Ewangelia Mateusza 13:22 – znaczenie i zastosowanie

Ewangelia Mateusza 13:22 opisuje ziarno posiane między ciernie. Jezus wyjaśnia, że jest to ten, kto słucha słowa, lecz „doczesne troski i złudny urok bogactwa zagłuszają słowo, tak że pozostaje bezowocne”. Słowo zostaje wysłuchane, ale nie ma dla siebie miejsca, w którym mogłoby wzrosnąć. Ten obraz ma w sobie ciężar, który dobrze znają ludzie zmęczeni. Trosk nie trzeba szukać, same przychodzą: rachunki, lęk o bliskich, pośpiech dnia. Stopniowo zajmują całą przestrzeń w sercu, aż słuchanie Boga zaczyna się urywać w połowie myśli. Taki człowiek nie musi być obojętny wobec Boga. Może bardzo Go cenić i właśnie dlatego odczuwać, jak trudno zachować w sobie ciszę potrzebną do usłyszenia Jego słowa. Warto zauważyć, że przypowieść mówi o zagłuszeniu, a nie o winie za każdą trudną myśl. Ciernie wyrastają obok ziarna, więc sama obecność zmartwień nie przesądza o losie słowa. Ważniejsze wydaje się to, czy w sercu zostaje choć skrawek przestrzeni, w którym słowo może się zakorzenić.

Obraz cierni pokazuje, że słowo może zostać usłyszane, a jednak nie przynieść owocu. W wyjaśnieniu przypowieści Jezus nie opisuje człowieka, który w ogóle nie przyjął słowa, lecz takiego, u którego inne wpływy stopniowo je zagłuszają. Doczesne troski i złudny urok bogactwa nie muszą jawić się jako jawne odrzucenie wiary. Mogą zajmować uwagę i kształtować pragnienia tak skutecznie, że słowo traci miejsce potrzebne do wzrostu. Istotne jest określenie bogactwa jako złudnego: obiecuje bezpieczeństwo i spełnienie, ale nie może zagwarantować ani jednego, ani drugiego. Podobnie troska o codzienne sprawy sama w sobie nie zostaje tu potępiona. Problemem jest jej moc zagłuszania słowa, aż życie pozostaje bezowocne. Człowiek może więc słuchać, a zarazem być coraz silniej określany przez to, co domaga się jego uwagi. W sąsiednim obrazie żyznej ziemi słuchanie łączy się ze zrozumieniem i wydawaniem plonu (Ewangelia Mateusza 13:23). Kontrast nie dotyczy samej obecności słowa, lecz tego, czy może ono owocować. Przypowieść ostrzega, że konkurencja dla wiary nie zawsze przychodzi jako otwarty sprzeciw; czasem przybiera postać rzeczy dobrych lub pozornie pewnych, które zajmują zbyt wiele miejsca.

Ewangelia Mateusza 13:22 opisuje ziarno, które przyjęto i które zaczęło rosnąć. Tekst mówi wyraźnie: „Posiane między ciernie oznacza tego, kto słucha słowa, lecz doczesne troski i złudny urok bogactwa zagłuszają słowo, tak że pozostaje bezowocne”. Warto zauważyć, czego ten fragment nie opisuje. Nie mówi o kimś, kto słowo odrzuca, ani o kimś, kto zapala się na chwilę i gaśnie pod presją, jak w Ewangelii Mateusza 13:20 i 13:21. Ziarno tu zostaje przyjęte, a jego zagłuszenie dokonuje się powoli, przez wzrost cierni obok niego. Same troski nie są złe. Dbanie o rodzinę, rachunki czy pracę należy do zwykłego życia. Niebezpieczne jest to, że zaczynają zajmować pierwsze miejsce, a słowo dostaje tylko resztki uwagi. Na przykład ktoś w niedzielę słucha kazania uważnie, ale w ciągu tygodnia kalendarz i kolejne wydatki zabierają każdą wolną chwilę, i słowo wraca już tylko jako wspomnienie. Przypowieść jest tu trzeźwa. Plon zależy od tego, czy w sercu zostaje przestrzeń dla słowa. Samo słowo nie traci mocy. Zagłusza je to, co zajęło jego miejsce.

W przypowieści siewcy ciernie nie odbierają ziarnu życia od razu. Rosną obok niego, aż zagłuszają słowo i czynią je bezowocnym. Jezus objaśnia, że chodzi o człowieka, który słucha, lecz doczesne troski i złudny urok bogactwa zajmują w nim miejsce, z którego słowo mogłoby wzrastać. Troska o codzienność sama w sobie nie jest potępiona. Obraz ostrzega raczej przed tym, co stopniowo pochłania uwagę i zaufanie: przed lękiem, który każe widzieć wyłącznie najbliższy brak, albo bogactwem obiecującym bezpieczeństwo, którego nie potrafi dać. Serce może nadal słyszeć słowo, a jednak nie pozwalać mu kształtować wyborów. Nie każdy ciężar jest cierniem; cierniem staje się to, co odbiera słowu przestrzeń i nie pozwala mu przynieść owocu. Ciernie są ważne także dlatego, że nie wyglądają jak nagłe odrzucenie. Ich działanie bywa ciche i rozciągnięte w czasie. W Ewangelii Mateusza 13:23 żyzna ziemia przynosi plon; tutaj plon pozostaje nieobecny. Ten kontrast przypomina, że słowo królestwa nie jest ozdobą myśli. Ma zakorzeniać życie i wydawać owoc, choć konkurujące z nim obietnice potrafią zagłuszyć jego głos.