Ewangelia Marka 3:19 – znaczenie i zastosowanie

Ewangelista zamyka listę Dwunastu nazwiskiem Judasza Iskarioty (Ewangelia Marka 3:19) i od razu dodaje, co o nim trzeba wiedzieć. Nie odkłada tego na późniejsze sceny, tylko zapisuje już przy pierwszym wyliczeniu uczniów. Ten spokojny ton może poruszyć, bo człowiek, który był blisko Jezusa i razem z innymi szedł za Nim przez tłumy i napięcia, okazał się tym, który Go wydał. Zdanie mówi o zdradzie jako o czymś już dokonanym i nie wyjaśnia, jak do niej doszło. Nie ma tu oceny ani usprawiedliwienia, jest tylko fakt zapisany w tym samym rzędzie co pozostałe imiona. Jezus ustanowił Dwunastu, Judasz znalazł się w tym gronie, a Ewangelia nie ukrywa, że ta bliskość nie uchroniła go przed upadkiem. Najcięższe w tym fragmencie jest to, że imię zdrajcy stoi obok pozostałych, bez żadnego wyróżnienia. Wspólnota z Jezusem nie była zbiorem bezbłędnych ludzi, a mimo to Ewangelia nie odwraca wzroku od tej rany. Ten werset pokazuje cichą prawdę: zdrada bliskiej osoby jest bolesną rzeczywistością, którą trzeba nazwać, zanim cokolwiek innego da się w niej odnaleźć.

Lista Dwunastu w Ewangelii Marka 3:19 kończy się imieniem Judasza i krótką informacją: „który właśnie Go wydał”. To zdanie zmienia sposób, w jaki czyta się cały wykaz. Obok uczniów powołanych do bycia z Jezusem i otrzymujących władzę do działania znajduje się człowiek, którego późniejszy czyn naznaczył historię tej grupy. Słowo „właśnie” nie oznacza, że zdrada dokonuje się w chwili powołania. Ewangelista opowiada z perspektywy wydarzeń, które już zna, i dopowiada czytelnikowi, kim stał się Judasz. To spojrzenie wstecz, nie wyjaśnienie jego motywów ani dowód, że Jezus powołał go po to, by Go zdradził. Sam werset tego nie mówi. Ważne jest też, że Marek nie usuwa Judasza z listy Dwunastu ani nie ukrywa napięcia między jego miejscem wśród uczniów a późniejszą zdradą. Powołanie do bliskości Jezusa nie sprawia, że każdy człowiek pozostaje wierny. Ten krótki dopisek nadaje liście ciężar: wspólnota uczniów obejmuje zarówno ludzi związanych z misją Jezusa, jak i historię bolesnego odrzucenia tej więzi.

Ta krótka wzmianka zamyka listę Dwunastu, których Jezus ustanowił, aby mieli władzę wypędzać złe duchy (Ewangelia Marka 3:15-16). Zdanie „i Judasza Iskariotę, który właśnie Go wydał” (Ewangelia Marka 3:19) nie zawiera komentarza ani wyjaśnienia motywów. Marek nie opisuje też, jak doszło do zdrady. Przedstawia tego człowieka przez to, co zrobił: jako tego, który Go wydał. Judasz znalazł się na tej liście tak samo jak pozostali. Żaden z Dwunastu nie został w tym miejscu pominięty ani wyróżniony. Jezus wybrał go wraz z pozostałymi, a tekst nie sugeruje, że wybór był z góry przesądzony. Wpisanie jego imienia obok innych nie usuwa z tekstu ani jego wybrania, ani jego czynu. Marek zapisał wierność i zdradę w tym samym zestawieniu. Dla codziennego życia wiarą płynie z tego ważna przestroga. Bliskość wspólnoty, udział w praktykach wiary i stałe przebywanie w gronie uczniów nie zastępują osobistej odpowiedzi na Jezusa. Tekst nie tłumaczy powodów Judasza i nie pozwala ich zgadywać. Mówi jednak wyraźnie, że bliskość sama w sobie nie chroni przed zdradą.

Wśród imion Dwunastu Ewangelia Marka zatrzymuje się przy Judaszu jednym krótkim dopowiedzeniem: „który właśnie Go wydał”. Lista ludzi powołanych do bliskości z Jezusem nie zostaje wygładzona ani osłonięta od tego, co bolesne. W samym środku wspólnoty uczniów znajduje się człowiek, którego czyn przyniesie cierpienie. To zdanie nie wyjaśnia, co poruszyło Judasza, ani nie daje podstaw, by jego wybór uznać za nieunikniony. Nazywa natomiast wyraźnie to, co się wydarzyło. Wierność Jezusa i zdrada ucznia stoją obok siebie, bez zamazywania różnicy między nimi. Bliskość nie odbiera człowiekowi wolności, a powołanie nie jest obietnicą, że każda odpowiedź będzie dobra. W dalszym kontekście Jezus doświadcza także niezrozumienia ze strony bliskich i oskarżeń uczonych w Piśmie. Ewangelista pokazuje więc drogę, na której miłość nie chroni przed odrzuceniem. Nie oznacza to, że zło staje się nieważne. Oznacza, że nie może ono zamknąć całej opowieści o Jezusie. Jedno imię wśród Dwunastu pozostaje świadectwem, że Jego obecność pośród ludzi obejmuje również prawdę o ludzkiej niewierności.