Ewangelia Marka 12:7 – znaczenie i zastosowanie

W słowach rolników słychać coś bardzo ludzkiego: strach przed utratą tego, co wydaje się własne. Mówią do siebie nawzajem, i właśnie w tej rozmowie lęk zaczyna przybierać kształt planu. Dziedzic nie jest dla nich kimś, kto ma prawo do winnicy, lecz przeszkodą na drodze do zysku. Zdanie „dziedzictwo będzie nasze” pokazuje, jak łatwo przekonać się, że cudze można przejąć, jeśli zniknie ten, kto stoi pomiędzy. W Ewangelii Marka 12:7 nie pada jeszcze żaden czyn. Są tylko słowa wypowiedziane wspólnie, a mimo to właśnie w nich zaczyna się droga ku przemocy. Wcześniej przypowieść ukazuje, że właściciel posłał syna jako ostatniego, licząc na szacunek. Rolnicy go nie uszanowali, a ich rozmowa o dziedzictwie pokazuje, jak daleko od wdzięczności potrafi odejść człowiek, który zapomniał, komu naprawdę należy to, z czego korzysta. Chrześcijańskie czytanie rozpoznaje w synu Jezusa, a w kamieniu z Ewangelii Marka 12:10 obraz tego, co Bóg czyni z odrzuconego. Sam werset 7 nie rozstrzyga jednak wszystkiego naraz. Jego siła tkwi w tym, że pokazuje, jak zło bywa poprzedzone zwykłym zdaniem wypowiedzianym szeptem między ludźmi, którzy zapomnieli, czyje jest ich życie.

Zdanie „to jest dziedzic” ujawnia, że rolnicy rozpoznają, kim jest przybyły syn. Ich czyn nie wynika z pomyłki: wiedzą, że należy do właściciela, a mimo to postanawiają go zabić, licząc, że przejmą dziedzictwo. Właśnie ta kalkulacja nadaje ich przemocy szczególną wagę. Nie odrzucają jedynie kolejnego posłańca; chcą zatrzymać dla siebie to, co zostało im powierzone. W przypowieści winnica należy do właściciela, a rolnicy są jej dzierżawcami. Werset pokazuje więc różnicę między zarządzaniem a posiadaniem: powierzona odpowiedzialność nie daje prawa do uzurpowania sobie własności. W kontekście wcześniejszego odrzucania sług posłanie ukochanego syna stanowi ostatni, szczególnie znaczący akt zaufania właściciela. Odpowiedzią rolników jest świadomy bunt. Dalszy ciąg przypowieści zapowiada sąd nad dzierżawcami, a obraz odrzuconego kamienia mówi o odrzuceniu, które nie przesądza o klęsce Bożego zamysłu. Werset nie przedstawia więc zwykłego sporu o plony. Odsłania konflikt o to, kto ma prawo do winnicy i komu należy się dziedzictwo. Przemoc rolników nie zmienia własności; ujawnia jedynie ich roszczenie.

Ci rolnicy dobrze wiedzieli, czyja to winnica. Właściciel wyjechał, a posłańcy wracali z niczym albo wcale nie wracali. W pewnym momencie ich rozmowa przybrała inny kierunek: „to jest dziedzic. Chodźcie, zabijmy go, a dziedzictwo będzie nasze”. Ten wers pokazuje, jak łatwo rozumować, gdy odpowiedzialność wobec właściciela wydaje się odległa, a zysk bardzo bliski. Rolnicy nie zastanawiali się nad tym, co sprawiedliwe. Liczyło się tylko to, kto zostanie przy winnicy. W Ewangelii Marka 12:6 właściciel posyła syna jako ostatniego, bo ufa, że zostanie uszanowany. Jego cierpliwość wypływa z nadziei, a nie z przeoczenia. Rolnicy jednak potraktowali jego powściągliwość jak zgodę na swoje plany. Ich rachunek okazał się błędny, ponieważ winnica została później przekazana innym, jak zapowiada kolejny wers. Fragment mówi więc o czymś ważnym: to, co zostało powierzone w dzierżawę, nadal należy do właściciela, nawet wtedy, gdy wydaje się, że nikt nie patrzy.

W słowach rolników rozpoznanie prawdy nie prowadzi do szacunku. Wiedzą, że przybyły jest dziedzicem, a jednak widzą w nim przeszkodę do przejęcia tego, co należy do właściciela. Ich plan odsłania logikę przemocy: skoro syn zostanie usunięty, dziedzictwo ma przypaść im. Winnica nie powstała ich staraniem. Wcześniejsze wersety mówią o właścicielu, który ją założył i powierzył rolnikom. To, co otrzymali do uprawiania, uznali za własność, której nie chcą już rozliczać. W tej perspektywie przypowieść mówi o odpowiedzialności wobec Boga, ale jej ostrze pozostaje skierowane ku odrzuceniu posłanego Syna. Nie jest to opowieść o zwykłym sporze o plony. Słowa „zabijmy go” brzmią jak świadomy wybór, nie jak nieporozumienie. Zarazem Ewangelia ukazuje, jak daleko sięga cierpliwość właściciela: po wielu sługach posyła ukochanego syna. Nie unieważnia to krzywdy ani odpowiedzialności rolników. Dalszy ciąg przypowieści zapowiada sąd, a obraz odrzuconego kamienia otwiera inną perspektywę: odrzucenie Syna nie przekreśla Bożego zamysłu. Dziedzictwa nie da się zdobyć przez wyeliminowanie dziedzica.