Ewangelia Łukasza 1:78 – znaczenie i zastosowanie

Słowa „dzięki serdecznej litości naszego Boga” mówią o uczuciu, które bije w samym sercu Boga. Litość opisana tu przymiotnikiem serdeczna jest czułością, która porusza się ku ludziom i przychodzi do nich pierwsza. Obraz Wschodzącego Słońca, które nawiedza z wysoka, ma w sobie łagodność. Słońce przychodzi powoli, a światło samo odsłania to, co w ciemności pozostawało ukryte. Otaczające wersety wiążą tę wizytę z wyzwoleniem z mocy nieprzyjaciół i z poznaniem zbawienia przez odpuszczenie grzechów, więc litość ma w Ewangelii konkretny kształt. W Ewangelii Łukasza 1:79 czytamy, że to światło ma zajaśnieć tym, którzy mieszkają w mroku i cieniu śmierci. Najbardziej poruszające jest to, że litość staje się drogą przychodzenia światła, a nie nagrodą za dobre wyniki. Osoba, która nosi żałobę albo lęk, może usłyszeć w tym wersecie, że Bóg nie zostawia jej w ciemności, nawet gdy świt wydaje się odległy. Ta litość wiąże się z obecnością, która poprzedza wszelką ludzką odpowiedź, i właśnie ta obecność daje cichą nadzieję.

W Ewangelii Łukasza 1:78 miłosierdzie Boga nie jest abstrakcyjną łagodnością. Wypowiedź Zachariasza osadza je w historii zbawienia: wcześniej mówi o poznaniu zbawienia przez odpuszczenie grzechów, a zaraz potem o świetle dla żyjących w mroku i cieniu śmierci. Obraz Wschodzącego Słońca zapowiada więc Boże nawiedzenie jako nadejście światła tam, gdzie człowiek sam nie potrafi rozproszyć ciemności. Określenie „z wysoka” podkreśla źródło tej nadziei: zbawienie nie rodzi się z ludzkiej przewagi ani zasługi, lecz z serdecznej litości Boga. Zarazem nie chodzi o obietnicę, że każda trudność natychmiast zniknie. W sąsiednim wersecie światło ma zwrócić kroki na drogę pokoju, co wskazuje na przemianę kierunku i sposobu życia, nie na łatwe powodzenie. W całym hymnie miłosierdzie prowadzi ku służbie Bogu bez lęku, w sprawiedliwości i pobożności. Łaska nie oznacza więc bierności: poprzedza ludzką odpowiedź i staje się jej podstawą. Wschodzące Słońce to obraz Boga, który przychodzi, by przynieść przebaczenie i otworzyć drogę ku pokojowi.

Najważniejsze w tym wersie jest to, skąd pochodzi światło. Wszystko zaczyna się od „serdecznej litości naszego Boga”. Tekst mówi, że właśnie przez tę litość „z wysoka Wschodzące Słońce nas nawiedzi”. Nadzieja wyrasta więc z tego, kim jest Bóg, a punktem wyjścia nie jest dobre wykonanie zadania przez człowieka. Obraz „z wysoka” podkreśla, że wybawienie nie jest efektem ludzkiej wspinaczki. Można sobie wyobrazić kogoś, kto przez wiele miesięcy próbuje wszystko udźwignąć sam i w końcu odkrywa, że nie musi dźwigać wszystkiego. To jednak tylko ilustracja. Sam werset nie obiecuje, że każdy trudny czas zakończy się na czas. Słowo „nawiedzi” ma w sobie coś z odwiedzin. Bóg nie zostaje w oddali i nie przysyła jedynie wiadomości. Przychodzi do tych, którzy mieszkają w mroku, jak mówi Ewangelia Łukasza 1:79. Dziecko z kontekstu ma przygotować drogę, lecz światło pochodzi od Tego, który przychodzi sam. Jasność nie bierze się z ludzkiego wysiłku, tylko z litości, która przychodzi pierwsza.

W hymnie Zachariasza zbawienie wyrasta z „serdecznej litości naszego Boga”. U jego źródła nie stoi ludzka zasługa ani pewność, że człowiek sam wydostanie się z ciemności, lecz współczucie Boga, który przychodzi do swojego ludu. Wcześniejsze słowa łączą zbawienie z odpuszczeniem grzechów, a dalsze mówią o świetle dla tych, którzy żyją w mroku i cieniu śmierci. Obietnica obejmuje więc zarówno pojednanie z Bogiem, jak i nadzieję pośród śmiertelności. „Wschodzące Słońce” jest obrazem przychodzącego Mesjasza. Nie opisuje ludzkiego wysiłku, który rozprasza noc, lecz światło, które przychodzi „z wysoka” i nawiedza ludzi. Wschód słońca nie sprawia, że noc nigdy nie istniała; odsłania jednak, że ciemność nie ma ostatniego słowa. W tej zapowiedzi wieczność zbliża się do zwyczajnego czasu: Bóg nawiedza historię, by skierować kroki ludzi na drogę pokoju. Jan, do którego zwraca się Zachariasz, ma przygotować drogę Panu. Sam pozostaje zwiastunem; światłem jest Ten, którego zapowiada. Nadzieja tego wersetu nie opiera się na bezbłędnym życiu człowieka, lecz na wiernej, miłosiernej obecności Boga.