Ewangelia Łukasza 1:76 – znaczenie i zastosowanie

Ta zapowiedź, wypowiedziana przez Zachariasza nad własnym dzieckiem, wybrzmiewa bardzo osobiście. Ojciec mówi do dziecka, a jednocześnie ogłasza, kim będzie dla całego ludu. Słowa „będziesz zwane prorokiem Najwyższego” brzmią jak wielkie powołanie, lecz zaraz potem pojawia się coś spokojniejszego. Jan nie ma być celem sam w sobie. Pójdzie przed Panem, torując Mu drogi, czyli przygotowując serca na przyjście kogoś większego. Jest w tym czułość wobec tych, którzy dopiero mają przyjść. Ktoś musi iść pierwszy, wyprzedzać, nieść zapowiedź, często w cieniu tego, na co czeka cały lud. Taka służba bywa cicha i mało widoczna, bo jej sens ujawnia się dopiero w tym, co przychodzi po niej. Tekst nie opisuje, jak ta droga wyglądała w codziennym życiu Jana, i nie obiecuje spokojnej drogi każdemu, kto ma przygotowywać innych. Zachowuje jednak to, co najważniejsze: Pan przychodzi do ludzi, a posłany człowiek ma przygotować Mu drogę. Ta rola wydaje się skromna, a jednak wpisuje się w wielkie dzieło Bożej troski o swój lud.

Słowa „A i ty, dziecko” padają w proroctwie Zachariasza skierowanym do jego syna Jana. Nie ogłaszają, że Jan będzie źródłem zbawienia: jego zadaniem będzie iść przed Panem i przygotować Mu drogę. Następny werset dopowiada, na czym polega ta służba: Jan ma oznajmić ludowi zbawienie związane z odpuszczeniem grzechów. Kluczowe rozróżnienie dotyczy więc zwiastuna i Tego, którego zapowiada. Jan nie zajmuje miejsca Boga, lecz wskazuje na Jego przyjście. Obraz torowania drogi mówi o przygotowaniu na spotkanie z Panem, a nie o kierowaniu Nim. W dalszej części proroctwa to Bóg, poruszony miłosierdziem, posyła Wschodzące Słońce, by rozproszyło mrok i prowadziło ku pokojowi. Ten fragment wpisuje misję Jana w historię przymierza i obietnicy danej Abrahamowi, wspomnianą kilka wersetów wcześniej. Zarazem pokazuje charakter jego roli: jest ważna, lecz służebna. W chrześcijańskim odczytaniu Jan przygotowuje drogę Jezusowi; sama jego wielkość polega na tym, że nie zatrzymuje uwagi na sobie, ale kieruje ją ku zbawieniu, które pochodzi od Boga.

Zachariasz wypowiada te słowa o synu, który dopiero przyszedł na świat. Dziecko ma zostać nazwane prorokiem Najwyższego i iść przed Panem. Kluczowe jest tu słowo „torując”. Droga sama w sobie nie jest celem podróży. Wiedzie do kogoś, kto przychodzi. Ten, kto ją przygotowuje, rzadko staje się punktem docelowym, a jego praca decyduje o tym, czy inni dojdą do celu bez potknięć. Sąsiednie wersety pokazują, dokąd ta droga prowadzi. Zbawienie ma zostać poznane przez odpuszczenie grzechów (Ewangelia Łukasza 1:77), a kroki ludzi mają zostać zwrócone na drogę pokoju (Ewangelia Łukasza 1:79). Przygotowanie dotyczy więc serca, a nie tylko zewnętrznych czynności. Tekst nie opisuje, jak wyglądały lata spędzone na pustkowiu. Mówi jedynie, że chłopiec rósł i wzmacniał się duchem (Ewangelia Łukasza 1:80). Może to sugerować, że zadanie wymagało wewnętrznego ukształtowania, zanim nadszedł czas wystąpienia przed Izraelem. Zachariasz nie przypisuje synowi ostatniego słowa o zbawieniu. Prorok wskazuje drogę, a prowadzi ten, którego przyjście zapowiada. W tej pokorze roli zawiera się jej sens.

W słowach Zachariasza przyszłość dziecka zostaje związana z drogą, którą ma przygotować dla Pana. Prorok nie zajmuje miejsca Tego, który nadchodzi. Jego służba polega na wskazaniu obecności Boga i pomocy ludowi w rozpoznaniu zbawienia, które przychodzi przez odpuszczenie grzechów. Obraz torowanej drogi mówi o gotowości na spotkanie, ale nie o tym, że człowiek sam sprowadza Boga na ziemię. W dalszych słowach Zachariasza źródłem nadziei jest serdeczne miłosierdzie Boga: Wschodzące Słońce przychodzi do tych, którzy żyją w mroku i cieniu śmierci, i kieruje ich kroki ku pokojowi. Przygotowanie drogi jest więc służbą wobec Bożego działania, nie próbą przejęcia nad nim kontroli. Ten fragment umieszcza powołanie proroka w większej historii przymierza i obietnicy. Jego głos ma znaczenie, ponieważ wskazuje poza siebie, ku Panu. W perspektywie wieczności nawet ukryta, wierna służba może stać się częścią drogi, którą Bóg prowadzi swój lud od cienia śmierci ku pokojowi.