List do Filipian 3:13 – znaczenie i zastosowanie

Apostoł Paweł nie ukrywa, że wciąż czuje niedosyt. „Bracia, ja nie sądzę o sobie samym, że już zdobyłem” – te słowa brzmią jak przyznanie się do niepełności, a zarazem jak spokój człowieka, który wie, dokąd zmierza. Dalej pada zdanie, które można czytać jak zarys codziennego życia: „zapominając o tym, co za mną, a wytężając siły ku temu, co przede mną”. Nie jest to zapomnienie w sensie wymazania przeszłości, bo Paweł nie udaje, że nic wcześniej nie było. Chodzi raczej o to, że dawne sprawy, dobre i trudne, nie decydują już o tym, jak idzie dalej. Ta myśl jest czuła wobec zmęczonego serca. Wytężanie sił nie musi oznaczać nieustannego popisu, może być po prostu wiernym trzymaniem kursu. W Liście do Filipian 3:14 Paweł mówi o pędzeniu ku wyznaczonej mecie, czyli o drodze, która ma kierunek, nawet gdy końca jeszcze nie widać. Sam przyznaje, że nie jest doskonały, a mimo to nie zatrzymuje się w miejscu. Warto zauważyć, że Paweł mówi o sobie, a nie ocenia cudzej drogi. Jego wyznanie jest opisem własnego serca, które wciąż idzie naprzód.

Paweł łączy tu pokorę z wytrwałością. Nie uważa, że już zdobył cel ani osiągnął pełnię; zarazem nie traktuje tego braku jako powodu, by się zatrzymać. W poprzednim wersecie wyjaśnia, że sam został zdobyty przez Chrystusa. Jego dążenie nie jest więc próbą zasłużenia na Bożą przychylność, lecz odpowiedzią na działanie Chrystusa. „Zapominając o tym, co za mną” nie znaczy, że przeszłość przestaje mieć znaczenie albo że należy wymazać pamięć o błędach. Obraz wskazuje raczej na odmowę uczynienia z przeszłości głównego punktu odniesienia. Sukcesy nie dają podstaw do samozadowolenia, a porażki nie muszą wyznaczać kresu drogi. Paweł kieruje uwagę ku temu, co jeszcze przed nim, i w następnym wersecie nazywa to biegiem ku mecie oraz nagrodzie w Chrystusie Jezusie. Ważne jest także wyrażenie „to jedno robię”: nie chodzi o lekceważenie innych obowiązków, lecz o skupienie celu. Paweł nie przedstawia chrześcijańskiej wiary jako osiągniętej doskonałości. Ukazuje ją jako drogę, na której ufność w Chrystusie i wytrwałe podążanie ku Niemu należą do siebie.

Paweł nie udaje, że już dotarł do celu. Pisze wprost: „ja nie sądzę o sobie samym, że już zdobyłem”. Ten brak samozadowolenia nie prowadzi go jednak do bezczynności. Wskazuje jedną rzecz, którą robi, i jest nią ruch naprzód. Obraz jest wzięty z biegu. Biegacz, który ogląda się na trasę za sobą, traci rytm i kierunek. Jego wzrok i siły są wyraźnie skierowane na metę. Apostoł opisuje podobną postawę: zapomina o tym, co za nim, i wyciąga się ku temu, co przed nim. Ten fragment dotyczy również przeszłości, która potrafi zatrzymać człowieka. Dawne błędy, dawna duma czy dawne sukcesy mogą stać się ciężarem, jeśli wraca się do nich bez końca. Ten werset nie każe udawać, że nic się nie wydarzyło. Mówi raczej o tym, że przeszłość nie może wyznaczać kierunku dalszej drogi. Warto zauważyć, że ten pęd ma swoje źródło w tym, że Chrystus objął Pawła. Nie jest on więc próbą zasłużenia na miejsce na mecie, lecz odpowiedzią na to, co już zostało dane. Dążenie do celu staje się wtedy spokojniejsze, choć nie mniej wytrwałe.

„Zapominając o tym, co za mną” nie oznacza, że przeszłość przestaje istnieć ani że jej rany i skutki można po prostu wymazać. Paweł mówi o kierunku życia: to, co minione, nie ma już wyznaczać ostatecznej miary jego drogi. Nie opiera nadziei na własnych osiągnięciach ani nie zamyka się w tym, czego nie zdołał osiągnąć. W sąsiednich wersetach wyznaje, że sam nie zdobył jeszcze pełni, ku której zmierza, lecz został zdobyty przez Chrystusa. Jego wysiłek wyrasta więc nie z przekonania, że musi zasłużyć na Bożą przychylność, ale z więzi z Chrystusem i nadziei zmartwychwstania. Cel tej drogi wykracza poza doczesne powodzenie: Paweł biegnie ku temu, do czego Bóg wzywa w Chrystusie Jezusie. Można widzieć tu człowieka idącego drogą, której kres pozostaje przed nim, choć kierunek jest już dany. Patrzy naprzód nie dlatego, że zna każdy zakręt, lecz dlatego, że jego przyszłość jest związana z Chrystusem. Ten werset nie obiecuje łatwego życia ani natychmiastowej doskonałości. Przypomina, że wiara pozostaje drogą: niedokończoną, a jednak zwróconą ku nadziei, której źródłem jest Bóg.