Ewangelia Mateusza 26:9 – znaczenie i zastosowanie

Ta krótka wypowiedź uczniów brzmi rozsądnie i troskliwie. Cena drogiego olejku mogłaby wesprzeć wielu potrzebujących, a słowo ubodzy przywołuje realną biedę, której nie wolno lekceważyć. Dlatego ten głos łatwo przyjąć za czystą dobroć, zwłaszcza gdy wypowiedziany jest tonem zatroskania: „Przecież można było drogo to sprzedać i rozdać ubogim.” Ewangelista nie każe jednak oceniać zdania po samym brzmieniu, lecz po tym, co w tej chwili dzieje się w Betanii. Kobieta nie pyta o wartość i nie tłumaczy się z wydatku. Jej gest dokonuje się przy stole, blisko Jezusa, i niesie coś, czego rachunek nie obejmuje. Uczniowie patrzą na olejek jak na zasób, który da się przeliczyć na chleb i pomoc, a ich oburzenie wyrasta z liczenia, a nie z obecności. Samo słowo „przecież” pokazuje, że widzą zdarzenie przez pryzmat tego, co mogłoby zostać zrobione, a nie tego, co się właśnie dokonuje. W tej scenie zostaje ślad ludzkiej troski o potrzebujących, ale też pokusa, by wszystko mierzyć użytecznością. Dobre słowa potrafią osłaniać serce, które przestało dostrzegać miłość, nawet wtedy, gdy wypowiadają je ludzie szczerze zatroskani o biednych.

W Ewangelii Mateusza 26:9 uczniowie uzasadniają swój sprzeciw wobec gestu kobiety: drogi olejek można było sprzedać, a pieniądze rozdać ubogim. Sama troska o potrzebujących jest słuszna. Napięcie pojawia się wtedy, gdy zostaje użyta jako miara, która z góry uznaje każdy inny dar za marnotrawstwo. W bezpośrednim kontekście kobieta wylewa olejek na Jezusa, a uczniowie oburzają się na ten gest. Jezus nie przyjmuje ich oceny. Nazywa czyn kobiety dobrym, łączy go z własnym pogrzebem i wskazuje, że Jego obecność wśród uczniów jest ograniczona. Nadaje więc tej chwili znaczenie, którego rachunek ceny i możliwego dochodu nie obejmuje. Nie wynika stąd, że pomoc ubogim jest nieważna. Jezus mówi, że ubogich uczniowie mają zawsze u siebie, nie że należy ich zaniedbać. Wypowiedź rozróżnia stałą odpowiedzialność wobec potrzebujących od wyjątkowego gestu wobec Jezusa przed Jego śmiercią. Uczniowie widzą koszt, lecz Jezus dostrzega dobro i zapowiedź pogrzebu. W tym epizodzie rozsądna kalkulacja nie wystarcza, by osądzić wartość czynu.

Uczniowie wypowiadają to zdanie z pozoru z troski o ubogich. Ich rachunek wydaje się prosty: olejek był drogi, więc lepiej było sprzedać go i rozdać pieniądze. W tym głosie słychać szlachetność, ale też ocenę, która widzi w kobiecie tylko stratę. Ewangelia Mateusza 26:9 nie kwestionuje miłości do ubogich. Następny werset pokazuje jednak, że sama dobra intencja nie wystarcza, by ocenić cudzy gest. Trzeba jeszcze zobaczyć, kto działa i w jakiej chwili. Łatwo zamienić wspólną sprawę w narzędzie do oceniania innych. Ktoś poświęca czas, pieniądze albo uwagę jednej osobie, a inni pytają, czy nie lepiej byłoby dać to na cele charytatywne. Taki rachunek bywa uczciwy, lecz rzadko jest pełny, bo nie obejmuje tego, co dzieje się w sercu i w danym momencie. Ten fragment uczy, że troska o potrzebujących i oddanie Jezusowi nie muszą być dla siebie konkurencją. Jezus nie odsuwa biednych na bok. Pokazuje jednak, że wielka miłość potrafi dostrzec chwilę, której zwykły rachunek nie zauważa.

„Przecież można było drogo to sprzedać i rozdać ubogim” — w tych słowach słychać rachunek, który wydaje się rozsądny. Kobieta wylała na Jezusa kosztowny olejek, a uczniowie widzą wartość, którą dałoby się zamienić na pomoc. Ich troska o ubogich nie jest zła; Jezus sam przypomina, że ubodzy pozostają pośród nich. Lecz w tej chwili ich rachunek nie dostrzega, że Jezus zmierza ku śmierci, a gest kobiety staje się namaszczeniem na pogrzeb. Czasem miłość przybiera postać dobra, którego nie da się odłożyć na później ani przeliczyć na użyteczność. Nie oznacza to, że hojność wobec potrzebujących traci znaczenie. Jezus nie przeciwstawia jej miłości do siebie, lecz odsłania wyjątkowość chwili, w której Jego obecność wśród uczniów jest krótka. Kobieta ofiarowuje Mu to, co ma cennego, bez gwarancji, że zostanie zrozumiana. Olejek spływa na głowę Jezusa jak cicha zapowiedź pożegnania. Uczniowie widzą stratę; Jezus dostrzega dobry uczynek i zachowuje pamięć o kobiecie. W Ewangelii ten gest nie konkuruje z miłosierdziem: ukazuje, że miłość umie rozpoznać także chwilę, której nie można powtórzyć.