Księga Psalmów 139:18 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset ma w sobie coś z zadumy nad czymś zbyt wielkim, by dało się to ogarnąć. Psalmista zaczyna od myśli Bożych, których jest tak wiele, że nie sposób ich zliczyć. „Gdybym je przeliczył, więcej ich niż piasku; gdybym doszedł do końca, jeszcze jestem z Tobą” (Księga Psalmów 139:18). Najbardziej poruszające jest tu to, że liczenie może się skończyć wcześniej niż obecność Boga. Wers ma formę zdania warunkowego. Psalmista nie opisuje rzeczywistego wyczerpania, lecz wyobraża sobie granicę, do której mógłby dojść. Nawet wtedy jego bliskość z Bogiem nie kończy się razem z wysiłkiem. Człowiek ma ograniczone siły i zmęczenie, które w końcu upomina się o swoje, a Bóg pozostaje blisko także poza tą granicą. Ten obraz nabiera wagi w sąsiedztwie wersetów o wrogach, które następują po nim. Psalm nie ucieka od gniewu ani od napięcia. Ten wers pokazuje jednak, że w środku tych silnych uczuć nie zanika wierność Boga, która nie zależy od tego, czy psalmista potrafi wszystko zrozumieć albo ogarnąć. Bliskość Boga w tym psalmie nie czeka na uporządkowanie wszystkiego w człowieku.

„Gdybym je przeliczył, więcej ich niż piasku; gdybym doszedł do końca, jeszcze jestem z Tobą” — mówi psalmista o ogromie Bożych myśli. Zdanie wyrasta z wyznania, że Bóg zna człowieka całkowicie: jego drogi, zamysły i życie od samego początku. Nie chodzi więc o abstrakcyjną liczbę, lecz o zachwyt nad poznaniem i troską, których nie sposób objąć rachunkiem. Obraz piasku wyraża niepoliczalność. Nawet gdyby ludzkie liczenie dobiegło końca, więź z Bogiem trwa: psalmista nadal jest „z Tobą”. To ważne rozróżnienie. Werset nie mówi, że człowiek potrafi ogarnąć Boże myśli, ale że ich niezmierzoność nie oddziela go od Boga. Przeciwnie, pozostaje w Jego obecności. Ten zachwyt nie jest jednak oderwany od trudnych emocji. Zaraz potem psalm przechodzi do gwałtownego sprzeciwu wobec przemocy i wrogów Boga. Bliskość z Bogiem obejmuje zatem zarówno zdumienie Jego poznaniem, jak i gorliwość wobec zła; nie oznacza spokojnego dystansu od tego, co krzywdzi. Werset 18 skupia oba wymiary w krótkim obrazie: myśl Boga przekracza miarę, a psalmista wciąż pozostaje przy Nim.

Psalmista mierzy coś, czego nie da się zmierzyć. W Księdze Psalmów 139:17 mówi o Bożych myślach, a w wersecie 18 porównuje ich liczbę do piasku: „Gdybym je przeliczył, więcej ich niż piasku; gdybym doszedł do końca, jeszcze jestem z Tobą”. Ta bezradność jest szczera. Psalmista nie udaje, że ogarnia wszystko. Przyznaje, że nawet gdyby spróbował policzyć Boże myśli, nie zdołałby tego zrobić. Wie, że jego poznanie jest ograniczone, i nazywa to wprost. Mimo to nie wycofuje się z relacji. Jego wierność nie zależy od tego, czy już wszystko zrozumiał. Praktycznie oznacza to, że człowiek, który nie widzi sensu swojej drogi, nie musi zaczynać od wyjaśnienia wszystkiego. Może trwać przy Bogu w tym, co w danej chwili rozumie, a resztę zostawić tam, gdzie kończy się jego liczenie. Taka postawa nie zakłada, że wszystkie pytania zostaną rozwiązane. Psalm pokazuje, że Boża wiedza przewyższa ludzkie obliczenia, a bliskość Boga nie kończy się tam, gdzie kończy się zrozumienie.

„Gdybym je przeliczył, więcej ich niż piasku; gdybym doszedł do końca, jeszcze jestem z Tobą”. Psalmista mówi o niezmierzonej obfitości myśli Boga, które poprzedni werset nazywa nieocenionymi. Próba liczenia kończy się nie dlatego, że Bóg przestaje być obecny, lecz dlatego, że ludzkie miary nie obejmują Jego poznania i troski. Ostatnie słowa — „jeszcze jestem z Tobą” — brzmią jak cicha pewność trwająca poza rachubą. W całym psalmie Bóg zna człowieka w jego codziennych drogach, zna go od początku życia i nie traci go z pola widzenia. Nie chodzi o obietnicę, że każda chwila będzie łatwa. To wyznanie, że nawet wobec ogromu, którego nie da się ogarnąć, więź z Bogiem pozostaje osobista. Obraz piasku przypomina rozległy brzeg: ziaren nie sposób policzyć, a jednak każde należy do tej samej ziemi. Tak psalmista wyraża zdumienie Bożymi myślami, a zarazem bliskością, która nie ginie w ich bezmiarze. Werset nie zamyka tajemnicy Boga w liczbie. Pozostawia człowieka w jej obecności: ograniczonego, lecz znanego i nadal będącego z Bogiem.