Ewangelia Marka 13:30 – znaczenie i zastosowanie

Te słowa padają po pytaniu uczniów o budowle świątyni, więc w tle jest lęk przed utratą tego, co wydaje się trwałe. Jezus mówi: „Zaprawdę, mówię wam: Nie przeminie to pokolenie, aż to wszystko się stanie.” Część czytelników odnosi „to pokolenie” do słuchaczy i do wydarzeń, które miały nadejść wkrótce, inni widzą w tym zapowiedź o szerszym znaczeniu. Te różnice są realne i warto je zachować, bo każda z tych lektur inaczej kształtuje oczekiwanie. Serce zatrzymuje się jednak przy napięciu, które te słowa niosą. Kto słyszy o końcu, może chcieć znać termin, a odpowiedź go nie daje. W dalszej części mowy Ewangelia Marka 13:32 mówi, że o dniu i godzinie nie wie nikt, tylko Ojciec, a Ewangelia Marka 13:33 wzywa do czujności. Czekanie przestaje być więc pytaniem o czas, a staje się pytaniem o to, jak żyć w niepewności. Zdanie mówi o wypełnieniu się zapowiedzi, nie o kalendarzu, który dałoby się odczytać. Pytanie o to pokolenie zostaje otwarte, a wraz z nim wiara, że czas pozostaje w rękach Boga, który ma w nim swój cel. Ta świadomość łagodzi ciężar oczekiwania, które chciałoby mieć wszystko przewidziane.

Zdanie „Nie przeminie to pokolenie, aż to wszystko się stanie” brzmi jak wyznaczenie terminu, ale jego sens zależy od tego, do czego odnosi się „to wszystko” i kogo obejmuje „to pokolenie”. Jezus mówi w rozdziale, który zaczyna się zapowiedzią zburzenia świątyni, a później łączy obrazy ucisku, przyjścia Syna Człowieczego i zgromadzenia wybranych. Dlatego wśród chrześcijan istnieją różne odczytania: część widzi tu przede wszystkim wydarzenia związane z upadkiem Jerozolimy w I wieku, inni odnoszą słowa szerzej do znaków poprzedzających kres dziejów albo rozumieją „pokolenie” jako ludzi, którzy ujrzą te znaki. Ważne jest, by nie odrywać wersetu od dalszych słów Jezusa: o dniu i godzinie nie wie nikt. Wypowiedź nie podaje więc kalendarza, który pozwalałby obliczyć koniec. Podkreśla raczej, że zapowiedziane przez Jezusa wydarzenia nie pozostaną bez spełnienia, mimo że ich dokładnego czasu nie da się ustalić. To napięcie należy do samego tekstu: obietnica pewności nie jest obietnicą łatwej chronologii. Werset wzywa do poważnego traktowania słów Jezusa, a sąsiednie wezwanie do czuwania wyklucza pewność opartą na wyliczaniu dat.

Ten werset budzi wiele pytań, bo wydaje się mówić o czasie bardzo bliskim. Jezus zapowiada: „Zaprawdę, mówię wam: Nie przeminie to pokolenie, aż to wszystko się stanie.” Zdanie wiąże się z zapowiedzią zburzenia świątyni (Ewangelia Marka 13:2) i z przyjściem Syna Człowieczego (Ewangelia Marka 13:26). Chrześcijanie czytają je na różne sposoby. Jedni widzą w nim odniesienie do wydarzeń I wieku, inni do całości końcowych zapowiedzi. Warto zauważyć, że sama wypowiedź nie podaje kalendarza. Zaraz potem Jezus mówi, że Jego słowa nie przeminą (Ewangelia Marka 13:31), i wyznaje, że o dniu i godzinie nie wie nikt, tylko Ojciec (Ewangelia Marka 13:32). Pewność dotyczy słów. Termin pozostaje w rękach Ojca. Obraz drzewa figowego uczy czytania znaków, ale nie wyznacza daty. Ten kontekst nadaje fragmentowi praktyczny sens. Czuwanie oznacza wierną pracę w miejscu, które każdy ma wyznaczone. Słudzy w przypowieści mają swoje zadania (Ewangelia Marka 13:34), a odźwierny ma czuwać na swoim posterunku. Gotowość rodzi się z wierności codziennym obowiązkom, a nie z wyliczania dat.

Słowa Jezusa o „tym pokoleniu” padają po obrazie wydarzeń, które wstrząsają pewnością ludzkich budowli i porządku. Rozmowa zaczęła się od podziwu dla świątyni; Jezus zapowiedział jej upadek, a potem mówił o ucisku, przyjściu Syna Człowieczego i zgromadzeniu wybranych. W tym świetle zdanie z Ewangelii Marka 13:30 brzmi zarazem poważnie i tajemniczo. Chrześcijanie różnie rozumieją, kogo oznacza „to pokolenie” i jak odnosić tę zapowiedź do wymienionych wydarzeń. Sam werset nie daje podstaw do wyznaczania daty końca. Zaraz po nim Jezus mówi, że dnia ani godziny nie zna nikt oprócz Ojca, a uczniom nakazuje czuwać. Pozostaje więc napięcie między bliskością spełnienia a granicą ludzkiej wiedzy. W obrazie drzewa figowego pojawiające się liście pozwalają rozpoznać, że lato jest blisko. Nie odsłaniają jednak każdej chwili, która do niego prowadzi. Jezusowe słowa kierują uwagę ku czujności, nie ku kalendarzowi. Pokolenia przemijają, świątynie i potężne budowle upadają, lecz Jego słowo pozostaje. Właśnie ta trwałość nadaje powagę teraźniejszości i podtrzymuje nadzieję pośród niepewności.