Ewangelia Mateusza 5:31 – znaczenie i zastosowanie

Ten wers brzmi chłodno, bo mówi o czynności, a nie o ludziach. Jest w nim list rozwodowy, decyzja jednej strony i kobieta, o której mowa jako o osobie, której coś się wręcza. Nie ma w nim jej głosu, tylko jej położenie. Czytany powoli, zostawia po sobie ciężar tych, którzy zostali odesłani, a ich uczucia w tekście po prostu nie mają miejsca. Słowa nie opisują, co czuła żona ani jak wyglądało jej życie po takim dokumencie. To milczenie jest równie wymowne jak sama treść. Ewangelia Mateusza 5:31 jest zdaniem przytoczonym, bo zaczyna się od słów „Powiedziano też”. Dopiero w Ewangelii Mateusza 5:32, po zdaniu „A ja wam mówię”, uwaga przesuwa się z formalności na skutki dla kobiety, które zostały nazwane wprost: naraża ją na cudzołóstwo. Ta zmiana perspektywy wydaje się istotna, bo tekst zaczyna mówić o ranie, a nie tylko o procedurze. Najmocniej przemawia tu zestawienie dwóch zdań: jedno mówi o dokumencie, drugie o krzywdzie kobiety. Forma prawna nie zamyka sprawy, bo tekst od razu pokazuje, co ten akt oznacza dla kobiety.

Werset 31 nie jest samodzielnym rozstrzygnięciem Jezusa o rozwodzie. Przytacza zasadę: mężczyzna oddalający żonę ma wręczyć jej list rozwodowy. W układzie Kazania na górze zdanie otwiera jednak wypowiedź, w której Jezus zaraz zestawia tę praktykę z własnym nauczaniem (werset 32). Dlatego wymogu dokumentu nie należy czytać jako pochwały rozwodu ani pełnej odpowiedzi na wszystkie pytania o małżeństwo. List miał znaczenie prawne: formalizował rozstanie, zamiast pozostawiać kobietę w niepewności co do jej statusu. Sam formalny akt nie rozstrzygał jednak, czy decyzja była sprawiedliwa ani co oznaczała dla osoby oddalonej. Ważne jest tu rozróżnienie: prawo może porządkować skutki rozpadu, ale nie przemienia go w dobro. Sąsiednie wersety 27–30 pokazują, że Jezus nie zatrzymuje się na zewnętrznym zachowaniu; kieruje uwagę ku pragnieniom i odpowiedzialności serca. Werset 31 należy więc czytać jako część szerszego wezwania do wierności, nie jako techniczny przepis oderwany od relacji. Chrześcijańskie tradycje różnią się w zastosowaniu tej nauki, lecz w układzie tekstu wymóg listu jest punktem wyjścia, a nie ostatnim słowem Jezusa.

Ten werset stoi w środku Kazania na górze i łatwo go przeoczyć, bo brzmi jak streszczenie dawnego prawa. Mateusz zapisuje go jako to, co zostało powiedziane: „Jeśli ktoś chce oddalić swoją żonę, niech jej da list rozwodowy”. Podobna formuła wraca w Kazaniu wielokrotnie, a za każdym razem Jezus nie kończy na tym, co słyszano. Dopiero kolejny werset zaczyna się od słów „A ja wam mówię”. Według Ewangelii Mateusza 5:32 każdy, kto oddala swoją żonę, naraża ją na cudzołóstwo, z wyjątkiem przypadku nierządu. Jezus nie zajmuje się tu formalnościami dokumentu. Patrzy na skutki dla kobiety, która zostaje oddalona, i na to, co dzieje się z przymierzem zawartym w małżeństwie. Chrześcijanie różnie rozumieją wyjątek „poza przypadkiem nierządu”. Jedni czytają go szerzej, inni węziej, a wspólnoty kościelne mają w tej sprawie własne nauczanie. Warto pamiętać, że ten fragment mieści się w większej całości Kazania, gdzie Jezus mówi o sercu, a nie tylko o zewnętrznych zachowaniach. Najbardziej praktyczna lekcja z tego wersetu jest prosta: to, co wolno zrobić według prawa, nie zawsze pokazuje, co jest wierne.

W Ewangelii Mateusza 5:31 Jezus przywołuje znane słuchaczom prawo: mężczyzna oddalający żonę ma wręczyć jej list rozwodowy. Sam werset nie rozwija jeszcze oceny tej praktyki. Umieszcza jednak sprawę małżeństwa wśród słów o cudzołóstwie i wierności, a zaraz potem Jezus mówi o skutkach oddalenia żony (Ewangelia Mateusza 5:32). W centrum nie stoi więc sam dokument, lecz więź i odpowiedzialność za drugą osobę. List może zamknąć sprawę na papierze, ale nie sprawia, że decyzja przestaje dotykać czyjegoś życia. W czasach, gdy odesłanie żony mogło pozostawić ją bez bezpieczeństwa, samo prawo do wręczenia dokumentu nie rozstrzygało, czy postąpiono wobec niej sprawiedliwie. To uważna interpretacja sensu tej sceny, nie szczegół podany wprost przez werset. Jezus nie traktuje przepisów jako zasłony, za którą można ukryć skutki własnego wyboru. W jego nauczaniu wierność obejmuje także troskę o osobę, której los zależy od decyzji współmałżonka. Ten krótki obraz listu przypomina, że formalne zakończenie związku nie usuwa moralnej wagi tego, jak potraktowano drugiego człowieka.