali zagrożenia. W poprzednich wersetach mówi o wodzie sięgającej po szyję, o mule i wyczerpaniu czekaniem na Boga. W Księdze Psalmów 69:5 samotność nie jest abstrakcyjnym pojęciem: przeciwników jest tak wielu, że ich liczba staje się niemal nie do ogarnięcia. Pytanie „czyż mam oddać to, czego nie porwałem?” wyraża ciężar fałszywego oskarżenia i żądania naprawienia krzywdy, której mówiący nie wyrządził. Psalm nie przedstawia go jednak jako człowieka bez winy: zaraz potem przyznaje, że Bóg zna jego głupotę i występki. Te słowa mieszczą obok siebie dwie prawdy — własną omylność i niesprawiedliwość, której można doświadczać. Dawid skarży się Bogu, nie ukrywając ani naporu wrogów, ani własnych przewinień. Jego głos nie zamienia krzywdy w wyrok nad całym życiem. Pozostaje skierowany ku Bogu, który widzi zarówno to, co człowiek zawinił, jak i to, czego nie powinien być zmuszony dźwigać. W tej szczerości trwa nadzieja: prawda o człowieku nie kończy się na cudzym oskarżeniu.