Księga Psalmów 139:22 – znaczenie i zastosowanie

W Księdze Psalmów 139:22 gniew nie zostaje schowany przed Bogiem. Psalmista wyznaje wprost, że nienawidzi tych, którzy stali się jego wrogami, i robi to z pełną mocą. Trudno o surowsze słowa, a jednak padają one w modlitwie, w obecności Boga, który zna każdą myśl i każdą drogę, jak mówią pierwsze wersety tego psalmu. Warto zauważyć, że ten wybuch nie kończy modlitwy. W wersecie 21 psalmista pyta, czy nie powinien nienawidzić tych, którzy występują przeciw Bogu, a w wersecie 23 prosi, by to sam Bóg go zbadał i poznał jego serce. Gniew zostaje przyniesiony na miejsce, gdzie można go nazwać bez udawania, a potem oddany w ręce Boga, który patrzy głębiej niż na same słowa. Dla kogoś zranionego przez innych ta myśl może być szczególnie ważna. Nienawiść wypowiedziana przed Bogiem nie oznacza zerwania więzi z Nim. Psalm pokazuje, że nawet najciemniejsze uczucia mogą stać się modlitwą, w której serce pozostaje widziane przez Boga w całości.

„Nienawidzę ich pełnią nienawiści; stali się moimi wrogami” to zdanie ostre, którego nie należy łagodzić, ale trzeba czytać w jego kontekście. W Księdze Psalmów 139:19–21 przeciwnicy są przedstawieni jako ludzie występujący przeciw Bogu, lekceważący Jego zamysły i zagrażający innym. Psalmista mówi więc o całkowitym odrzuceniu ich postawy i o utożsamieniu się z Bogiem wobec zła. Nie jest to jednak ogólne przyzwolenie, by nazywać wrogiem każdego, z kim ktoś się nie zgadza, ani nakaz osobistej zemsty. Psalm odsłania gwałtowny język modlitwy, w której konflikt zostaje wypowiedziany przed Bogiem, a nie przedstawiony jako prywatne prawo do odpłaty. Ta różnica ma znaczenie: tekst nie ukrywa gniewu, ale też nie wyrywa go z relacji z Bogiem. Kluczowe światło pada na następne wersety. Po słowach o wrogach psalmista prosi: „Zbadaj mnie, Boże, i poznaj moje serce”. Jego pewność co do sprzeciwu wobec zła nie zwalnia go z poddania własnych motywów Bożemu osądowi. Psalm łączy więc stanowcze odrzucenie przemocy i bezbożności z pokorą wobec prawdy o sobie.

Słowa „Nienawidzę ich pełnią nienawiści; stali się moimi wrogami” brzmią ostro. Psalmista nie mówi o chwilowej irytacji, lecz o nienawiści w całej jej sile. Jej przedmiotem są ci, którzy zmawiają się podstępnie przeciw Bogu i mają za nic Jego myśli (Księga Psalmów 139:20). Wers 22 nie jest więc ozdobą pobożności. To szczere wyznanie gniewu wobec tych, którzy lekceważą Boga. Najważniejsze dzieje się w dalszej części psalmu. Ten sam tekst kończy się prośbą: „Zbadaj mnie, Boże, i poznaj moje serce” (Księga Psalmów 139:23). Psalmista nie prosi Boga, by zatwierdził jego uczucia. Prosi, by Bóg je przeniknął i poznał. Gorycz zostaje oddana Temu, który zna wszystkie jego drogi. Z tego wynika praktyczna myśl. Ktoś, kto zauważa w sobie gorycz wobec ludzi, może ją nazwać przed Bogiem równie szczerze jak psalmista. Nie musi udawać spokoju, ale też nie musi karmić urazu. Taka modlitwa jest uczciwa, bo mówi prawdę o tym, co w sercu, i pozwala to zobaczyć w Bożym świetle.

„Nienawidzę ich pełnią nienawiści; stali się moimi wrogami” — w Księdze Psalmów 139:22 modlitwa Dawida nie łagodzi gniewu ani nie ukrywa go przed Bogiem. Jej słowa są ostre, a zarazem wypowiedziane w obecności Tego, który zna człowieka do głębi. W sąsiednich wersetach przeciwnicy występują przeciw Bogu i lekceważą Jego zamysł. Nienawiść psalmisty wyrasta więc z wierności Bogu, nie z obojętności wobec zła. Nie staje się jednak prostą zgodą na to, by każdy własny osąd uznać za Boży. Psalm zaraz potem prosi: „Zbadaj mnie, Boże, i poznaj moje serce”. Gniew zostaje postawiony w świetle, które obejmuje także samego modlącego się. Jest w tym odważna, nieupiększona modlitwa: ciężkie słowa nie muszą być ukrywane, lecz pozostają pod Bożym spojrzeniem. Ostatnie wersety proszą o rozpoznanie nieprawej drogi i prowadzenie drogą odwieczną. Właśnie ten powrót ku Bożemu badaniu serca nadaje surowemu wyznaniu jego miejsce. Psalm nie przedstawia nienawiści jako celu; ukazuje człowieka powierzającego Bogu zarówno sprzeciw wobec zła, jak i własne serce, które potrzebuje Jego prowadzenia.