List do Filemona 1:6 – znaczenie i zastosowanie

Paweł pisze z więzienia, a mimo to modli się z wyraźną czułością o ludzi, których zna. W Liście do Filemona 1:6 jego modlitwa wychodzi od wiary, którą Filemon już żyje, i zwraca się ku czemuś, co dopiero ma się rozwinąć: „Oby twój udział w wierze okazał się twórczy w głębszym poznaniu wszelkiego dobrego czynu, jaki jest do spełnienia wśród was dla Chrystusa”. Wiara nie jest tu przedstawiona jako zamknięty skarb. Ma prowadzić do coraz lepszego rozpoznawania, co jest dobre w konkretnych miejscach i relacjach. Paweł nie mówi o dobru w ogólności. Mówi o dobrym czynie, który trzeba spełnić wśród wspólnoty, w której żyje Filemon, i dla Chrystusa. Poznanie dobra ma więc w tym fragmencie wymiar wspólnotowy i praktyczny. Modlitwa o nie jest także prośbą o wrażliwe serce, zdolne zauważyć potrzebę drugiego człowieka. Ten werset pokazuje, że Boża troska o nasze życie uczuciowe i moralne rozgrywa się w codziennych spotkaniach. Paweł, który dobrze zna cenę kajdan, wie, że dobro rozpoznaje się przede wszystkim w bliskości, a nie w samych ideach.

Werset 6 łączy wiarę z poznaniem, ale nie przedstawia ich jako dwóch niezależnych spraw. Paweł życzy Filemonowi, by jego udział w wierze stawał się „twórczy w głębszym poznaniu wszelkiego dobrego czynu”. Wiara dojrzewa tu przez rozpoznawanie dobra, które ma być spełniane we wspólnocie dla Chrystusa. Kontekst nadaje temu życzeniu konkretny ciężar. Paweł wspomina miłość Filemona do Jezusa i wszystkich świętych, a zaraz potem mówi, że ta miłość pokrzepiła ich serca. Następnie prosi o coś w sprawie Onezyma. Nie należy jednak sprowadzać wersetu 6 do zapowiedzi tej prośby. Pokazuje on raczej, jak ewangeliczna wiara nabiera kształtu w relacjach: nie pozostaje prywatnym przekonaniem, lecz pomaga rozpoznać i podjąć dobro wobec innych. „Poznanie” nie oznacza tu samej wiedzy o zasadach. Chodzi o rozeznanie, jak dobro służy Chrystusowi w życiu wspólnoty. Paweł nie opisuje wiary jako zasługi ani nie obiecuje łatwego powodzenia. Ukazuje jej owocność: miłość staje się widzialna w czynach, a wspólnota doświadcza pokrzepienia.

Paweł modli się, aby wiara jego adresata okazała się twórcza. W Liście do Filemona 1:6 czytamy: „Oby twój udział w wierze okazał się twórczy w głębszym poznaniu wszelkiego dobrego czynu, jaki jest do spełnienia wśród was dla Chrystusa.” Wiara ma więc coś wytwarzać, przynosić widoczny owoc. Według tego wersetu wiara prowadzi do głębszego poznania dobrego czynu. Dobro jest tu czymś do spełnienia wśród wspólnoty, dla Chrystusa. Jego sens poznaje się w działaniu, w konkretnych sprawach, a nie tylko w deklaracjach. Ta myśl dobrze łączy się z dalszym ciągiem listu. Wcześniej Paweł pisze, że serca świętych otrzymały od Filemona pokrzepienie (w. 7). Potem prosi go w imię miłości o przyjęcie Onezyma (w. 9–10). Wiara pokazuje się więc w decyzji dotyczącej konkretnego człowieka, a nie tylko w pobożnych słowach. Warto zauważyć, że Paweł nie mówi o dobrym czynie jak o ciężarze, który trzeba dźwigać z wysiłkiem. Dobro, które rodzi się z wiary, samo uczy, co jest mądre i prawdziwe. Im częściej wiara przechodzi w czyn, tym wyraźniej widać, czym jest Chrystus w zwykłym życiu wspólnoty.

Paweł życzy Filemonowi, by jego udział w wierze przynosił skutek w coraz głębszym rozpoznawaniu dobra, które można czynić dla Chrystusa. Wiara nie pozostaje tu prywatnym przekonaniem: dojrzewa we wspólnocie i staje się widoczna w czynach, które pokrzepiają innych. Wcześniej Paweł wspomina o miłości Filemona i o sercach świętych, które dzięki niej doznały pokrzepienia. Jego słowa wyrastają więc z dobra już obecnego, a zarazem otwierają na jego dalsze urzeczywistnianie. W tym samym liście Paweł wspomina Onezyma i prosi za nim. Ten konkretny kontekst pozwala dostrzec, że rozeznawanie dobra może dotyczyć osoby i relacji, nie tylko ogólnych zasad. Nie przesądza jednak z góry, jak Filemon odpowie. Dobra, które jest „do spełnienia wśród was dla Chrystusa”, nie da się oddzielić od ludzi, pośród których żyje wspólnota. Wiara przypomina światło, które odsłania najbliższy fragment drogi. Nie pokazuje od razu całej przyszłości, ale pozwala zobaczyć, gdzie miłość może przybrać postać czynu. W tym życzeniu Pawła poznanie i działanie spotykają się w służbie Chrystusowi.