Księga Psalmów 139:14 – znaczenie i zastosowanie

Ten wers zaczyna się od wdzięczności, i to bardzo osobistej. Psalmista nie mówi o człowieku w ogóle, lecz o sobie: „Dziękuję Ci, że mnie stworzyłeś tak cudownie, godne podziwu są Twoje dzieła”. Takie słowa rodzą się zwykle z doświadczenia bycia widzianym od pierwszych chwil życia. Otaczający fragment, w Księdze Psalmów 139:13 i 139:15, mówi o tkaniu w łonie matki i o tym, że to, co powstawało w ukryciu, nie było ukryte przed Bogiem. Druga część wersu, „i dobrze znasz moją duszę”, przesuwa uwagę z tego, co widać na zewnątrz, na to, co dzieje się wewnątrz. Psalmista wyznaje, że Bóg zna go już teraz, bez potrzeby tłumaczenia się i bez zamieniania siebie w kogoś innego. Dla kogoś, kto czuje się niezrozumiały, ta myśl może być bardzo bliska, bo mówi o byciu znanym całkiem, także w tym, czego nie da się łatwo nazwać. Wers nie wymienia szczegółów trudności i nie obiecuje, że życie będzie lekkie. Mówi natomiast, że nawet najbardziej poruszone serce ma przed Bogiem miejsce, w którym nie musi niczego ukrywać.

„Dziękuję Ci, że mnie stworzyłeś tak cudownie” to nie tylko zachwyt nad ludzkim ciałem ani ogólne przekonanie o własnej wartości. W kontekście psalmu jest to odpowiedź na Boga, który zna człowieka od najzwyklejszych chwil — gdy siada i wstaje — aż po tajemnicę jego powstawania w łonie matki. Stworzenie oznacza tu, że ludzkie życie nie jest dla Boga obojętne ani ukryte. „Godne podziwu są Twoje dzieła” kieruje uwagę przede wszystkim ku Stwórcy. Werset nie nakazuje zachwytu nad każdą cechą własnego ciała ani nie rozstrzyga, jak człowiek ma oceniać swoje zdolności czy wygląd. Wyraża wdzięczność za dzieło Boga i uznaje, że Jego twórczość przekracza ludzkie miary. Końcowe słowa — „I dobrze znasz moją duszę” — dopełniają tę myśl: Boża znajomość obejmuje nie tylko cielesne pochodzenie, lecz całego człowieka, jego wnętrze i drogi. W psalmie ta wszechwiedza nie brzmi jak chłodna obserwacja. Towarzyszy jej prowadząca ręka Boga, obecna nawet w ciemności. Podziw dla stworzenia i poczucie bycia poznanym należą więc do jednej prawdy: człowiek jest dziełem Boga i nie pozostaje przed Nim obcy.

Psalmista nie zaczyna od wyliczenia swoich zalet ani błędów. Zaczyna od wdzięczności: „Dziękuję Ci, że mnie stworzyłeś tak cudownie, godne podziwu są Twoje dzieła. I dobrze znasz moją duszę”. W tym wersecie pochwała i wyznanie idą razem. Najpierw psalmista widzi Boga jako Twórcę, a dopiero potem patrzy na siebie. To ma znaczenie w codzienności. Człowiek, który mierzy swoją wartość wyłącznie wynikami, łatwo żyje w ciągłym rozliczaniu. Sprawdza, czy wystarczy, czy na coś zasłużył. Werset przesuwa tę miarę. Życie nie jest projektem, który człowiek musi sam wykonać, ale dziełem Boga. W Księdze Psalmów 139:13 i 139:15 mowa o łonie matki i ukryciu, a nie o zasługach. Wdzięczność nie wynika więc z dobrego samopoczucia. Wynika z tego, że Ktoś zna człowieka do końca. Zdanie „dobrze znasz” nie brzmi jak wyrok. Dla kogoś, kto obawia się, że inni widzą tylko fasadę, może być ulgą. Bóg nie potrzebuje wyjaśnień, żeby wiedzieć, co naprawdę się dzieje.

W Księdze Psalmów 139:14 psalmista zwraca się do Boga z wdzięcznością za własne istnienie: „Dziękuję Ci, że mnie stworzyłeś tak cudownie, godne podziwu są Twoje dzieła. I dobrze znasz moją duszę”. Zachwyt nie jest tu samouwielbieniem. Wyrasta z rozpoznania, że życie nie jest dziełem przypadku pozbawionym znaczenia, lecz czymś, co człowiek otrzymuje od Stwórcy. Obraz tkania, obecny w sąsiednich wersetach, przybliża tę myśl: istnienie powstaje w ukryciu, a jednak nie pozostaje ukryte przed Bogiem. Jego znajomość człowieka obejmuje nie tylko początek życia, lecz także zwyczajne drogi i zamysły, o których psalm mówi wcześniej. To wiedza bliska, nie chłodna obserwacja. Nie oznacza, że każdy szczegół ludzkiego życia jest łatwy do przyjęcia ani że cierpienie przestaje być realne. Psalm wyznaje raczej, że nawet to, czego człowiek nie potrafi zobaczyć jasno, nie wypada poza Boże poznanie. „Godne podziwu” są dzieła Boga, a więc również misterium ludzkiego życia. Wdzięczność psalmisty nie zamyka pytań; zakorzenia je w obecności Boga, który zna duszę i nie odwraca od niej wzroku.