Księga Psalmów 111:9 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset zamyka tę część psalmu mocnym zdaniem: Bóg zesłał odkupienie swojemu ludowi i na wieki ustanowił swoje przymierze. Najpierw słychać tu czyn, a dopiero potem trwanie, i obietnica nie opiera się na tym, co ludzie zdołali osiągnąć, lecz na Bożej wierności. Serce tego fragmentu bije właśnie w tym miejscu, bo pewność nie musi wyrastać z kruchych ludzkich wysiłków, skoro początek leży po stronie Boga. Obok tej pociechy stoi słowo o świętym imieniu, które „budzi lęk”. W Księdze Psalmów 111:10 bojaźń Pańska nazwana jest początkiem mądrości, więc ten lęk nie jest strachem przed Bogiem, który mógłby zerwać przymierze. Jest raczej poruszeniem wobec kogoś tak czystego i wielkiego, że nie da się go oswoić. Świętość nie odbiera bliskości, lecz pozwala ją przeżywać z większą powagą i wdzięcznością. Przymierze trwa dłużej niż ludzki lęk i dłużej niż ludzka słabość, a świętość imienia Bożego chroni przed tym, by bliskość zamieniła się w poufałość pozbawioną czci. Obie te prawdy spotykają się w jednym miejscu, w Bogu, który jest blisko i jednocześnie niezmierzony. W tym właśnie leży spokój, który nie zależy od naszych wahań.

W Księdze Psalmów 111:9 odkupienie i przymierze ukazują dwa wymiary wierności Boga: działa On na rzecz swojego ludu, a zarazem ustanawia więź, która trwa. Psalm nie przedstawia więc zbawienia jako jednorazowego gestu pozbawionego dalszego ciągu. W pobliżu mówi o Bożej pamięci o przymierzu, o pokarmie dla tych, którzy się Go boją, i o trwałości Jego przykazań. Odkupienie wpisuje się w historię ludu, a przymierze nadaje tej historii kierunek i ciągłość. Końcowe słowa wersetu nie pozwalają jednak sprowadzić tej wierności do kojącego obrazu Boga, który spełnia ludzkie oczekiwania. Jego imię jest święte i budzi lęk: oznacza to, że Bóg pozostaje godny czci, nie poddaje się ludzkiej kontroli i nie jest kimś, kogo można traktować lekko. W tym psalmie bojaźń nie jest przeciwieństwem zaufania; w wersecie 10 wiąże się z początkiem mądrości i postępowaniem według Bożych przykazań. Odkupienie ukazuje zatem miłosierdzie, a świętość określa, kim jest Ten, który je okazuje. Właśnie ta różnica chroni wiarę przed pomyleniem Bożej łaskawości z pobłażliwością.

Księga Psalmów 111:9 najpierw mówi o tym, co Bóg uczynił: „Zesłał odkupienie swojemu ludowi, ustanowił na wieki swoje przymierze”. Dopiero potem pada zdanie o Jego imieniu: „a Jego imię jest święte i budzi lęk”. Ten porządek ma znaczenie. Świętość Boga nie jest tu chłodnym faktem do odnotowania. Wyrasta z tego, kim On jest wobec swojego ludu i co dla niego zrobił. Psalm mówi o przymierzu, które trwa na wieki. Dla kogoś, kto ma za sobą trudną decyzję albo długi okres niepewności, to bardzo konkretne słowo. Wiara nie opiera się na tym, czy wszystko idzie gładko. Opiera się na wierności Tego, który pierwszy zaczął. Lęk przed Jego imieniem nie oznacza strachu przed karą. Oznacza poważne traktowanie Boga, który jest święty. Księga Psalmów 111:10 mówi, że bojaźń Pańska jest początkiem mądrości. Ten wers łączy poczucie czci z codziennym rozsądkiem. Ci, którzy biorą Boga poważnie, zwykle inaczej podchodzą do pieniędzy, słów i czasu. Psalm nie tłumaczy szczegółów, ale kieruje uwagę na to, że wielkie dzieła Boga wiążą się z pokorą i zaufaniem.

W Psalmie 111 odkupienie nie jest oderwanym od życia hasłem. Psalmista mówi o Bogu, który działa pośród swojego ludu, a zarazem ustanawia przymierze trwające „na wieki”. W sąsiednich wersetach pamięć o przymierzu łączy się z pokarmem, sprawiedliwością i trwałością Bożych przykazań. Wierność Boga obejmuje więc zarówno codzienną potrzebę, jak i czas, którego człowiek nie potrafi ogarnąć. Można zobaczyć w tym przymierzu nić biegnącą przez pokolenia: życie pojedynczej osoby jest krótkie, lecz Boża obietnica nie kończy się wraz z jej dniami. Nie oznacza to, że każda trudność znika ani że psalm obiecuje nieprzerwane powodzenie. Wyznaje raczej, że ostateczna miara historii nie należy do przemijającej siły człowieka. Święte imię Boga budzi lęk, czyli głęboką cześć wobec Tego, którego dzieła przewyższają ludzkie rozeznanie. Ta cześć nie oddziela od nadziei: wyrasta z pamięci o odkupieniu i zaufania przymierzu. W następnym wersecie bojaźń Pańska zostaje nazwana początkiem mądrości. Psalm ukazuje zatem mądrość jako życie uważne na Bożą wierność, większą niż chwila i silniejszą niż zapomnienie.