Ewangelia Łukasza 6:3 – znaczenie i zastosowanie

Jezus odpowiada na zarzut wobec swoich uczniów pytaniem: „Nawet tego nie czytaliście, co uczynił Dawid, gdy był głodny on i jego ludzie?” W tych słowach słychać coś bardzo ludzkiego, czyli głód, który nie czeka na odpowiednią porę ani na spokojną chwilę. Rozmówcy znali Pismo, a jednak jakby przeczytali je tylko z zewnątrz, jako zbiór nakazów, a nie jako świadectwo o tym, że ludzkie życie ma swoje pilne potrzeby. Warto zauważyć, że Jezus nie formułuje tu ogólnej zasady na każdy dzień. Przywołuje konkretną sytuację, w której potrzeba była tak nagląca, że zwykła granica musiała ustąpić. W Ewangelii Łukasza 6:4 Dawid wchodzi do domu Bożego i je chleby pokładne, choć przeznaczone były tylko dla kapłanów. Nie ma tu wezwania do lekceważenia prawa, lecz pokazanie, że prawo zostało dane po to, by służyć człowiekowi. Może właśnie w tym leży cicha myśl tego fragmentu. Troska Boga o ludzi nie stoi obok Jego przykazań jako coś mniej ważnego, a ich sens najpełniej rozumie się wtedy, gdy widzi się głód, zmęczenie i potrzebę człowieka.

Pytanie Jezusa o Dawida nie jest tylko przypomnieniem historii. To odpowiedź na zarzut, że uczniowie łamią szabat, zrywając kłosy i jedząc. Jezus przywołuje wydarzenie znane z Pisma: Dawid, głodny wraz ze swoimi ludźmi, spożył chleby pokładne, choć wolno je było jeść kapłanom. W ten sposób wskazuje, że oskarżyciele znają tekst, ale ich osąd nie uwzględnia sytuacji, o której tekst opowiada. Kluczowe rozróżnienie dotyczy więc samego czytania i rozumienia Pisma. Można pamiętać przepis, a zarazem przeoczyć, jak Boże słowo odnosi się do ludzkiej potrzeby. Jezus nie ogłasza, że każde ograniczenie traci znaczenie, gdy komuś czegoś brakuje. Podważa natomiast sztywną interpretację, która potępia głodnych uczniów, lecz nie potrafi uczciwie zmierzyć się z historią Dawida. W następnym wersecie Jezus mówi, że Syn Człowieczy jest panem szabatu. To zdanie nadaje Jego odpowiedzi większą wagę: nie chodzi jedynie o wygraną w sporze, lecz o Jego autorytet w określaniu sensu szabatu. Łukasz pokazuje, że wierne czytanie Pisma wymaga widzenia zarówno jego słów, jak i tego, komu oraz czemu służą.

Faryzeusze znali Pismo dobrze, a mimo to nie dostrzegli, co ono mówi o człowieku w potrzebie. Jezus pyta ich wprost: „Nawet tego nie czytaliście, co uczynił Dawid, gdy był głodny on i jego ludzie?” Odwołuje się do wydarzenia z dawnych dziejów Izraela, w którym Dawid i jego towarzysze jedli chleby przeznaczone dla kapłanów, jak przypomina w Ewangelii Łukasza 6:4. Sens pytania jest prosty. Czytanie Biblii, które przechodzi obojętnie obok głodu, mija się z jej celem. Jezus nie odrzuca Bożego prawa. Pokazuje jednak, że prawo nie stoi w sprzeczności z miłosierdziem wobec głodnego. Te słowa są ostrzeżeniem dla każdego, kto potrafi cytować Pismo, a zapomina, po co zostało dane. Wierność Bogu widać także w tym, jak traktujemy innych, gdy są w potrzebie. Pismo nie jest zbiorem reguł do obrony własnych racji, lecz drogą prowadzącą do miłosierdzia. Ten fragment uczy, że pytanie o słuszność zawsze powinno iść w parze z pytaniem o człowieka, który stoi obok.

Pytanie Jezusa o Dawida przywraca do sporu o szabat pamięć o głodzie. Dawid i jego ludzie znaleźli się w potrzebie, a Jezus przypomina, że faryzeusze mogli znać tę opowieść, lecz przeoczyć jej znaczenie dla żywych ludzi. Chodzi o uczniów, którzy zrywali kłosy i jedli, gdy przechodzili przez pola. W tej rozmowie Pismo nie jest narzędziem do szybkiego osądu. Jezus kieruje uwagę ku temu, co dzieje się z człowiekiem, gdy religijna reguła zostaje oderwana od miłosierdzia. Nie unieważnia szabatu: zarazem ogłasza, że Syn Człowieczy jest jego panem. Jego odpowiedź odsłania więc, kto ma prawo rozstrzygać o sensie świętego dnia. Głód nie jest tu abstrakcyjnym problemem. Jest konkretną potrzebą, której nie wolno zagłuszyć samym przywołaniem przepisu. Później, w synagodze, Jezus znów stanie wobec ludzi skupionych na oskarżeniu, podczas gdy obok będzie człowiek potrzebujący uzdrowienia. Ten fragment pokazuje, że wierność Bogu nie może stać się obojętnością wobec kruchego życia. W pytaniu Jezusa pamięć o Dawidzie staje się wezwaniem do czytania Pisma z uwagą na miłosierdzie.