Ewangelia Łukasza 6:27 – znaczenie i zastosowanie

Te wersety są zgodne z nauką z Ewangelii Mateusza 5:38 i z dalszą częścią tego rozdziału. Jezus mówi: „Mówię wam, którzy słuchacie” (Ewangelia Łukasza 6:27), mając na myśli wszystkich, którzy zechcą Go słuchać, a nie tylko uczniów. To prawdy skierowane do każdego, kto zechce ich wysłuchać. Ci, którzy naprawdę słuchają Chrystusa, przekonają się, że ma On do powiedzenia rzeczy godne uwagi.

Chrystus uczy tu kilku rzeczy. Po pierwsze, powinniśmy oddawać każdemu to, co mu się należy, i we wszystkim postępować uczciwie oraz sprawiedliwie (Ewangelia Łukasza 6:31). Słowa „Czyńcie innym tak, jak chcielibyście, żeby oni czynili wam” oznaczają, że mamy kochać bliźniego jak siebie samego. Powinniśmy robić dla innych to, czego rozsądnie moglibyśmy od nich oczekiwać, gdybyśmy znaleźli się w ich położeniu. Warto postawić się na ich miejscu, okazać im współczucie i pomóc tak, jak sami chcielibyśmy otrzymać współczucie i pomoc.

Po drugie, powinniśmy chętnie dzielić się z potrzebującymi (Ewangelia Łukasza 6:30). Słowa „Dawaj każdemu, kto Cię prosi” dotyczą osób, którym słusznie należy się pomoc: tych, którym brakuje podstawowych rzeczy i nie mają nikogo innego, kto mógłby im pomóc. Chrystus pragnie, by Jego uczniowie byli gotowi dzielić się tym, co mają, i chętnie wspierali potrzebujących w zwyczajnych sytuacjach, a w wyjątkowych przypadkach nawet większym kosztem. Dotyczy to także osób, które nie potrafią same o siebie zadbać i nie mają krewnych mogących je utrzymywać.

Po trzecie, powinniśmy hojnie przebaczać tym, którzy nas skrzywdzili. Nie należy zbyt usilnie dochodzić swoich praw, gdy ktoś je narusza. Jeśli ktoś zabierze komuś płaszcz, siłą lub podstępem, nie należy odpowiadać przemocą ani walczyć o tunikę (Ewangelia Łukasza 6:29). Lepiej ją oddać, niż się kłócić i spierać. Jeśli ktoś zabiera cudze rzeczy albo pożycza je i nie może oddać, nie należy bezwzględnie domagać się zwrotu. Gdy zrządzeniem Bożej opatrzności ktoś nie jest w stanie spłacić długu, nie należy wykorzystywać przeciwko niemu prawa, lecz raczej ponieść stratę, niż postępować okrutnie. Jeśli ktoś ucieka, pozostawiając dług i zabierając cudze rzeczy, nie należy pozwalać, by napełniało to serce niepokojem i gniewem.

Nie powinniśmy też surowo odpłacać za krzywdę. Słowa „Temu, kto Cię uderzy w policzek, nadstaw i drugi” znaczą, że nie należy pochopnie iść do sądu, wnosić oskarżenia ani szukać zemsty. Lepiej puścić zniewagę w niepamięć, nawet jeśli wiąże się to z ryzykiem kolejnej. Gdy ktoś uderzy, trzeba być gotowym znieść więcej, zamiast oddawać ciosem. Sprawę należy powierzyć Bogu i spokojnie znieść obelgę. Kiedy tak postępujemy, Bóg rozprawi się z naszymi wrogami, o ile są także Jego wrogami. Powiedział: „Do Mnie należy pomsta” i okaże swój sąd, gdy pozostawimy zemstę Jemu. Jak czytamy w Księdze Psalmów 3:7, potrafi uderzyć niegodziwych i połamać im zęby.

Co więcej, powinniśmy czynić dobro tym, którzy czynią nam zło. To jedna z głównych nauk Chrystusa i szczególny znak Jego religii. Mamy być życzliwi dla tych, którzy nas skrzywdzili. Nie wystarczy kochać nieprzyjaciół w sercu ani dobrze im życzyć. Trzeba także czynić im dobro i być gotowym pomóc im tak samo jak innym, jeśli tego potrzebują, a my mamy taką możliwość. Powinniśmy wykorzystywać każdą właściwą okazję, by pokazać, że nie żywimy urazy ani nie szukamy zemsty.

Jeśli ktoś nas przeklina, źle o nas mówi albo życzy nam krzywdy, powinniśmy mu błogosławić i modlić się za niego. W miarę możliwości należy mówić o nim dobrze, życzyć mu tego, co najlepsze, zwłaszcza w sprawach jego duszy, i prosić Boga, by mu błogosławił. Jezus powtarza tę naukę w Ewangelii Łukasza 6:35: „Miłujcie swoich nieprzyjaciół i czyńcie im dobro”. Zachęcając nas do tego trudnego zadania, pokazuje, jak szlachetne ono jest i jak niewielu ludzi naprawdę potrafi tak postępować. Kochać tych, którzy nas kochają, to rzecz zwyczajna. Tak postępują również grzesznicy. Nie ma w tym nic wyjątkowego ani wymagającego zaparcia się siebie, bo takie zachowanie wynika z naturalnych uczuć nawet w człowieku grzesznym. Nie jest wielką zasługą kochać wyłącznie tych, którzy mówią i robią to, co nam odpowiada.

Jeśli czynimy dobro tym, którzy czynią je nam, i po prostu odwzajemniamy życzliwość, kierujemy się powszechnym zwyczajem, poczuciem honoru i wdzięcznością. Nie przynosi to szczególnej nagrody ani chwały imieniu Chrystusa. Tak samo postępują grzesznicy, którzy nie znają nauki Chrystusa. Trzeba mierzyć wyżej, wyróżniać się i czynić to, czego grzesznicy nie czynią: odpłacać dobrem za zło. Uznanie nie należy się nam, lecz Bogu, który daje nam dobre imię i wynagrodzi nasze postępowanie.

Powinniśmy być życzliwi także dla tych, od których nie spodziewamy się niczego w zamian (Ewangelia Łukasza 6:35). Słowa „Pożyczajcie, nie licząc na zwrot” odnoszą się do zamożnych, którzy pożyczają ubogim na niezbędne potrzeby, takie jak codzienny chleb dla rodziny albo pomoc, dzięki której ktoś uniknie więzienia. W takich sytuacjach należy pożyczać bez odsetek, których można by słusznie oczekiwać przy pożyczce udzielonej w interesach. Co więcej, należy pożyczać nawet wtedy, gdy są powody, by sądzić, że pieniądze nigdy nie zostaną zwrócone. Powinniśmy pomagać pożyczką tak ubogim, że zwrot wydaje się mało prawdopodobny. Tę naukę dobrze objaśnia prawo Mojżesza zapisane w Księdze Powtórzonego Prawa 15:7–10, które nakazywało pożyczać ubogiemu współbratu nawet wtedy, gdy zbliżał się rok darowania długów.

Do takiej hojnej miłości skłaniają nas dwie pobudki. Po pierwsze, przyniesie nam ona korzyść: nasza nagroda będzie wielka (Ewangelia Łukasza 6:35). To, co z prawdziwej miłości dajemy, na co wydajemy pieniądze albo pożyczamy i tracimy na ziemi, zostanie nam wynagrodzone w przyszłym świecie daleko ponad to, co potrafimy sobie wyobrazić. Nie tylko otrzymamy zwrot, lecz także obfitą nagrodę. Po drugie, takie postępowanie przynosi nam zaszczyt, bo stajemy się podobni do Boga w Jego dobroci, a to największy zaszczyt. Słowa „Będziecie synami Najwyższego” oznaczają, że Bóg uzna nas za swoje dzieci, gdy będziemy odzwierciedlać Jego charakter. Bóg jest życzliwy dla niewdzięcznych i niegodziwych. Obdarza powszechnymi dobrami nawet najgorszych ludzi, którzy nieustannie Go prowokują, buntują się przeciwko Niemu i wykorzystują Jego dary, by Go znieważać. Dlatego Jezus kończy słowami: „Bądźcie miłosierni, jak miłosierny jest wasz Ojciec” (Ewangelia Łukasza 6:36). Wyjaśnia w ten sposób naukę z Ewangelii Mateusza 5:48: „Bądźcie doskonali, jak doskonały jest wasz Ojciec w niebie”.

Naśladujcie Ojca w tym, co najwyraźniej ukazuje Jego piękno i dobroć. Ci, którzy są miłosierni, jak Bóg jest miłosierny nawet wobec niegodziwych i niewdzięcznych, są doskonali, jak doskonały jest Bóg. Bóg z życzliwością przyjmuje takie postępowanie, choć daleko mu do Jego własnej doskonałości.

Miłość jest nazwana więzią doskonałości (List do Kolosan 3:14). Powinno to mocno zachęcać nas do miłosierdzia wobec naszych braci i sióstr, nawet jeśli nas skrzywdzili. Powinniśmy tak postępować nie tylko dlatego, że Bóg okazuje miłosierdzie innym, lecz także dlatego, że okazuje je nam, choć byliśmy i nadal jesteśmy źli oraz niewdzięczni. Dzięki Jego miłosierdziu nie zostaliśmy zgładzeni.