List do Filipian 3:19 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset brzmi surowo, ale słychać w nim także ból. Paweł pisze o ludziach, których dążenia zatrzymały się na tym, co przemija, a wcześniej mówi o nich z płaczem (List do Filipian 3:18). Określenie „ich bogiem – brzuch” nie jest tu tylko oceną. Opisuje serce, które szuka pełni tam, gdzie jej nie znajdzie, i zatrzymuje się na tym, co doraźne. Warto zauważyć, że apostoł mówi o rzeczach bardzo zwyczajnych: o jedzeniu, o pragnieniu, o tym, co człowiek stawia na pierwszym miejscu. Trudno tu o spektakularny upadek. Chodzi raczej o cichy przesuw, w którym to, co bliskie i łatwe, zaczyna kierować całym życiem. Dlatego wstyd, o którym mówi Paweł, dotyczy tego, co ludzie często chwalą, a nie tego, co ukrywają. Kontekst pokazuje, że ten opis nie jest ostatnim słowem o człowieku. Zaraz dalej apostoł przypomina: „Nasza bowiem ojczyzna jest w niebie” (List do Filipian 3:20). Werset 19 nazywa, jak daleko może odejść serce przywiązane do przyziemności, a jednocześnie wskazuje kierunek, w którym jego tęsknota mogłaby się odnaleźć.

Filipian 3:19 opisuje ludzi nazwanych w poprzednim wersecie wrogami krzyża Chrystusa. Paweł nie ogranicza się do potępienia ich czynów: pokazuje, jak błędnie uporządkowane pragnienia kształtują ich całe życie. „Brzuch” staje się obrazem apetytu, któremu człowiek podporządkowuje wybory; „chwała” przypada temu, co powinno budzić wstyd. Nie chodzi więc o potępienie ciała ani zwyczajnych potrzeb, lecz o uczynienie z własnego zaspokojenia najwyższej miary dobra. Słowa o „przyziemnych dążeniach” nie oznaczają, że sprawy codzienne są nieważne albo nieczyste. Kontrast ujawniają następne wersety: ojczyzna wierzących jest w niebie, a ich nadzieja wiąże się z Chrystusem, który ma przemienić poniżone ciało. Paweł zestawia zatem dwa kierunki życia: zamknięcie w tym, co służy wyłącznie obecnym pragnieniom, oraz oczekiwanie na Boże odnowienie. To mocny, zbiorowy opis drogi prowadzącej do zagłady, nie zaproszenie do osądzania innych na podstawie pojedynczego upadku. W tym kontekście stawką jest to, czemu człowiek oddaje lojalność i co uznaje za swoją chwałę.

Ten fragment opisuje tych, którzy postępują jak wrogowie krzyża Chrystusowego, jak czytamy w Liście do Filipian 3:18. Paweł wymienia cztery rzeczy: zagładę, brzuch, chwałę i wstyd. Każda z nich pokazuje, gdzie w danym życiu leży środek ciężkości. Najbardziej praktyczna jest uwaga o dążeniach. Apostoł pisze: „To ci, których dążenia są przyziemne”. Chodzi o cele, które nie wychodzą poza ziemię. Pieniądze wydawane wyłącznie na własną przyjemność, ambicja zajmująca każdy wieczór i wygoda, która ustawia cały plan dnia, to przykłady dążeń zamykających się w doczesności. Warto zauważyć, że słowo „brzuch” nie opisuje każdego głodu czy zmęczenia. Opisuje sytuację, w której pragnienie ciała staje się najwyższą wartością i zaczyna wyznaczać porządek dni. Wtedy chwała przesuwa się w miejsce, którego człowiek powinien się wstydzić. Kontekst kieruje wzrok wyżej. Zaraz dalej Paweł przypomina, że nasza ojczyzna jest w niebie i stamtąd wyczekujemy Zbawcy. Przyziemne dążenia są zbyt małe, bo nie mogą unieść całego człowieka. Codzienna praca, pieniądze i rodzina zyskują wtedy inny ciężar, gdy są prowadzone ze świadomością, dokąd zmierza całe życie.

Paweł opisuje ludzi, których życie utraciło właściwy kierunek: losem staje się zagłada, brzuch zajmuje miejsce Boga, a powodem chluby jest to, co powinno budzić wstyd. Nie chodzi o potępienie ciała ani zwyczajnych potrzeb. Obraz brzucha pokazuje raczej, jak pragnienie przyjemności lub zaspokojenia może stać się ostatecznym kryterium wyborów. Wtedy człowiek służy temu, co miało mu służyć. W poprzednim wersecie Paweł mówi o tych, którzy postępują jak wrogowie krzyża, i czyni to ze łzami. Jego słowa są więc poważnym ostrzeżeniem, nie pogardliwym osądem. Przyziemne dążenia zamykają wzrok na tym, ku czemu prowadzi życie zakorzenione w Chrystusie. Zaraz potem apostoł przypomina, że chrześcijańska ojczyzna jest w niebie, a Chrystus ma przemienić poniżone ciało na podobne do swego chwalebnego ciała. Ta nadzieja nie odrzuca ziemskiego życia. Nadaje mu jednak inną miarę: ciało i jego potrzeby nie są bogiem ani ostatecznym przeznaczeniem człowieka. W świetle wieczności nawet to, czym ktoś się chlubi, może wymagać ponownego rozeznania.