List do Filipian 3:20 – znaczenie i zastosowanie

Ojczyzna zwykle przywołuje ziemię, język i dom, w którym ktoś dorastał. Paweł pisze jednak do wspólnoty w Filippi, że ich ojczyzna znajduje się w niebie. Te słowa nie odbierają ziemskiego życia jego konkretów, lecz pokazują, skąd wspólnota czerpie swoją tożsamość i dokąd zmierza. W kontekście wcześniejszych wersetów Paweł mówi z płaczem o tych, których dążenia pozostają przyziemne. Werset 20 łączy obywatelstwo w niebie z oczekiwaniem na Zbawcę. Oczekiwanie ma tu charakter wyglądania kogoś, kto wie, do kogo należy. Apostoł mówi o wyczekiwaniu „Pana naszego Jezusa Chrystusa”, a nie o biernym trwaniu w zawieszeniu. Werset 21 dopowiada, co ten Zbawca uczyni z ciałem, które dziś bywa poniżone. Zapowiada jego przemianę na podobne do swego chwalebnego ciała. Dla kogoś, kto dźwiga zmęczenie albo słabość, to ważna myśl: obecne ciało nie jest ostatnim słowem o człowieku. Ostatnie słowo należy do Boga, który nie porzuca tego, co stworzył.

Słowa „Nasza bowiem ojczyzna jest w niebie” nie opisują ucieczki od ziemskiego życia. W kontekście przeciwstawiają raczej dwa kierunki przynależności: przyziemne dążenia tych, których „bogiem – brzuch”, oraz życie skupione na Chrystusie. „Ojczyzna” wskazuje, do jakiej wspólnoty należy człowiek i według jakiego porządku rozumie swoją nadzieję. Nie oznacza pogardy dla ciała ani dla codziennych obowiązków. Paweł od razu dopowiada, na czym ta nadzieja polega: chrześcijanie wyczekują Jezusa jako Zbawcy. W następnym wersecie mówi, że Chrystus przemieni ich poniżone ciało na podobne do swego chwalebnego ciała. Nie chodzi więc o porzucenie cielesności, lecz o jej odnowienie przez działanie Chrystusa. To ważne rozróżnienie: niebo jest tu źródłem przyszłej przemiany, a nie uzasadnieniem obojętności wobec teraźniejszości. Filipianie mają żyć pośród świata, lecz ich ostateczna lojalność nie należy do tego, co przemija. Oczekiwanie na Chrystusa porządkuje wartości i nadaje kierunek obecnemu życiu, ponieważ jego spełnieniem ma być przemiana dokonana przez Zbawcę.

Ten werset zawiera słowo „bowiem”, więc łączy się z tym, co Paweł napisał wcześniej. Tuż przed nim mowa była o ludziach, których dążenia są przyziemne. Fragment 3:20 pokazuje drugą stronę tej różnicy. Apostoł nie tylko ostrzega przed tym, co ciągnie w dół. Mówi też, gdzie leży prawdziwy dom wierzących. „Nasza bowiem ojczyzna jest w niebie” – tak zaczyna się List do Filipian 3:20. Słowo „ojczyzna” dobrze oddaje tę myśl. Ojczyzna to nie tylko miejsce pobytu, ale także miejsce przynależności. Wierzący żyje na ziemi, pracuje, prowadzi dom i rozlicza wydatki. Jego przynależność jest jednak w niebie. To zmienia sposób patrzenia na codzienność, bo doczesne sprawy przestają być całym horyzontem, a przy tym nie tracą swojej wagi. Drugie zdanie wskazuje na postawę oczekiwania. Wyczekujemy Pana Jezusa Chrystusa jako Zbawcy. Ta postawa skupia się na osobie, a nie na wygodnym stanie rzeczy. Nadzieja nie kończy się wraz z kolejnym sukcesem ani wraz z końcem trudnego miesiąca. Werset nie opisuje łatwego życia. Mówi o tym, na kogo czekamy i skąd przychodzi ostateczne wybawienie. Niebo nadaje ziemi kierunek.

„Nasza” ojczyzna — mówi Paweł, pisząc do wspólnoty — wskazuje na przynależność dzieloną z innymi. Nie jest jedynie obietnicą miejsca po śmierci. Nadaje kierunek życiu już teraz: wierność Chrystusowi staje się ważniejsza niż to, co przynosi chwilową chwałę albo zaspokojenie. W sąsiednich słowach Paweł przestrzega przed dążeniami skupionymi wyłącznie na tym, co przyziemne. Nie oznacza to pogardy dla ziemskiego życia. Jego troski, praca i więzi pozostają rzeczywiste, lecz nie muszą stać się ostatecznym oparciem. Obraz ojczyzny przypomina dom, ku któremu człowiek jest zwrócony, nawet gdy codziennie żyje gdzie indziej. Wers wskazuje też na oczekiwanie: wspólnota wyczekuje Jezusa jako Zbawcy. Nie jest to obietnica, że każda trudność zniknie w doczesności. W następnym wersecie Paweł wiąże nadzieję z przemianą poniżonego ciała na podobne do chwalebnego ciała Chrystusa. Nadzieja obejmuje więc całego człowieka, nie tylko jego wewnętrzne życie. Niebo nie unieważnia teraźniejszości. Nadaje jej miarę, a oczekiwanie na Chrystusa podtrzymuje wierność pośród spraw, które jeszcze nie zostały przemienione.