List do Filemona 1:5 – znaczenie i zastosowanie

Ten werset ma w sobie coś cichego i bardzo ludzkiego. Paweł nie widzi Filemona na własne oczy, lecz słyszy o nim od innych. Miła wieść o miłości i wierze dociera do więzienia i przynosi apostołowi radość, z której rodzi się wdzięczność w modlitwie. Wierność, o której się mówi, często pozostaje niezauważona przez tego, kto ją żyje, a mimo to potrafi dotrzeć bardzo daleko. Warto zauważyć, że wiara ma tu dwa kierunki. Jest skierowana do Pana Jezusa, a jednocześnie wyraża się „dla wszystkich świętych”, czyli w relacji z ludźmi należącymi do tej samej wspólnoty. Wiara nie zostaje więc w sferze prywatnego przekonania, lecz przybiera konkretny kształt w codziennym stosunku do innych wierzących, w gotowości do wsparcia i w otwartości serca. Paweł mówi o tym z serdecznością. Jego słowa nie brzmią jak nagroda ani jak pouczenie. Są wypowiedzią kogoś, kto cieszy się, że bliskość między Filemonem a świętymi jest żywa i sama staje się dla apostoła źródłem pociechy. W tym wersecie najbardziej poruszające jest właśnie to, że miłość może być zauważana i przynosić radość także wtedy, gdy nie ma się jej na oku.

Paweł wymienia dwie rzeczy, które cechują Filemona: miłość i wiarę. Nie przedstawia ich jako odrębnych zalet. Wiara jest skierowana ku Panu Jezusowi, a miłość obejmuje wszystkich świętych, czyli ludzi należących do wspólnoty wierzących. W tym krótkim zdaniu zaufanie do Chrystusa i więź z Jego ludem układają się obok siebie. Ważny jest też kontekst listu. Paweł pisze do Filemona z uznaniem, a zaraz potem wspomina o pokrzepieniu, którego doznali dzięki niemu inni wierzący. Miłość nie pozostaje więc w tym fragmencie wyłącznie wewnętrznym uczuciem: staje się czymś, co przynosi dobro wspólnocie. Nie chodzi o ogólną pochwałę życzliwości, lecz o więź zakorzenioną w wierze i widoczną w relacji z konkretnymi ludźmi. Werset 5 nie mówi, że Filemon jest doskonały ani że miłość zastępuje wiarę. Pokazuje raczej, że Paweł dostrzega w jego życiu oba wymiary chrześcijańskiej postawy. To uznanie przygotowuje grunt pod dalszą prośbę listu, ale samo w sobie nie przesądza jeszcze, jak Filemon na nią odpowie.

Paweł pisze: „słysząc o twojej miłości i wierze, jaką żywisz względem Pana Jezusa i dla wszystkich świętych”. Słyszy o Filemonie, a mimo to jego serce wypełnia się dziękczynieniem. Kierunek tej wiary jest wyraźny. Nie chodzi o samo wyznanie ani o piękne słowa. Wiara jest skierowana do Pana Jezusa, a jednocześnie obejmuje wszystkich świętych, czyli całą wspólnotę wierzących. Miłość i wiara nie zostają zamknięte w sercu jednego człowieka. Docierają do innych i stają się widoczne w zwykłych sprawach wspólnoty. Paweł wspomina ten dar w modlitwie, bo dobre owoce wiary dają powód do wdzięczności. Ten fragment uczy, że miłość do Chrystusa nie kończy się na uczuciach. Szuka konkretnego wyrazu wobec drugiego człowieka, zwłaszcza wobec braci i sióstr. W dalszej części listu Paweł mówi wprost, że serca świętych otrzymały od Filemona pokrzepienie. Taka wiara staje się darem dla całej wspólnoty.

Paweł mówi o wierze i miłości Filemona jako o żywej więzi: wiara zwraca się ku Panu Jezusowi, a miłość obejmuje wszystkich świętych. Nie zatrzymuje się więc na prywatnym przeżyciu. W kolejnych słowach Paweł wspomina, że miłość Filemona przyniosła mu radość, bo serca świętych otrzymały pokrzepienie. Wspólnota staje się miejscem, w którym wiara może być odczuwalna także przez drugiego człowieka. Można myśleć o lampie, której światło pada nie tylko na tego, kto ją zapalił. Także tutaj miłość ma konkretny zasięg: ktoś zostaje przyjęty, umocniony, potraktowany z godnością. Paweł nie oddziela tego od wierności Chrystusowi; widzi w tych postawach świadectwo wiary. Słowo „wszystkich” poszerza krąg troski. Nie pozwala zamknąć miłości wyłącznie wśród osób bliskich czy podobnych. W liście skierowanym także do Kościoła gromadzącego się w domu Filemona ta wiara ma wymiar wspólnotowy. Jej owocem jest pokrzepienie, które może trwać w pamięci dłużej niż pojedynczy gest.