List do Filipian 3:6 – znaczenie i zastosowanie

W Liście do Filipian 3:6 Paweł wylicza to, czym mógł się poszczycić: gorliwość, która pchała go do prześladowania Kościoła, oraz sprawiedliwość według Prawa, dzięki której uważał się za bez zarzutu. Zdanie brzmi prawie jak zaświadczenie dobrego życia, sprawdzone i poświadczone. Pod spokojnym tonem widać jednak człowieka, który musiał coś utrzymywać ciągle w ruchu. Gorliwość bywa paliwem, ale też ciężarem, który trzeba nieustannie podtrzymywać. Słowo bez zarzutu jest przy tym bardzo kruche, bo żyje tylko tak długo, jak nikt go nie podważy i jak sam człowiek wierzy, że zdołał je wypracować. Warto zauważyć, że Paweł mówi o swojej przeszłości spokojnie, nie wypierając jej, jako o czymś, co naprawdę go ukształtowało. Ten fragment pokazuje, jak mocno człowiek potrzebuje dowodów własnej wartości, zanim pozwoli sobie uwierzyć, że jest przyjęty. Dalsze słowa Listu do Filipian 3:7-9 mówią o czymś, co nie zależy od tego, jak dobrze człowiek zaliczył swoje zadania, lecz od tego, co Bóg daje przez wiarę w Chrystusa. Werset 6 jest więc świadectwem pewności, która wygląda solidnie, dopóki ktoś nie zapyta o jej fundamenty.

W wersecie 6 Paweł dopowiada dwa osiągnięcia z wcześniejszej listy: jego gorliwość wyrażała się w prześladowaniu Kościoła, a w kwestii sprawiedliwości mierzonej Prawem był „bez zarzutu”. To nie jest pochwała przemocy ani twierdzenie, że Prawo jest złe. Paweł opisuje, jak wyglądał jego życiorys według kryteriów, na których opierała się jego dawna ufność. Kluczowe rozróżnienie dotyczy nienagannego przestrzegania wymagań a sprawiedliwości, którą człowiek otrzymuje od Boga. „Bez zarzutu” nie musi znaczyć moralnej doskonałości; wskazuje, że w ramach przyjętego standardu nie można było mu łatwo wytknąć uchybienia. Zarazem gorliwość doprowadziła go do zwalczania wspólnoty chrześcijańskiej. Samo przekonanie o słuszności i religijna dyscyplina nie gwarantują więc, że człowiek rozpoznaje działanie Boga. W następnych wersetach Paweł nie zaprzecza faktom ze swojej przeszłości, lecz zmienia ich ocenę: to, co uznawał za zysk, staje się stratą wobec poznania Chrystusa. Werset 6 pokazuje granicę ludzkich osiągnięć: mogą świadczyć o gorliwości i rzetelności, ale nie zastępują sprawiedliwości pochodzącej od Boga.

Paweł wymienia tu swoje zasługi jak dokumenty w teczce. Pod względem gorliwości był prześladowcą Kościoła, a pod względem sprawiedliwości wynikającej z Prawa stał się bez zarzutu. Werset 6 pokazuje więc dobrą opinię, której według przyjętych miar nie dało się podważyć. Najważniejsze dzieje się jednak dalej. Według Listu do Filipian 3:7 to, co było zyskiem, Paweł uznał za stratę ze względu na Chrystusa. Nie oznacza to, że wcześniejsze życie było pustym udawaniem. Chodzi o to, na czym opiera się pewność przed Bogiem. W Liście do Filipian 3:9 mowa jest o sprawiedliwości otrzymanej przez wiarę w Chrystusa, a nie o tej, która pochodzi z Prawa. Łatwo uwierzyć, że dobra opinia wystarcza. Ktoś może być rzetelny w pracy, dbać o rodzinę i obowiązki, nie mieć zarzutów i mimo to liczyć, że właśnie to zasłuży na przyjęcie. Werset 6 pokazuje, że nienaganna dokumentacja może opierać się na niewłaściwym fundamencie. Ten fragment porządkuje więc nie tyle ocenę dobrych uczynków, ile miejsce, w którym szuka się pewności.

W Liście do Filipian 3:6 Paweł zapisuje dwa osiągnięcia, które w jego dawnym porządku miały świadczyć o wierności: gorliwość, aż po prześladowanie Kościoła, oraz bez zarzutu przestrzegane wymagania Prawa. Nie przedstawia ich jako drobnych pomyłek ani nie ukrywa ciężaru krzywdy. Jego gorliwość była rzeczywista, lecz zwrócona przeciw wspólnocie, którą później uzna za należącą do Chrystusa. „Bez zarzutu” opisuje jego prawną pozycję w ramach ówczesnego rozumienia Prawa; nie oznacza, że Paweł ogłasza się wolnym od wszelkiego grzechu. W następnym zdaniu zmienia się miara: to, co uznawał za zysk, ze względu na Chrystusa staje się stratą. W świetle dalszych słów sprawiedliwość nie jest już własnym bilansem, lecz darem otrzymywanym przez wiarę. Ten werset przypomina zapis dawnego rachunku, który nie może wyznaczyć ostatecznego celu człowieka. Religijna gorliwość i nienaganna reputacja nie są tym samym co życie zakorzenione w Chrystusie. Paweł nie wymazuje przeszłości; pozwala, by jej sens został osądzony na nowo przez poznanie Tego, któremu teraz ufa. Nadzieja zaczyna się tu nie od doskonałego życiorysu, lecz od przynależności do Chrystusa.