Ewangelia Marka 12:28 – znaczenie i zastosowanie

Uczeni w Piśmie i faryzeusze, choć poza tym wrogo nastawieni do Jezusa, byli przeciwnikami saduceuszów. Można by się więc spodziewać, że po tym, jak usłyszeli, jak dobrze odpowiedział saduceuszom, staną po Jego stronie, podobnie jak później poparli Pawła, gdy wystąpił przeciwko saduceuszom (Dzieje Apostolskie 23:9). Tak się jednak nie stało. Jezus nie brał udziału wraz z nimi w zewnętrznych obrzędach religijnych, choć zgadzał się z nimi w najważniejszych prawdach, dlatego nie okazywali Mu szacunku.

Jeden z nich, uczony w Piśmie, zachował się jednak na tyle życzliwie, że zwrócił uwagę na odpowiedź Jezusa udzieloną saduceuszom i przyznał, że była trafna i dobrze sformułowana (Ewangelia Marka 12:28). Możemy mieć nadzieję, że ten człowiek nie przyłączył się do pozostałych, którzy prześladowali Chrystusa. Przychodzi teraz do Jezusa, by otrzymać pouczenie, i robi to we właściwy sposób. Nie próbuje zastawić na Jezusa pułapki, lecz chce się od Niego uczyć.

Pyta: „Które przykazanie jest pierwsze ze wszystkich?” (Ewangelia Marka 12:28). Nie chodzi mu o pierwszeństwo w czasie ani w kolejności, lecz o największe znaczenie i wagę. Innymi słowy, pyta, na które przykazanie należy zwracać szczególną uwagę, ponieważ posłuszeństwo mu stanowi podstawę przestrzegania wszystkich pozostałych. Nie znaczy to, że którekolwiek z przykazań Bożych jest mało ważne, bo wszystkie pochodzą od wielkiego Boga. Niektóre są jednak większe od innych: obowiązki moralne przewyższają obrzędowe, a pewne przykazania można słusznie nazwać największymi.

Jezus odpowiada mu jasno (Ewangelia Marka 12:29–31). Chrystus prowadzi ku temu, co słuszne, tych, którzy naprawdę chcą poznać swoje obowiązki, i uczy ich właściwej drogi. Mówi, że największym przykazaniem, które w istocie obejmuje wszystkie pozostałe, jest miłowanie Boga całym sercem. Gdy duszą kieruje jedna zasadnicza postawa, pojawia się gotowość do wypełniania wszystkich innych obowiązków. Miłość jest najważniejszym poruszeniem duszy, a miłość do Boga — najważniejszą łaską w odnowionej duszy.

Bez tej miłości nie potrafimy właściwie czynić niczego dobrego, nic takiego nie będzie przyjęte przez Boga ani nie wytrwa przez długi czas. Miłowanie Boga całym sercem odrywa nas od wszystkiego, co próbuje zająć Jego miejsce w naszej duszy. Sprawia też, że jesteśmy gotowi czynić wszystko, co przynosi Mu chwałę i jest Mu miłe. Wtedy żadne przykazanie nie wydaje się ciężarem, bo rządzi nami miłość.

Marek przypomina prawdę, na której opiera się to przykazanie: Pan, nasz Bóg, jest jedynym Panem (Ewangelia Marka 12:29). Jeśli naprawdę w to wierzymy, wynika z tego, że powinniśmy miłować Go całym sercem. On jest Panem i ma w sobie wszelką doskonałość. Jest naszym Bogiem, dlatego do Niego należymy i jesteśmy wobec Niego zobowiązani. Powinniśmy więc Go miłować, kierować ku Niemu swoje uczucia, pragnąć Go i znajdować w Nim radość.

A ponieważ jest jedynym Panem, należy miłować Go całym sercem. Tylko On ma do nas pełne prawo, dlatego powinniśmy oddać Mu się bez reszty. Skoro jest jeden, nasze serca powinny być z Nim zjednoczone. Nie ma innego Boga poza Nim, więc nie wolno dopuścić, by ktokolwiek zajął Jego miejsce na tronie naszego serca.

Drugie wielkie przykazanie nakazuje miłować bliźniego jak siebie samego (Ewangelia Marka 12:31). Mamy miłować bliźniego równie prawdziwie i szczerze jak siebie, okazując tę miłość w ten sam sposób i w podobnych działaniach. Powinniśmy ją potwierdzać, czyniąc innym to, czego sami chcielibyśmy od nich doświadczyć. Boga mamy miłować bardziej niż siebie, bo jest Panem i nieskończenie nas przewyższa, a całym sercem — bo jest jedynym Panem i nikt nie jest Mu równy. Bliźniego zaś mamy miłować jak siebie, ponieważ dzieli z nami tę samą ludzką naturę.

Nasze serca są podobne, a ja i mój bliźni należymy do jednej rodziny ludzkiej, do jednej wspólnoty ludzi. Jeśli druga osoba jest współchrześcijaninem i należy do tej samej świętej wspólnoty, zobowiązanie jest jeszcze silniejsze. „Czyż wszyscy nie mamy jednego Boga? Czyż nie odkupił nas jeden Chrystus?” (Księga Malachiasza 2:10). Chrystus słusznie mówi, że żadne przykazanie nie jest większe od tych dwóch, ponieważ obejmują one całe Prawo. Jeśli naprawdę weźmiemy je sobie do serca, posłuszeństwo pozostałym przykazaniom przyjdzie naturalnie.

Uczony w Piśmie zgadza się z Chrystusem i komentuje Jego odpowiedź (Ewangelia Marka 12:32–33). Najpierw pochwala to, co powiedział Jezus: „Dobrze, Nauczycielu, powiedziałeś prawdę”. Chrystus nie potrzebował jego aprobaty, ale ten człowiek cieszył się autorytetem, a jego pochwała nadawała słowom Jezusa dodatkową wagę. Była też świadectwem przeciwko tym, którzy później oskarżali Chrystusa o zwodzenie ludzi, skoro jeden z ich uczonych w Piśmie przyznał, że Jezus mówił prawdziwie i trafnie.

My także powinniśmy zgadzać się ze słowami Chrystusa i wyznawać, że są prawdziwe. Uczony w Piśmie rozwija też tę myśl. Jezus powiedział, że Pan, nasz Bóg, jest jedynym Panem, a uczony w pełni się z tym zgadza i dodaje, że poza Nim nie ma nikogo innego. Nikt więc nie może dzielić z Nim Jego miejsca, a tron naszego serca powinien należeć wyłącznie do Niego.

Jezus powiedział, że największym przykazaniem jest miłowanie Boga całym sercem, a uczony dodaje, że oznacza to także miłowanie Go całym rozumem. Powinniśmy miłować Boga rozumnie, świadomi, jak wiele mamy powodów, by Go miłować. Nasza miłość do Boga powinna być pełna, a zarazem przemyślana. Mamy miłować Go całym swoim rozumem, z pełnią zrozumienia. Cały nasz umysł i rozum powinny pomagać rozbudzać miłość naszej duszy do Boga i nią kierować.

Jezus powiedział, że miłowanie Boga i bliźniego jest największym przykazaniem ze wszystkich. Uczony odpowiada: „Tak, i jest ważniejsze niż wszystkie całopalenia i ofiary”. Jest milsze Bogu i bardziej pożyteczne dla nas. Niektórzy uważali, że największym przykazaniem jest nakaz składania ofiar. Uczony chętnie zgadza się jednak z Jezusem, że prawo miłości jest ważniejsze od ofiar, nawet od całopaleń, które miały służyć szczególnie chwale Boga.

Chrystus pochwala następnie słowa uczonego w Piśmie i zachęca go, by szedł dalej (Ewangelia Marka 12:34). Jezus widzi, że człowiek ten odpowiedział mądrze, i cieszy się z tego, zwłaszcza po spotkaniu z tak wieloma uczonymi w Piśmie, którzy mówili nierozsądnie, jakby nie mieli zrozumienia i wcale nie chcieli go zdobyć. Ten człowiek odpowiedział roztropnie, jak ktoś myślący i rozsądny: jego umysł nie był zaślepiony, osąd nie podlegał uprzedzeniom, a myślenie nie było uwięzione w schematach, które kierowały wieloma innymi uczonymi w Piśmie.

Jezus przyznał, że ten uczony jest w dobrym miejscu, by pójść dalej. Powiedział mu w istocie: „Niedaleko jesteś od królestwa Bożego” — królestwa łaski i chwały. Był bliski temu, by stać się chrześcijaninem i uczniem Chrystusa. Właśnie te prawdy głosi nauczanie Chrystusa i właśnie ku nim ma prowadzić ludzi.

Daje to nadzieję tym, którzy dobrze korzystają ze światła, które już otrzymali, i idą tak daleko, jak ono ich prowadzi. Jeśli tak postępują, łaska Boża może poprowadzić ich dalej i ukazać im jeszcze pełniejszą prawdę. Nie wiemy, co stało się z tym uczonym w Piśmie, ale możemy z radością mieć nadzieję, że posłuchał wskazówki Jezusa. Po tym, jak Chrystus wyjaśnił mu ku jego zadowoleniu, które przykazanie Prawa jest największe, być może później zapytał Jezusa albo Jego apostołów także o największe przykazanie Ewangelii.

Jeśli jednak nie poszedł dalej i na tym poprzestał, nie powinno nas to dziwić. Wielu ludzi jest blisko królestwa Bożego, a mimo to nigdy do niego nie wchodzi. Można by sądzić, że ta odpowiedź skłoni wielu innych, by przychodzili do Jezusa z pytaniami. Stało się jednak odwrotnie. Potem nikt nie odważył się już zadawać Mu pytań. Wszystko, co mówił, miało tak wielki autorytet i moc, że wszyscy byli pod Jego wrażeniem. Ci, którzy naprawdę chcieli się uczyć, wstydzili się pytać, a ci, którzy chcieli zastawić na Niego pułapkę, bali się to zrobić.