List do Filipian 3:7 – znaczenie i zastosowanie

Paweł mówi o swojej przeszłości spokojnie, bez wstydu i bez złości. Wcześniej, w Liście do Filipian 3:4-6, wylicza to, na czym kiedyś opierał swoje poczucie wartości: pochodzenie z rodu Izraela, znajomość Prawa i gorliwość, dzięki której uważał się za bez zarzutu. Wszystko to dla niego liczyło się jako zysk. Słowa „Ale to wszystko, co było dla mnie zyskiem, ze względu na Chrystusa uznałem za stratę” (List do Filipian 3:7) brzmią jak rachunek, który został sporządzony od nowa. Warto zauważyć, że apostoł nie opisuje, co dokładnie w tych rzeczach było złe. Zmienia się przede wszystkim ich wartość, bo stoją teraz w relacji do Chrystusa. To może być bolesne, bo dotyczy tego, co człowiek przez lata budował i w co wierzył. Jednocześnie Paweł nie zostaje z pustymi rękami, ponieważ w dalszych słowach mówi o sprawiedliwości, która pochodzi od Boga przez wiarę. Ten fragment pokazuje więc, że utrata dawnych podpórek może stać się miejscem, w którym człowiek zaczyna patrzeć na siebie w świetle Chrystusa.

„Ale to wszystko, co było dla mnie zyskiem, ze względu na Chrystusa uznałem za stratę” — Paweł mówi tu o zmianie miary, nie o nagłym odkryciu, że jego przeszłość była pozbawiona znaczenia. Tuż wcześniej wymienia pochodzenie, religijne wykształcenie, gorliwość i nienaganność wobec Prawa. Były to realne atuty w jego dawnym rachunku, lecz nie mogły dać mu podstawy do chlubienia się przed Bogiem. Kluczowe rozróżnienie dotyczy wartości samej rzeczy i miejsca, jakie zajmuje ona w zaufaniu. Paweł nie przedstawia swoich żydowskich korzeni ani gorliwości jako zła; odrzuca poleganie na nich jako źródle sprawiedliwości. W następnym zdaniu rozwija tę myśl: chce pozyskać Chrystusa i znaleźć się w Nim, mając sprawiedliwość pochodzącą od Boga, a nie własną, opartą na Prawie. Także dziś osiągnięcia, religijna wiedza czy dobra reputacja mogą być cenne, ale nie są walutą, za którą człowiek zdobywa przynależność do Boga. Wobec Chrystusa tracą status podstawowej chluby. „Strata” oznacza tu przede wszystkim zmianę hierarchii: Chrystus staje się dobrem, przy którym wcześniejsze powody do pewności nie mogą już pełnić roli zbawczego oparcia.

Paweł wylicza w Liście do Filipian 3:4-6 wszystko, czym mógłby się chlubić: pochodzenie, wykształcenie, gorliwość i nienaganność w przestrzeganiu Prawa. Dopiero potem pisze słowa z wersetu 7: „Ale to wszystko, co było dla mnie zyskiem, ze względu na Chrystusa uznałem za stratę.” Czasownik jest w czasie przeszłym. Apostoł opisuje decyzję podjętą w świetle spotkania z Chrystusem, a nie chwilowy poryw. Fragment nie przedstawia dawnych osiągnięć jako grzesznych z natury. Wskazuje jedynie, że ich wartość w rachunku zmieniła się wobec Chrystusa. Ta zmiana dotyczy przede wszystkim sposobu liczenia zysku. Człowiek, który przez lata buduje pozycję, majątek czy dobre imię, łatwo traktuje je jako dowód własnej wartości. Werset 7 pokazuje inny porządek, w którym to, co uchodzi za zysk, może okazać się stratą wobec najważniejszego celu. Kto zna ten porządek, patrzy na swoje sukcesy spokojniej, bo ich ciężar przestaje decydować o jego tożsamości. Paweł nie wyrzeka się przy tym odpowiedzialności za swoje dawne życie ani nie wstydzi się swojej historii. Zmienia jedynie to, na czym opiera swoją ufność. Właśnie w tym miejscu, w zwykłej, codziennej wierności, wiara pokazuje swoją praktyczną siłę.

W Liście do Filipian 3:7 Paweł nie ogłasza, że wszystko, co kiedyś cenił, było samo w sobie złe. Tuż wcześniej wymienia pochodzenie, przynależność do Izraela, gorliwość i nienaganność wobec Prawa. Były to dla niego powody do ufności i chluby. Teraz ocenia je inaczej „ze względu na Chrystusa”: nie mogą być podstawą jego sprawiedliwości ani miarą jego wartości przed Bogiem. Słowo „strata” brzmi ostro, bo zmienia porządek ważności. Nie chodzi o pogardę dla własnej historii, lecz o uznanie, że żadna zasługa ani religijna pozycja nie dorównuje poznaniu Chrystusa. Także dziś dobre osiągnięcia, uznanie czy wierna służba mogą stać się źródłem chluby, jeśli zaczynają zastępować zaufanie Bogu. Paweł nie odrzuca dobra; odmawia mu miejsca, które należy do Chrystusa. W następnym wersecie mówi o „najwyższej wartości” poznania Jezusa, a dalej o sprawiedliwości otrzymanej przez wiarę. Można widzieć w tym obraz dłoni, która przestaje kurczowo trzymać świadectwa własnej wartości, by przyjąć dar, którego sama nie potrafi zdobyć. W perspektywie zmartwychwstania ta zmiana wskazuje, gdzie znajduje się trwały fundament nadziei.