Ewangelia Mateusza 26:70 – znaczenie i zastosowanie

Ewangelia Mateusza 26:70 nie opisuje jeszcze upadku Piotra w całej jego głębi, ale pokazuje moment, w którym w jego słowach można usłyszeć lęk. Zaprzeczenie pada wobec wszystkich, na dziedzińcu, gdzie obecność innych sprawia, że każde słowo waży więcej. Piotr nie odpowiada tylko służącej. Jego odpowiedź słyszą wszyscy obecni, a więc świadkowie, którzy mogą go usłyszeć i ocenić. Zdanie „Nie wiem, co mówisz” jest krótkie i kończy rozmowę, zanim się na dobre zacznie. Ewangelista nie opisuje wewnętrznych myśli Piotra, dlatego nie należy do tekstu dopisywać tego, co wtedy czuł. Można natomiast zobaczyć, jak łatwo odległość od Mistrza zamienia się w słowa wypowiedziane przy innych ludziach. Ten werset ma w sobie coś bardzo ludzkiego: skłonność do ukrycia bliskości w chwili, gdy patrzą na nas ci, których się obawiamy. Fragment idzie dalej i pokazuje kolejne zaprzeczenia, ale już pierwsze z nich pozwala zobaczyć, jak szybko relacja z Jezusem może zejść na dalszy plan, kiedy zależy nam na opinii otoczenia.

Werset ten pokazuje pierwsze zaparcie się Piotra: służąca rozpoznaje w nim towarzysza Jezusa, a on odpowiada: „Nie wiem, co mówisz”. Nie mówi wprost: „Nie znam Jezusa”. Jego odpowiedź omija sedno oskarżenia i tworzy dystans między nim a Galilejczykiem. To ważne rozróżnienie: zaparcie może przybrać postać nie tylko jawnego zaprzeczenia, lecz także wykrętu, który pozwala uniknąć przyznania się do związku. Słowa padają „wobec wszystkich”, więc nie jest to wyłącznie wewnętrzne wahanie Piotra. Jego publiczna odpowiedź ma zatrzeć widoczną więź z Jezusem właśnie wtedy, gdy Jezus stoi przed sądem i doświadcza przemocy. Ewangelista nie rozwija tu myśli Piotra ani nie podaje jego motywów; ukazuje natomiast wyraźny kontrast między oskarżanym Jezusem a uczniem, który się od Niego odsuwa. W kolejnych wersetach zaprzeczenie Piotra staje się mocniejsze: przysięga, że nie zna Jezusa. Pierwsza odpowiedź zapoczątkowuje więc narastające zapieranie się, ale sama nie wyjaśnia całej jego historii. Mateusz pokazuje, jak w chwili próby troska o własne bezpieczeństwo może skłonić ucznia do słów, które przeczą jego wcześniejszej bliskości z Nauczycielem.

Piotr nie wypowiedział wtedy słowa „nie znam”. Odpowiedział krótko i wymijająco, jakby nie rozumiał pytania. To zaprzeczenie padło na dziedzińcu, wobec wszystkich, i było dopiero początkiem. Kolejne zaprzeczenia w Ewangelii Mateusza 26:71–74 narastają, a każde brzmi mocniej od poprzedniego. Tekst nie opisuje, co Piotr czuł w tej chwili. Pokazuje natomiast, jak zwyczajnie zaczęła się ta droga. Nikt nie zmusił go do kłamstwa siłą. Wystarczyło pytanie służącej i obecność ludzi, którzy stali obok i słuchali. Słowa „wobec wszystkich” pokazują, że odpowiedź padła przy świadkach, a nie w zaciszu. W codziennych sytuacjach wierność rzadko zaczyna się kruszyć od wielkiego słowa. Częściej zaczyna się od jednego zdania wypowiedzianego pod presją, które odsuwa od prawdy. Każde kolejne ukrycie domaga się następnego, i tak narasta cała scena. Ten krótki fragment pokazuje, że wierność najczęściej przegrywa nie w wielkiej próbie, lecz w pierwszym wymijającym zdaniu wypowiedzianym przy ludziach.

Na dziedzińcu, gdzie Jezus jest przesłuchiwany i znieważany, Piotr zostaje rozpoznany jako Jego uczeń. Odpowiada: „Nie wiem, co mówisz”. Te słowa nie są spokojnym wyznaniem niewiary; w tej chwili oznaczają zaprzeczenie więzi, która wcześniej prowadziła go za Jezusem. Ewangelia nie osłania Piotra przed prawdą o jego lęku. Szczególne jest „wobec wszystkich”. Zaprzeczenie pada publicznie, pod spojrzeniami ludzi, kiedy bliskość z Jezusem może wydawać się niebezpieczna. Piotr nie wypowiada długiego wyjaśnienia. Odsuwa się od rozpoznania, jakby jedno zdanie mogło oddzielić go od tego, co dzieje się z Nauczycielem. Tymczasem Jezus pozostaje w centrum sceny, znosząc upokorzenie bez odwetu. Ten werset nie pozwala pomylić uczniostwa z niezachwianą odwagą. Wiara Piotra okazuje się krucha właśnie wtedy, gdy staje wobec realnego zagrożenia. W następnych chwilach zaprzeczenie staje się jeszcze mocniejsze, aż pianie koguta odsłania ciężar jego słów. A jednak jego zaparcie nie staje się ostatnim słowem całej Ewangelii. W tej scenie widać bolesną przepaść między miłością deklarowaną a miłością, która wytrzymuje próbę, ale prawda o człowieku nie musi zamykać drogi łaski.