Ewangelia Łukasza 5:32 – znaczenie i zastosowanie

Słowa „Nie przyszedłem wezwać do nawrócenia sprawiedliwych, lecz grzeszników.” (Ewangelia Łukasza 5:32) padają po tym, jak faryzeusze i uczeni w Piśmie szemrzą, że Jezus je i pije z celnikami i grzesznikami. W Ewangelii Łukasza 5:29 widzimy wielkie przyjęcie w domu Lewiego, pełne gości, którzy dla innych byli ludźmi z zewnątrz. Właśnie w tym miejscu zdanie brzmi jak odpowiedź na samotność tych, których wykluczono. W tych słowach słychać przede wszystkim bliskość. Jezus nie szuka najpierw tych, którzy mają już wszystko w porządku, lecz pochyla się nad ludźmi, którzy czują się źle widziani i zepchnięci na margines. Obraz z wersetu 31, o zdrowych i chorych, pokazuje to prosto: lekarz idzie tam, gdzie jest potrzeba. Tekst nie mówi jednak, że sprawiedliwi są bez potrzeby. Wskazuje jedynie, do kogo Jezus przychodzi w pierwszej kolejności, a to daje ludziom czującym się niegodnymi poczucie, że ich miejsce przy Bożym stole nie zostało im odebrane. Najmocniej wybrzmiewa to, że wezwanie do nawrócenia zostaje tu skierowane do grzeszników, a nie do tych, którzy ich odrzucają. Cała scena z przyjęciem staje się wtedy obrazem Bożej troski o ludzi uznawanych za niegodnych.

W Ewangelii Łukasza 5:32 Jezus wyjaśnia, dlaczego zasiada do stołu z celnikami i innymi ludźmi uznawanymi za grzeszników. Nie przedstawia ich postępowania jako nieważnego. Mówi o wezwaniu do nawrócenia: właśnie ci, którzy potrzebują odmiany, są adresatami Jego misji. Kluczowe rozróżnienie dotyczy tu nie dwóch trwałych kategorii ludzi, lecz potrzeby uzdrowienia. Bezpośrednio wcześniej Jezus porównuje swoją rolę do roli lekarza: lekarz jest potrzebny chorym, nie zdrowym. Obraz nie oznacza, że choroba jest dobra; wyjaśnia, dlaczego obecność Jezusa wśród grzeszników ma sens. Jego bliskość nie jest pochwałą zła, lecz częścią wezwania do zmiany. Słowo „sprawiedliwych” może odnosić się do tych, którzy uważają, że nie potrzebują takiego wezwania. Faryzeusze pytają, dlaczego Jezus jada z grzesznikami, a odpowiedź odsłania ograniczenie ich oceny: dostrzegają etykietę, lecz nie widzą potrzeby, na którą odpowiada Jezus. W scenie z Lewim przyjęcie staje się miejscem spotkania, a nie nagrodą za wcześniejszą poprawę. Sens wersetu jest więc podwójny: nawrócenie pozostaje konieczne, ale zaproszenie Jezusa dociera także do tych, których inni uznali za niegodnych wspólnego stołu.

Te słowa padają przy stole, a nie w świątyni. Lewi wyprawił wielkie przyjęcie, a przy stole zasiedli celnicy i inni, na których faryzeusze szemrali (Ewangelia Łukasza 5:29-30). Jezus odpowiada obrazem lekarza, który idzie do chorych (Ewangelia Łukasza 5:31). W Ewangelii Łukasza 5:32 czytamy: „Nie przyszedłem wezwać do nawrócenia sprawiedliwych, lecz grzeszników”. Zdanie to nie mówi, że sprawiedliwi są Bogu obojętni. Wskazuje raczej cel przyjścia Jezusa. Wezwanie jest skierowane do tych, którzy wiedzą, że potrzebują zmiany i ratunku. Przyjście do Jezusa zaczyna się od prawdy o własnej kondycji. W dalszej części Jezus odpowiada na pytanie o post obrazem wesela i starego ubrania (Ewangelia Łukasza 5:34-36). Nowość, którą przynosi, nie daje się wtłoczyć w dawne, sztywne schematy. Ta prawda daje spokój tym, którzy czują się zbyt słabi, by stanąć przed Bogiem. Wezwanie nie czeka na ludzi wystarczająco dobrych. Lekarz nie odsyła chorego z progu, bo ten nie wygląda dość zdrowo. Jest skierowane do grzeszników, a więc do każdego, kto wie, że bez łaski nie da rady.

Te słowa Jezus wypowiada przy stole Lewiego, gdy faryzeusze i uczeni w Piśmie szemrają, że jada z celnikami i grzesznikami. Odpowiedź nie odsuwa ich od Boga ani nie ogłasza zła czymś obojętnym. Jezus mówi o wezwaniu do nawrócenia: o drodze, na której człowiek przestaje osłaniać swoje życie i zwraca się ku Bogu. Obraz lekarza z poprzedniego wersetu odsłania ton tej misji. Chory potrzebuje kogoś, kto podejdzie blisko; sama bliskość nie jest pochwałą choroby, lecz początkiem pomocy. Także wspólny posiłek z Lewim i innymi nie zaciera różnicy między dobrem a złem. Pokazuje, że Jezus nie czeka, aż człowiek najpierw stanie się godny Jego obecności. „Sprawiedliwi” w tej wypowiedzi nie otrzymują zapewnienia, że nawrócenie ich nie dotyczy. W kontekście są to ci, którzy kwestionują obecność Jezusa wśród grzeszników; jego słowa kierują uwagę na potrzebujących uzdrowienia i przemiany. Wieczność nie zaczyna się od bezbłędności, lecz od odpowiedzi na Boże wezwanie. Przy stole, gdzie inni widzą powód do zgorszenia, Jezus otwiera miejsce dla drogi powrotu.