Ewangelia Łukasza 10:26 – znaczenie i zastosowanie

Zanim padnie jakakolwiek odpowiedź, Jezus oddaje pytanie temu, kto je zadał. Uczony w Prawie przyszedł z pytaniem o życie wieczne, a usłyszał pytanie o to, co sam czyta. Jest w tym coś cichego i zarazem poważnego, bo Prawo nie zaczyna się od nowej nauki, lecz od słów, które już są w czyichś rękach. Drugie pytanie, „Jak czytasz?”, dotyczy już nie treści, lecz sposobu czytania. Pismo może być dla kogoś zbiorem przepisów, które trzeba spełnić i obronić, albo słowem, które odsłania serce i wzywa do życia. Sam werset jeszcze nie podaje odpowiedzi, ale ustawia rozmowę tak, że odpowiedź musi wyjść z wnętrza pytającego. Dopiero w Ewangelii Łukasza 10:27 pada streszczenie Prawa o miłowaniu Boga i bliźniego, a w 10:28 słyszymy: „To czyń, a będziesz żył”. Ten zwrot pokazuje, że Słowo Boże nie kończy się na wiedzy. Uczony chciał dowiedzieć się, co zrobić, by zyskać życie, a został poproszony o to, by przyjrzeć się, jak jego własne czytanie wpływa na serce i na codzienne spotkania z innymi ludźmi. Najmocniej działa wtedy to, co Pismo mówi w sercu czytającego, a nie to, co czytający już wie.

Jezus nie odpowiada uczonemu w Prawie gotową definicją życia wiecznego. Zwraca go ku Pismu: „Co jest napisane w Prawie? Jak czytasz?” Dwa pytania są ze sobą związane, ale nie są tym samym. Pierwsze dotyczy treści tekstu; drugie — sposobu, w jaki człowiek rozumie jego znaczenie i odnosi je do pytania o życie. Nie chodzi tu o samą erudycję, lecz o lekturę, która ujawnia sens pytania i jego konsekwencje. W kontekście rozmówca wystawia Jezusa na próbę, pytając, co ma czynić, aby osiągnąć życie wieczne. Jezus nie omija Prawa ani nie przedstawia własnej odpowiedzi jako przeciwieństwa objawionego tekstu. Daje uczonemu przestrzeń, by sam odczytał to, co zna. W następnym wersecie pada odpowiedź o miłości Boga i bliźniego, a Jezus potwierdza jej trafność i wiąże ją z czynieniem. W tym krótkim pytaniu widać więc metodę nauczania Jezusa: znajomość Pisma nie kończy się na przytoczeniu słów. Ważne jest również rozpoznanie, co tekst mówi w danej sprawie. Zarazem sama poprawna odpowiedź nie zamyka rozmowy: uczony pyta dalej, kto jest jego bliźnim. Ewangelista pokazuje napięcie między trafną lekturą a próbą usprawiedliwienia własnych granic.

Uczony w Prawie przyszedł z pytaniem o to, co ma czynić, aby osiągnąć życie wieczne. Jezus nie podaje mu gotowej odpowiedzi. Odpowiada pytaniem: „Co jest napisane w Prawie? Jak czytasz?”. Słowo „jak” ma tu większą wagę, niż się wydaje. Można znać litery Prawa na pamięć i czytać je tak, by się w nich obronić, zamiast dać się nimi przeprowadzić. Ewangelia Łukasza 10:25 mówi, że uczony zapytał, wystawiając Jezusa na próbę. Jego odpowiedź jest trafna i pada szybko, bo zna ją z lektury. Jezus jednak nie zatrzymuje się na wiedzy. Ewangelia Łukasza 10:28 zapisuje krótkie zdanie: „To czyń, a będziesz żył”. Czytanie Pisma prowadzi więc do czynu. Człowiek, który wie, że ma miłować bliźniego, może wciąż szukać sposobu, by zawęzić, kogo naprawdę traktuje jak bliźniego. Pytanie o to, jak czyta, odsłania to napięcie. Ten fragment uczy też, że Pismo potrafi zadać więcej pytań, niż sami zadajemy. Zanim uczony zapyta, kim jest jego bliźni, musi przyznać, czego w tekście naprawdę się od niego oczekuje.

„Co jest napisane w Prawie? Jak czytasz?” Jezus odpowiada uczonemu pytaniem, nie gotową formułą. Nie unika jego pytania o życie wieczne: kieruje go ku Pismu, które ten człowiek zna, i ku odpowiedzialności za sposób jego rozumienia. Słowa zapisane nie są zagadką do rozwiązania z dystansu. Odczytanie ich odsłania, jak człowiek staje wobec Boga i bliźniego. W dalszej rozmowie uczony przytacza przykazanie miłości, a Jezus potwierdza jego odpowiedź i wzywa do czynienia tego, co zostało rozpoznane. Pytanie „Jak czytasz?” nabiera więc ciężaru. Można znać słowa, a zarazem szukać granicy, która pozwoliłaby ograniczyć ich wymaganie. Właśnie ku temu zmierza kolejne pytanie uczonego: „A kto jest moim bliźnim?” W tym krótkim zdaniu spotykają się znajomość Pisma i żywe spotkanie z Bogiem. Jezus nie odsuwa Prawa ani nie zamienia go w abstrakcyjną zasadę. Pozostawia uczonemu przestrzeń, by sam wypowiedział jego sens, po czym prowadzi rozmowę ku życiu. Pytanie o wieczność zostaje związane z miłością, która przybiera kształt czynu. Pismo staje się wtedy jak światło padające na drogę: nie tylko pokazuje, co napisano, lecz także ujawnia, dokąd prowadzi miłość.