Księga Psalmów 139:16 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset mówi o czasie, który jeszcze nie nastał, i to właśnie w tej części jest najwięcej ciszy. Psalmista pisze, że dni „zostały określone, chociaż żaden z nich jeszcze nie nastał”. Przy tych słowach łatwo pomyśleć o ludziach, którzy czekają na wynik, decyzję albo rozstrzygnięcie i noszą w sobie ciężar niewiedzy. Werset nie mówi, co się wydarzy, ale pokazuje, że to, co przed nami, nie jest zdane na przypadek. Obok widzenia Boga, które obejmuje czyny, pojawia się obraz księgi, w której wszystko jest zapisane, a to mówi o uwadze i pamięci. Warto zauważyć, że psalm nie opisuje Boga, który decyduje z dystansu. W Księdze Psalmów 139:13 do 15 ten sam autor wspomina o własnym powstawaniu w ukryciu, o początku, którego nie widział i na który nie miał wpływu. Zaufanie do przyszłości wyrasta tu z doświadczenia, że Bóg był obecny już wtedy, gdy człowiek nic nie mógł zrobić. Niepewność nie znika, ale zostaje postawiona w innym miejscu. Dni, które dopiero przyjdą, nie są puste. Są już w czyjejś ręce, a Ten, kto je określił, zna je lepiej niż ktokolwiek z nas.

W Księdze Psalmów 139:16 obraz księgi wyraża całkowitą znajomość człowieka przez Boga: nic z jego życia nie umyka Bożemu spojrzeniu. Werset mówi, że dni zostały określone, zanim którykolwiek nastał. Nie przedstawia jednak człowieka jako marionetki ani nie objaśnia, jak Boża wiedza łączy się z ludzką wolnością. Jego główny akcent leży gdzie indziej: życie nie jest dla Boga nieznane ani przypadkowe. Ważny jest kontekst psalmu. Dawid mówi o Bogu, który zna jego codzienne czynności i myśli, widzi go także w ciemności, a wcześniej ukształtował go w łonie matki. Werset 16 należy więc do wyznania o bliskości i wszechwiedzy Boga, nie do abstrakcyjnego wykładu o przeznaczeniu. Obraz zapisanych dni może budzić pytania o cierpienie i przyszłość, lecz sam werset nie obiecuje, że człowiek uniknie bólu ani że rozpozna sens każdego wydarzenia. Dla psalmisty granicą ludzkiej wiedzy nie jest granica Bożej uwagi. To, co dla człowieka dopiero nadchodzi, już znajduje się w polu Bożej znajomości. Nie oznacza to, że wszystkie odpowiedzi są dostępne; oznacza, że żaden dzień nie zastaje Boga nieprzygotowanego ani obojętnego.

Ten werset mówi o Bożej wiedzy o czynach człowieka i o dniach, które jeszcze nie nadeszły. Psalmista nie pisze z dystansu teologa. Pisze jako ktoś, kto zna własne pośpieszne i pomylone dni. „Twoje oczy widziały moje czyny i wszystkie są spisane w Twojej księdze; dni zostały określone, chociaż żaden z nich jeszcze nie nastał”. Zdanie ma dwie części. Czyny już się wydarzyły i zostały zapisane. Dni dopiero nadejdą, ale są już określone. Psalm nie opisuje przyszłości jako chaosu, który trzeba sobie wymodlić z drżeniem. Dla kogoś, kto planuje rodzinny wyjazd albo zmianę pracy, ta prawda ma konkretny wymiar. Plan można ułożyć z rozsądkiem, nie przyjmując jednak, że wszystko zależy wyłącznie od własnej kontroli. Kto wie, że jego dni mają swoje miejsce w rękach Boga, łatwiej przyjmuje niespodziewane zmiany. Werset łączy też dwa rodzaje wiedzy. Bóg widzi czyny już dokonane i zna dni, które dopiero przyjdą. Zapisane czyny stają się częścią historii, którą Bóg prowadzi. Ten fragment rodzi spokój, który nie usypia. Jeśli dni są określone, to nawet zwykły, nieefektowny dzień ma w Bożym planie swoje miejsce.

„Twoje oczy widziały moje czyny i wszystkie są spisane w Twojej księdze; dni zostały określone, chociaż żaden z nich jeszcze nie nastał”. Psalmista mówi o życiu, które nie wymyka się Bożej uwadze: Bóg zna człowieka w działaniu i spoczynku, a także widział jego początek, ukryty przed ludzkim wzrokiem. Obraz księgi nie musi oznaczać chłodnego rejestru win. W sąsiednich wersach wyraża raczej zdumienie tym, jak głęboko Bóg zna ludzką istotę i jak niepojęte są Jego myśli. Życie, także to, którego dni jeszcze się nie odsłoniły, pozostaje przed Nim obecne. Słowa o dniach określonych niosą tajemnicę Bożej wiedzy i zamysłu, ale nie rozstrzygają same w sobie wszystkich pytań o ludzką wolność ani o cierpienie. Nie obiecują, że każdy dzień będzie łatwy, ani nie czynią z bólu czegoś pozornego. Pokazują, że nieznana przyszłość nie jest nieznana Bogu. W tej perspektywie człowiek nie jest przypadkowym śladem w czasie. Jego dni rozgrywają się w zasięgu spojrzenia Tego, który znał go jeszcze przed ich nadejściem.